Γιατί οι μεγάλες εταιρείες κάνουν μαζικές απολύσεις;

Η Amazon πρόκειται να απολύσει 10.000 εργαζομένους ξεκινώντας από αυτή την εβδομάδα. Σύμφωνα με τους New York Times η μείωση του προσωπικού που αντιπροσωπεύσει το 1% του δυναμικού της Amazon είναι η μεγαλύτερη στην ιστορία της επιχείρησης και αφορά, κυρίως, τον τομέα της Alexa, τον τομέα της λιανικής, καθώς και των ανθρώπινων πόρων. Στην Amazon εργάζονται 1,5 εκατομμύριο άτομα, η πλειονότητα των οποίων είναι ωρομίσθιοι.

Έκπληξη προκάλεσε η απόφαση για μαζικές απολύσεις καθώς πλησιάζουν οι γιορτές και η Amazon ετοιμάζεται για τη χριστουγεννιάτικη κατανάλωση. Είναι πιθανό η μείωση του δυναμικού να επηρεάσει τη σταθερότητα της επιχείρησης και των υπηρεσιών της: στο παρελθόν, στη διάρκεια αυτής της περιόδου, είχαν ακουστεί παράπονα ότι το προσωπικό της εταιρείας δεν επαρκούσε για τις αυξημένες ανάγκες. Αν και στην αρχή του 2022 ο γίγας του ηλεκτρονικού εμπορίου διπλασίασε τους μισθούς των εργαζομένων στον τεχνικό τομέα λέγοντας ότι «η αγορά εργασίας είναι ιδιαίτερα ανταγωνιστική», τώρα ακολουθεί το παράδειγμα άλλων επιχειρήσεων υψηλής τεχνολογίας που κάνουν απολύσεις.

Το σίγουρο είναι ότι εκτυλίσσονται μετασχηματισμοί στα επιχειρηματικά πρότυπα και δημιουργείται καθεστώς επισφαλούς εργασίας. Ο Elon Musk υποδιπλασίασε τον αριθμό των εργαζομένων στο Twitter, μόλις ένα μήνα μετά την αγορά της επιχείρησης, ενώ την περασμένη εβδομάδα η Meta, μητρική του Facebook και του Instagram, απέλυσε 11.000 άτομα, περίπου το 13% του προσωπικού της. Η Anche Lyft, η Stripe και η Snap έκαναν το ίδιο τους τελευταίους μήνες.

Η πανδημία ευνόησε πολύ την Amazon η οποία το 2020 είχε τα μεγαλύτερα κέρδη από κάθε άλλη χρονιά στην ιστορία της. Έτσι, διπλασίασε το εργατικό της δυναμικό και διοχέτευσε κεφάλαια σε επέκταση και πειραματισμούς. Αλλά, στην αρχή του 2022 η ανάπτυξη επιβραδύνθηκε και το καταναλωτικό κοινό, ιδιαίτερα στις ευρωπαϊκές χώρες, στράφηκε προς άλλες ηλεκτρονικές αγορές· μερικοί εχθρεύονται την Amazon για το πολυεθνικό της μέγεθος και για τα προβλήματα που θέτει στη φορολόγησή της στην Ευρώπη. Επίσης, η επέκτασή της σε εμπορικές συνεργασίες στα πέρατα της γης έχουν προκαλέσει δυσκολίες στις μεταφορές και στις παραδόσεις, μεγάλο αριθμό επιστροφών και χαμένων παραγγελιών. Αν και το τρίτο τρίμηνο του 2022 ο ρυθμός ανάπτυξης αυξήθηκε, επικρατεί αβεβαιότητα. Το συναίσθημα αυτό που κλονίζει σήμερα την Amazon οφείλεται τόσο στην κατάσταση των καταναλωτών (στον πληθωρισμό για παράδειγμα), όσο και στα οργανωτικά εμπόδια της ίδιας της επιχείρησης: η Amazon έχει γιγαντωθεί υπερβολικά και δείχνει τη ριψοκίνδυνη τάση να κατακτήσει ολοκληρωτικά την παγκόσμια αγορά λιανικής.