Γαλλία: Η επόμενη μέρα της πτώσης της κυβέρνησης Μπαρνιέ

Οι βουλευτές της αντιπολίτευσης της Γαλλίας καταψήφισαν την κυβέρνηση την Τετάρτη, ρίχνοντας τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομική δύναμη της Ευρωπαϊκής Ένωσης βαθύτερα σε μια πολιτική κρίση που απειλεί την ικανότητά της να νομοθετεί και να περιορίζει το τεράστιο δημοσιονομικό έλλειμμα.

Ακροδεξιοί και αριστεροί νομοθέτες ένωσαν τις δυνάμεις τους για να υποστηρίξουν την πρόταση δυσπιστίας κατά του πρωθυπουργού Μισέλ Μπαρνιέ και της κυβέρνησής του, με πλειοψηφία 331 ψήφων υπέρ αυτής. Ο Μπαρνιέ αναμένεται να υποβάλει σύντομα την παραίτησή του και την παραίτηση της κυβέρνησής του στον πρόεδρο Εμανουέλ Μακρόν.

Η ακροαριστερά και η ακροδεξιά τιμώρησαν τον Μπαρνιέ επειδή επέλεξε να χρησιμοποιήσει ειδικές συνταγματικές εξουσίες για να εγκρίνει μέρος ενός αντιδημοφιλούς προϋπολογισμού χωρίς τελική ψηφοφορία στο κοινοβούλιο, όπου δεν είχε την υποστήριξη της πλειοψηφίας. Το σχέδιο προϋπολογισμού είχε επιδιώξει την εξοικονόμηση 60 δισεκατομμυρίων ευρώ (63,07 δισεκατομμυρίων δολαρίων) σε μια προσπάθεια συρρίκνωσης ενός τεράστιου ελλείμματος.

«Αυτή η πραγματικότητα (του ελλείμματος) δεν θα εξαφανιστεί με τη μαγεία μιας πρότασης μομφής», δήλωσε ο Μπαρνιέ στους νομοθέτες πριν από την ψηφοφορία, προσθέτοντας ότι το έλλειμμα του προϋπολογισμού θα επιστρέψει για να στοιχειώσει την επόμενη κυβέρνηση.

Καμία γαλλική κυβέρνηση δεν είχε χάσει ψήφο εμπιστοσύνης από την εποχή του Ζορζ Πομπιντού το 1962. Ο Μακρόν ουσιαστικά έριξε νέρο στον μύλο της κρίσης προκηρύσσοντας πρόωρες εκλογές τον Ιούνιο, οι οποίες έφεραν ένα πολωμένο κοινοβούλιο.

Με τον πρόεδρό της αποδυναμωμένο, η Γαλλία κινδυνεύει τώρα να τελειώσει την χρονιά χωρίς σταθερή κυβέρνηση ή προϋπολογισμό του 2025, αν και το σύνταγμα επιτρέπει ειδικά μέτρα που θα απέτρεπαν ένα shutdown της κυβέρνησης τύπου ΗΠΑ.

Η πολιτική αναταραχή της Γαλλίας θα αποδυναμώσει περαιτέρω μια Ευρωπαϊκή Ένωση που ήδη ταλανίζεται από την κατάρρευση της κυβέρνησης συνασπισμού της Γερμανίας και εβδομάδες πριν από την επιστροφή του εκλεγμένου προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

«Φτάσαμε στη στιγμή της αλήθειας», δήλωσε η ηγέτιδα του ακροδεξιού Εθνικού Συναγερμού Μαρίν Λεπέν, προσθέτοντας ότι τα σχέδια λιτότητας του Μπαρνιέ για τον προϋπολογισμό ήταν επικίνδυνα και άδικα και θα σήμαιναν χάος για τη Γαλλία.

Το σκληρά αριστερό κόμμα Ανυπότακτη Γαλλία (LFI) ζήτησε την παραίτηση του Μακρόν.

«Με την πρόταση δυσπιστίας, όλη η πολιτική του Εμανουέλ Μακρόν έχει ηττηθεί και απαιτούμε να φύγει», δήλωσε το μέλος του LFI Ματίλντ Πανό.

Δεν υπάρχει εύκολη διέξοδος

Η Γαλλία αντιμετωπίζει τώρα μια περίοδο βαθιάς πολιτικής αβεβαιότητας που ήδη εκνευρίζει τους επενδυτές σε γαλλικά κρατικά ομόλογα και μετοχές. Νωρίτερα αυτή την εβδομάδα, το κόστος δανεισμού της χώρας ξεπέρασε για λίγο εκείνο της Ελλάδας, που γενικά θεωρείται πολύ πιο επικίνδυνο.

