Πώς ένα τάνκερ άναψε νέα φωτιά στις σχέσεις Ρωσίας-Ουκρανίας

Νέος γύρος αντιπαράθεσης μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας προκάλεσε την Πέμπτη η επιχείρηση των δυνάμεων ασφαλείας του Κιέβου σε ρωσικό τάνκερ στο λιμάνι του Ισμαήλ. Ουκρανοί αξιωματούχοι υποστήριξαν ότι η σύλληψη του τάνκερ «Nika Spirit» συνδέεται άμεσα με την υπόθεση που είχε προκαλέσει όξυνση των διμερών σχέσεων τον περασμένο Νοέμβριο. Τότε, 24 Ουκρανοί είχαν συλληφθεί στον πορθμό του Κερτς.

Σύμφωνα με ανακοίνωση της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας, το συγκεκριμένο δεξαμενόπλοιο ήταν αυτό που είχε αποκλείσει δύο πολεμικά πλοία και ένα ρυμουλκό, επιτρέποντας σε Ρώσους κομάντος να ανέβουν στα καταστρώματα και να προχωρήσουν σε συλλήψεις. Τότε, το τάνκερ ονομαζόταν «Neyma». Ουκρανοί εμπειρογνώμονες το αναγνώρισαν με βάση τον αριθμό IMO-8895528 μέσω του διεθνούς συστήματος EQUASIS. Σύμφωνα με τα στοιχεία του MarineTraffic, το «Niki Spirit» είχε αποπλεύσει από το λιμάνι Καφκάζ στην περιοχή του Κρασνοντάρ.

Όπως έγινε γνωστό, την ώρα που τέθηκε σε εφαρμογή το σχέδιο για τη σύλληψη του τάνκερ, σε αυτό επέβαιναν 10 μέλη πληρώματος.

Οργή Μόσχας

Η Μόσχα χαρακτήρισε «πολύ άσχημη είδηση» τη σύλληψη του τάνκερ, αξιολογώντας το γεγονός ως «συνέχιση των προκλήσεων στις οποίες προβαίνουν διάφορες δυνάμεις στο Κίεβο».

«Αυτή είναι μια πολύ κακή είδηση. Κάποιοι στο Κίεβο θέλουν να συνεχίσουν με σκληρό τρόπο την δική τους πρόκληση που άρχισαν στις 25 Νοεμβρίου στον Πορθμό του Κέρτς. Θα μελετήσουμε προσεκτικά αυτό που συνέβη» δήλωσε ο Γκριγκόρι Καράσιν, υφυπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας.

Νωρίτερα, πηγή του Υπουργείου Εξωτερικών της Ρωσίας, την οποία επικαλέστηκε το Ria Novosti, φέρεται να υποστήριξε ότι η Ουκρανία πρέπει να σκεφθεί τις συνέπειες, ενώ άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο για αντίποινα.

Από τη μεριά του ο αντιπρόεδρος της επιτροπής Εξωτερικών υποθέσεων του Συμβουλίου της Ομοσπονδίας (Άνω Βουλή) Βλαντίμιρ Τζαμπάροφ ξεκαθάρισε ότι η σύλληψη του ρωσικού τάνκερ είναι «απολύτως παράνομη», χαρακτηρίζοντάς την επιζήμια για τις σχέσεις μεταξύ των δύο χωρών.

Σύμφωνα, πάντως, με την Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας, τα στοιχεία της προανάκρισης ήταν επιβαρυντικά για το «Nika Spirit». Το δεξαμενόπλοιο ήταν αυτό που εμπόδισε την προηγούμενη χρονιά τα ουκρανικά πολεμικα πλοία «Μπερντνιάνσκ», «Νικόπολ», καθώς και το ρυμουλκό «Γιάνι Κάπου», επιτρέποντας σε στελέχη της Μεθοριακής Υπηρεσίας της ρωσικής FSB να ανέβουν σε αυτά και να συλλάβουν τα πληρώματα.

