Πόσο μεγάλη απειλή είναι για την Αμερική η Κίνα; Η νέα σειρά podcasts από την Athens Voice
Οι συζητήσεις αποτελούν μέρος της σειράς podcast του Κινεζικού Προγράμματος του Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων, σε συνεργασία με το «Ti Kosmos podcast» και παρουσιάστρια τη Μαριλίζα Αναστασοπούλου
Η Athens Voice φιλοξενεί τη σειρά podcast «Πόσο μεγάλη απειλή είναι για την Αμερική η Κίνα;» με τη Μαριλίζα Αναστασοπούλου
«Οι σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας είναι μία από τις πιο σημαντικές σχέσεις μεταξύ δύο χωρών στον κόσμο. Έχουμε την υποχρέωση να προσπαθήσουμε να διαχειριστούμε υπεύθυνα αυτή τη σχέση» (Άντονι Μπλίνκεν, 16.12.2023).
Τι σημαίνει όμως «υπεύθυνα»;
Οι σχέσεις Αμερικής-Κίνας αποτελούν εδώ και χρόνια την πιο σημαντική παγκόσμια γεωπολιτική πρόκληση και, ως εκ τούτου, συνιστούν το πιο φλέγον ζήτημα που συζητείται στην Ουάσιγκτον.
Πριν από τριάντα χρόνια υπήρχε η αντίληψη ότι η Κίνα θα γινόταν πιο δημοκρατική, αν η Δύση συνεργαζόταν μαζί της. Πλέον, είναι ξεκάθαρο ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Ανταγωνιστής ή εχθρός της Αμερικής; Οι απόψεις διίστανται.
Ο καθηγητής Neysoun Mahboubi εξηγεί πού οφείλεται αυτή η στροφή. Αφενός, στο γεγονός ότι η Κίνα έχει γίνει πολύ πιο ισχυρή οικονομικά και στρατιωτικά. Αφετέρου, στο ότι η χώρα, υπό τον Σι Τζινπίνγκ, κινείται αντίθετα από την απελευθέρωση του πολιτικού και οικονομικού της συστήματος, όπως ήλπιζε η Δύση.
Ποια είναι τα τρία βασικά θέματα που παρακολουθούν οι ΗΠΑ αναφορικά με την Κίνα;
Ο κ. Mahboubi εξηγεί ότι το πρώτο είναι οι εσωτερικές εξελίξεις στην Κίνα και σε ποιο βαθμό θα συνεχίσει να υπάρχει μεγαλύτερη πολιτική και οικονομική καταπίεση.
Το δεύτερο σχετίζεται με τις φιλοδοξίες της Κίνας στην Ανατολική Ασία, είτε πρόκειται για την (βίαιη;) ενοποίηση με την Ταϊβάν, είτε για την κυριαρχία στη Νότια Σινική Θάλασσα, είτε για την προβολή ισχύος στην Ανατολική Ασία.
Το τρίτο είναι ότι η Κίνα προσπαθεί πλέον να εξάγει πτυχές της στάσης της απέναντι στις πολιτικές ελευθερίες σε άλλα μέρη του κόσμου, είτε μέσω της οικονομικής της επιρροής είτε μέσω της αυξημένης παρουσίας της σε διεθνείς οργανισμούς, όπως ο ΟΗΕ.
Όσον αφορά το επίμαχο θέμα της Ταϊβάν, ο κ. Mahboubi τόνισε ότι πιστεύει πως, σε περίπτωση που η Κίνα προσπαθούσε να την προσαρτήσει βίαια, αυτό θα ήταν αποσταθεροποιητικό όχι μόνο για την παγκόσμια οικονομία αλλά και για την ίδια την Κίνα.
Ανάμεσα στη συνεχώς εντεινόμενη ανταγωνιστική σχέση των ΗΠΑ με την Κίνα βρίσκεται η Ευρωπαϊκή Ένωση. Συνολικά, οι περισσότερες ευρωπαϊκές χώρες και η Ε.Ε. ευθυγραμμίζονται αξιακά με τις ΗΠΑ, παραμένοντας προσηλωμένες στο θεσμικό και κανονιστικό πλαίσιο της φιλελεύθερης παγκόσμιας τάξης. Ωστόσο, δεν πιστεύουν απαραίτητα ότι όλα όσα κάνουν οι ΗΠΑ σε αυτόν τον ανταγωνισμό με την Κίνα είναι απολύτως σωστά.
Τα τελευταία χρόνια παρατηρούμε διάφορα αυταρχικά καθεστώτα να γίνονται πιο επιθετικά, όπως μαρτυρά η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, και ταυτόχρονα να δημιουργείται μία μορφή συνεργασίας μεταξύ τους. Ο κ. Mahboubi ανέλυσε πώς τοποθετείται η Κίνα σε αυτό το αναδυόμενο «άτυπο» δίκτυο. Η Κίνα έχει υπάρξει πολύ συνεπής στην εξωτερική της πολιτική από το 1949 και μετά, τονίζοντας ότι πάνω απ' όλα, αυτό που έχει σημασία για την Κίνα είναι τα δικά της συμφέροντα.
Διαθέτει έναν αυξημένο βαθμό πραγματισμού σε σχέση με άλλα κράτη. Δεν την ενδιαφέρει να δημιουργήσει ένα δικό της μπλοκ, αλλά, σε κάθε δεδομένο πλαίσιο, αναζητά οτιδήποτε θα λειτουργήσει καλύτερα για τα δικά της συμφέροντα. Μπορούμε να δούμε αυτή τη δυναμική να διαδραματίζεται στις δύο τρέχουσες κρίσεις: τον πόλεμο στην Ουκρανία και τον πόλεμο στη Γάζα. Η Κίνα δεν έχει ταχθεί εξ ολοκλήρου με τη μία ή την άλλη πλευρά, αν και στον πόλεμο στην Ουκρανία τείνει να κλίνει λίγο περισσότερο προς τη ρωσική πλευρά.
17°