Ο Μακρόν πρέπει τώρα να κάνει μια επιλογή. Τρεις πηγές δήλωσαν στο Reuters ότι ο Μακρόν στοχεύει να ονομάσει γρήγορα έναν νέο πρωθυπουργό, πριν από την τελετή για την επαναλειτουργία του καθεδρικού ναού της Παναγίας των Παρισίων το Σάββατο, στην οποία αναμένεται να παραστεί ο Τραμπ.

Οποιοσδήποτε νέος πρωθυπουργός θα αντιμετωπίσει τις ίδιες προκλήσεις με τον Μπαρνιέ όσον αφορά την έγκριση νομοσχεδίων, συμπεριλαμβανομένου του προϋπολογισμού του 2025, από ένα διχασμένο κοινοβούλιο. Δεν μπορούν να γίνουν νέες βουλευτικές εκλογές πριν από τον Ιούλιο.

Ο Μακρόν θα μπορούσε εναλλακτικά να ζητήσει από τον Μπαρνιέ και τους υπουργούς του να παραμείνουν με υπηρεσιακή ιδιότητα, ενώ χρειάζεται χρόνο για να βρει έναν πρωθυπουργό ικανό να προσελκύσει επαρκή διακομματική υποστήριξη για να περάσει τη νομοθεσία.

Μια υπηρεσιακή κυβέρνηση θα μπορούσε είτε να προτείνει νομοθεσία έκτακτης ανάγκης για να μεταφέρει τις διατάξεις περί φόρων και δαπανών του προϋπολογισμού του 2024 στο επόμενο έτος, είτε να επικαλεστεί ειδικές εξουσίες για να περάσει το σχέδιο προϋπολογισμού του 2025 με διάταγμα - αν και οι νομικοί λένε ότι αυτό είναι μια νομική γκρίζα ζώνη και το πολιτικό κόστος θα ήταν τεράστιο.

Οι αντίπαλοι του Μακρόν θα μπορούσαν επίσης να καταψηφίσουν τον έναν πρωθυπουργό μετά τον άλλο. Οι αντίπαλοί του λένε ότι ο μόνος ουσιαστικός τρόπος για να τερματιστεί η παρατεταμένη πολιτική κρίση είναι να παραιτηθεί, κάτι για το οποίο ο ίδιος έχει δείξει μέχρι στιγμής μικρή διάθεση να το κάνει.

Οικονομικά προβλήματα

Η αναταραχή δεν είναι χωρίς ρίσκο για τη Λεπέν, η οποία εδώ και χρόνια προσπαθεί να πείσει τους ψηφοφόρους ότι το κόμμα της προσφέρει μια σταθερή κυβέρνηση εν αναμονή.

«Οι Γάλλοι θα κρίνουν αυστηρά την επιλογή που θα κάνετε», είπε στη Λεπέν στο κοινοβούλιο νομοθέτης του συντηρητικού κόμματος Les Republicains που υποστηρίζει τον Μακρόν.

Από τότε που ο Μακρόν προκήρυξε τις πρόωρες εκλογές του καλοκαιριού, ο χρηματιστηριακός δείκτης αναφοράς της Γαλλίας CAC 40 .FCHI έχει υποχωρήσει σχεδόν 10% και έχει τις μεγαλύτερες απώλειες μεταξύ των οικονομιών της ΕΕ. Το ενιαίο νόμισμα ευρώ έχει υποχωρήσει σχεδόν 4%.

«Τα θετικά σήματα ... που παρατηρήθηκαν το καλοκαίρι, εν μέρει λόγω των Ολυμπιακών Αγώνων, αποτελούν πλέον παρελθόν», δήλωσε ο οικονομολόγος της Hamburg Commercial Bank Tariq Kamal Chaudhry.

Το σχέδιο προϋπολογισμού του Μπαρνιέ είχε επιδιώξει να μειώσει το δημοσιονομικό έλλειμμα από το προβλεπόμενο 6% της εθνικής παραγωγής φέτος στο 5% το 2025. Η καταψήφιση της κυβέρνησής του θα ήταν καταστροφική για τα κρατικά οικονομικά, είπε.

Η Λεπέν απέκρουσε την προειδοποίηση. Είπε ότι το κόμμα της θα υποστηρίξει οποιονδήποτε ενδεχόμενο νόμο έκτακτης ανάγκης που θα μετακυλίσει τις διατάξεις του προϋπολογισμού του 2024 για φόρους και δαπάνες στο επόμενο έτος, ώστε να διασφαλιστεί η ύπαρξη προσωρινής χρηματοδότησης.