Τι συνέβη στον πορθμό του Κερτς

Στις 25 Νοεμβρίου του 2018 Ρώσοι συνοριακοί φρουροί είχαν συλλάβει στον πορθμό του Κέρτς τρία ουκρανικά πλοία και 24 Ουκρανούς ναύτες που επέβαιναν σε αυτά, μεταξύ των οποίων και δύο άνδρες της Υπηρεσίας Ασφαλείας της Ουκρανίας, με την κατηγορία ότι εισήλθαν χωρίς άδεια στα ρωσικά χωρικά ύδατα. Οι 24 Ουκρανοί ναύτες κρατούνται στην Μόσχα. Ο πρόεδρος Πούτιν είχε αξιολογήσει, τότε, τις ενέργειες της ουκρανικής κυβέρνησης ως «προβοκάτσια», παραμονές των προεδρικών εκλογών.

Στις αρχές Απριλίου η μόνιμη αντιπρόσωπος των ΗΠΑ στο ΝΑΤΟ Κέι Μπέλι Χάτσισον είχε δηλώσει ότι η Βορειοατλαντική Συμμαχία προτίθεται να λάβει ένα «πακέτο μέτρων» για τη Μαύρη Θάλασσα προκειμένου να «διασφαλισθεί η ασφαλής διέλευση των ουκρανικών πλοίων μέσω του πορθμού Κέρτς».

Λίγο αργότερα, τον Μάιο του 2019, το Διεθνές Δικαστήριο του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας με απόφαση του ζητούσε από τη Ρωσία να απελευθερώσει άμεσα του 24 Ουκρανούς ναύτες. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι με μήνυμα του προς τον πρόεδρο Πούτιν είχε ζητήσει επίσης την απελευθέρωση τους.

Στις αρχές της προηγούμενης εβδομάδας εναντίον τους απαγγέλθηκαν οι τελικές κατηγορίες.

Ελεύθερο το πλήρωμα

Όπως έγινε γνωστό, το πλήρωμα του τάνκερ θα επιστρέψει στη Μόσχα, σύμφωνα με την αρμόδια επίτροπο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων της Ρωσίας Τατιάνα Μοσκάλκοβα. Η Ρωσίδα αξιωματούχος είχε συνομιλία με την Ουκρανή ομόλογό της κατά τη διάρκεια της οποίας επετεύχθη συμφωνία για την επιστροφή των 10 ναυτικών.

Ειδικότερα, στην ανακοίνωση που δόθηκε στη δημοσιότητα επισημαίνεται: «Η Μοσκάλκοβα συνομίλησε με την Ντενίσοβα, η οποία την ενημέρωσε ότι κανένας δεν συνέλαβε τους 10 ναυτικούς. Παράλληλα, της έκανε γνωστό ότι το πλήρωμα επιβιβάστηκε σε πούλμαν με προορισμό την Μολδαβία. Από εκεί θα φθάσουν σε σύντομο χρονικό διάστημα στη Μόσχα».

Για το θέμα αυτό, πάντως, η πλοιοκτήτρια εταιρεία «Altomar shipping» είχε ανακοινώσει ότι το πλήρωμα του τάνκερ επιστρέφει πίσω.

Τι κρύβεται από πίσω

Η σύλληψη του ρωσικού τάνκερ από την Υπηρεσία Ασφαλείας της Ουκρανίας στο λιμάνι Ισμαήλ θα προκαλέσει ένταση στις σχέσεις μεταξύ των κρατών, εκτίμησε ο Βίκτορ Σουσλόφ. Ο πρώην υπουργός Οικονομικών της Ουκρανίας πρόσθεσε ακόμη ότι θα επηρεάσει αρνητικά και τις συνομιλίες που διεξάγονται για την τύχη των 24 Ουκρανών ναυτών.

«Ο στόχος είναι προφανής, να οξυνθούν και πάλι οι σχέσεις μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας. Τώρα η διαφαινόμενη επιστροφή των Ουκρανών ναυτών μπορεί να σταματήσει» ανέφερε, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο το όλο σκηνικό να στήθηκε με σκοπό να πληγεί το κύρος του νεοεκλεγέντος προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι.