Η σύλληψη Μαδούρο από τις ΗΠΑ προκαλεί γεωπολιτικές ανατροπές και αβεβαιότητα στη Βενεζουέλα
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες είναι πλέον «υπεύθυνες» για τη Βενεζουέλα, μετά τη σύλληψη του προέδρου Νικολάς Μαδούρο και της συζύγου του, Σίλια Φλόρες, σε στρατιωτική επιχείρηση, τα ξημερώματα του Σαββάτου 3 Ιανουαρίου, στο Καράκας. Ο Μαδούρο συνελήφθη από μέλη της επίλεκτης Delta Force μέσα στην κατοικία του και μεταφέρθηκε αρχικά στο αμερικανικό πολεμικό πλοίο USS Iwo Jima και έπειτα στη Νέα Υόρκη, μέσω Γκουαντάναμο. Αναμένεται να εμφανιστεί για πρώτη φορά στο δικαστήριο, αντιμετωπίζοντας κατηγορίες συνωμοσίας με ναρκοτρομοκρατικές οργανώσεις για μεταφορά τεράστιων ποσοτήτων κοκαΐνης στις ΗΠΑ.
Η επιχείρηση ήταν το αποκορύφωμα μηνών πίεσης προς τον Μαδούρο, που περιλάμβανε σημαντική ναυτική παρουσία στην Καραϊβική, αποκλεισμό δεξαμενόπλοιων και καταστροφή περισσότερων από 30 πλοίων στο πλαίσιο αντιναρκωτικών επιχειρήσεων. Το Κογκρέσο δεν είχε ενημερωθεί εκ των προτέρων, γεγονός που έχει προκαλέσει έντονη πολιτική σύγκρουση. Οι Δημοκρατικοί κατηγορούν την κυβέρνηση Τραμπ ότι ενήργησε χωρίς εξουσιοδότηση, ενώ οι περισσότεροι Ρεπουμπλικανοί επικροτούν την επιχείρηση.
Στη Βενεζουέλα, μετά τη σύλληψη του Μαδούρο, την εξουσία ανέλαβε προσωρινά η αντιπρόεδρος Ντέλσι Ροντρίγκες. Αρχικά, μίλησε με σκληρή γλώσσα κατά των ΗΠΑ και ζήτησε την απελευθέρωση του Μαδούρο και της Φλόρες. Στη συνέχεια όμως χαμήλωσε τους τόνους, απευθύνοντας κάλεσμα συνεργασίας προς την αμερικανική κυβέρνηση και υπογραμμίζοντας ότι οι λαοί της περιοχής χρειάζονται ειρήνη και διάλογο.
Παράλληλα, ο Τραμπ έχει απορρίψει την προοπτική να στηρίξει την ηγεσία της αντιπολιτευόμενης Μαρίας Κορίνα Ματσάδο, παρά το ότι η βραβευμένη με Νόμπελ Ειρήνης 2025 πολιτικός θεωρείται από πολλούς ως η πιο δημοφιλής εκπρόσωπος της αντιπολίτευσης. Ο Τραμπ δήλωσε ότι δεν πιστεύει πως έχει την απαραίτητη αποδοχή για να ηγηθεί της χώρας, αν και δήλωσε ότι τη συμπαθεί. Η αντιπολίτευση, αντιθέτως, επιμένει ότι ο Εντμούντο Γκονζάλες ήταν ο πραγματικός νικητής των εκλογών του 2024.
Ο ίδιος αυτοαποκαλείται πλέον «πρόεδρος» και κάλεσε τις ένοπλες δυνάμεις να παραμείνουν πιστές στο Σύνταγμα, τονίζοντας ότι η χώρα βρίσκεται σε ιστορική καμπή και ότι η νομιμότητα πρέπει να αποκατασταθεί.
Τι ισχύει για το πετρέλαιο και ποιες είναι οι περιφερειακές προεκτάσεις;
Η επόμενη ημέρα για τη Βενεζουέλα συνδέεται αναπόφευκτα με το πετρέλαιο. Η χώρα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα στον κόσμο, ωστόσο το πετρέλαιο είναι βαριάς και θειούχας ποιότητας και απαιτεί εξειδικευμένες υποδομές και τεχνογνωσία. Παρότι ο Ρούμπιο αρνήθηκε ότι η στρατιωτική επιχείρηση είχε σχέση με ενεργειακά συμφέροντα, παραδέχθηκε ότι δυτικές εταιρείες θα δείξουν «δραματικό ενδιαφέρον» για συμμετοχή στην ανασυγκρότηση του κλάδου.
Ενεργειακοί αναλυτές υπενθυμίζουν ότι καμία σοβαρή επένδυση δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς πολιτική σταθερότητα. Η κρατική εταιρεία PDVSA παραδέχεται ότι το δίκτυο αγωγών δεν έχει εκσυγχρονιστεί εδώ και πενήντα χρόνια, ενώ το κόστος αποκατάστασης για να επιστρέψει η παραγωγή σε υψηλά επίπεδα υπολογίζεται σε 58 δισεκατομμύρια δολάρια. Στο περιφερειακό επίπεδο, οι δηλώσεις Τραμπ έχουν προκαλέσει ανησυχία. Υπονόησε ότι θα μπορούσαν να ακολουθήσουν κινήσεις και προς την Κολομβία, ενώ μίλησε και για το Μεξικό, λέγοντας ότι έχει προσφέρει στρατιωτική βοήθεια, αν και η πρόεδρος Σέινμπαουμ εμφανίζεται επιφυλακτική.
Στο εσωτερικό της χώρας, η κατάσταση παραμένει τεταμένη αλλά σχετικά ήσυχη. Οι δρόμοι του Καράκας είναι ήρεμοι, με τους πολίτες να βγαίνουν κυρίως για βασικά ψώνια, φοβούμενοι ενδεχόμενες συγκρούσεις ή λεηλασίες. Τα παραστρατιωτικά «colectivos» είναι ουσιαστικά εξαφανισμένα από τους δρόμους, ενώ οι υποστηρικτές της αντιπολίτευσης γιορτάζουν ιδιωτικά, αποφεύγοντας δημόσιες εκδηλώσεις υπέρ των ΗΠΑ.
Τα κρατικά μέσα ενημέρωσης, αντίθετα, προβάλλουν εικόνες υποστηρικτών του καθεστώτος που στέλνουν μηνύματα αντίστασης προς τον Τραμπ. Την ίδια στιγμή, φωτογραφίες από κατεστραμμένες κατοικίες θυμίζουν ότι η στρατιωτική επιχείρηση είχε και ανθρώπινο κόστος. Μέσα σε αυτή την αβεβαιότητα, οι Βενεζουελάνοι περιμένουν να δουν ποιο θα είναι το μέλλον της χώρας τους και ποιος θα καθορίσει πραγματικά την επόμενη ημέρα.
11°
