Το καθημερινό ελάχιστο του Μιχάλη Μακρόπουλου

Είναι οι δυο τους. Πατέρας και γιος. Ο γιος είναι στην ανάγκη του πατέρα, στη φροντίδα του, στην έγνοια, στην πλάτη του πραγματικά, στην κυριολεξία. Καθώς το νεαρό παιδί είναι ανάπηρο και δεν περπατά, μ’ ένα αυτοσχέδιο σακίδιο ο πατέρας τον φοράει στην πλάτη, στις διαδρομές για τα προσκυνήματα.

Ζουν μόνοι τους σ’ ένα απομονωμένο μέρος που τα πάντα έχουν δηλητηριαστεί και δεν έχει ζωή,  μ’ ελάχιστους γειτόνους, πενιχρά μέσα, ανύπαρκτη  οικονομική δυνατότητα. Δεν φεύγουν, ενώ το μπορούν, τους δίνουν τη δυνατότητα σαν ζυγοστάθμισμα της απόλυτης μόλυνσης, να ζήσουν σε διαμέρισμα στην πόλη. Το αρνούνται. Σταθερά και με αταλάντευτη σιγουριά,  το αρνείται το ανάπηρο παιδί, που δεν θέλει να φύγει απ’ τον τόπο, στερούμενο τα πάντα, κι απομένοντας σιγά-σιγά, όταν οι άλλοι χωριανοί θα επιλέξουν να φύγουν, απόλυτα μόνοι οι δυο τους  στην πλήρη ανέχεια.

Τι θέλει το αγόρι αυτό; Τι θα το βγάλει απ’ την αναπηρία, απ’ το ζόφο, απ’ την ακινησία του σώματος και θα προκαλέσει την κίνηση της ψυχής; Η βόλτα με το άλογο. Η ανάβαση στη σέλα, η βόλτα στη ράχη του ζώου θα ζεστάνει το νεαρό άντρα και η κυρά του αλόγου, θα ζεστάνει ήσυχα  το στρώμα του πατέρα για «όσο κρατήσει…». Η αγάπη του γονιού και η ευγνωμοσύνη του παιδιού, η έλλειψη της βαρυγκώμιας, η χαρά στα μικρά, ανύπαρκτα για τους άλλους καθημερινά πράγματα, η κοινή προσευχή χωρίς παπά, τα Χριστούγεννα με μόνον τον ψάλτη και οι σελίδες για διάβασμα, τα βιβλία κι ο ένας για τον άλλον μέχρι το τέλος...Όλα γίνονται στιγμές ευχαρίστησης, σιγουριάς και ασφάλειας για τους δυο τους, ξεκομμένους από όλους και όλα. Γι’ αυτό και στο τέλος κλείνοντας τούτο το μικρό βιβλίο, ευχαριστείς τον συγγραφέα που δεν σε αφήνει να επαναπαυτείς στην ευκολία της δικής σου ζωής, που σου δείχνει ένα δρόμο ευχαριστίας για τη ζωή, όπως κι αν είναι.

Κι έπειτα είναι το Πωγώνι, που τόσο καλά ξέρει ο Μακρόπουλος αφού όχι μόνο μένει εκεί, αλλά ζει. Η Ήπειρος όλη ή μήπως και μόνο το Πωγώνι; Είναι το σκηνικό στο «Μαύρο Νερό» στον δίχως ανάσα τόπο, μα και στο «Δέντρο του Ιούδα». Την κουτσουπιά. Σ’ αυτό το δέντρο που κρεμάστηκε ο προδότης, σ’ αυτό,  βαλμένο από το συγγραφέα σε μια ερημιά της Ηπείρου, θα ολοκληρωθεί το δράμα, θα αποκαλυφθούν οι πρωταγωνιστές, θα μείνει ξεκρέμαστος ο αναγνώστης. Γιατί κάτω απ’ αυτό το δέντρο, θα χαθεί η φιλία, θα θεριέψει το ψέμα, θα αποκαλυφθεί η ατιμία, θα υπάρξει η ανήκουστη προδοσία, ένα μικρό κουμπί που λείπει απ’ το παλτό θα φανερώσει το έγκλημα. Η φύση με την ολοζώντανη περιγραφή της, αγριάδα και ησυχία, τρεχούμενα νερά και δύσβατα μονοπάτια, η άγρια  κοινωνία με  τα μικρά και μεγάλα μυστικά, τους κώδικες που δεν παίρνουν αλλαγή, που δεν ανέχονται τον ξένο, τον Αθηναίο, οι ένοχες συναλλαγές, το κρύο του χιονιά και η μοναξιά των ανθρώπων, μα πάνω απ’ όλα η σκληράδα που ο τόπος μεταδίδει στις ψυχές, ψηλαφίζονται σελίδα τη σελίδα, γραμμή τη γραμμή. Ο ήρωας θα βάλει εμμονικά σκοπό του ν’ αποκαλύψει το δολοφόνο μιας νέας κακοποιημένης γυναίκας, γεμίζοντας την άδεια ζωή του και τον περίσσιο χρόνο του. Κι ενώ όλα τον διώχνουν από την εξιχνίαση, εκείνος μ’ ένα τίμημα που δεν φανταζόταν ότι θα χρειαστεί να πληρώσει, θα φτάσει στο τέλος, στην αλήθεια, την αποκάλυψη.

Λιτός και περήφανος, ποιητικός στην περιγραφή του πεζού και μικρού, του καθημερινού και ελάχιστου, ο αδρός λόγος του Μακρόπουλου λυτρώνει στ’ αλήθεια απ’ την αβάσταχτη ξενοιασιά. 

Μιχάλης Μακρόπουλος, «Μαύρο Νερό», «Το Δέντρο του Ιούδα», εκδόσεις Κίχλη