Ντόρα Μάαρ: Αυτή είναι η μούσα που πόζαρε στον Πικάσο για τον πίνακα που χάρισε στην Ελλάδα.
Ο κλεμμένος πίνακας του Πάμπλο Πικάσο από την Εθνική Πινακοθήκη, «Γυναικείο κεφάλι», που φιλοτέχνησε το 1939 ο ζωγράφος, αποτυπώνει τη μούσα του, τη φωτογράφο, Ντόρα Μάαρ. Ηταν η γυναίκα με την οποία έζησε έναν παράφορο έρωτα που ξεκίνησε στα 54 του χρόνια ενώ εκείνη ήταν 29 ετών.
Οι δυο τους γνωρίστηκαν το 1936 στο περίφημο καφέ του Παρισιού, Cafe des Deux Magots. Εκείνη, νέα και πολλά υποσχόμενη φωτογράφος, μέλος της παρέας των υπερεαλιστών και ερωμένη του Georges Bataille. Εκείνος, ο γνωστός Πικάσο, που τρέχει να ξεφύγει από ένα γάμο που τον κάνει να ασφυκτιά εξαιτίας της ανυπόφορης ζήλιας της χορεύτριας γυναίκας του Olga Khoklova.
Εκείνη την περίοδο ο Πικάσο είχε ήδη ξεκινήσει παράλληλη σχέση με την Marie-Therese Walter και είχε μόλις αποκτήσει μαζί της μια κόρη, τη Maya.
Ο Πικάσο σταματά να ζωγραφίζει και τριγυρνά στα καφέ του Saint-Germain-des-Prés. Εκεί συναντά την Ντόρα Μάαρ. Μετά τη γνωριμία τους, η Ντόρα Μαάρ γίνεται μούσα του Πικάσο, τον εμπνέει και του δημιουργεί νέο πάθος για τη δουλειά του με τα περίφημα πορτραίτα που της αφιερώνει.
Είναι η εποχή που ξεκινά να ζωγραφίζει την «Γκερνίκα» και εκείνη φωτογραφίζει όλα τα στάδια της δημιουργίας του έργου.
Η Ντόρα Μάαρ γίνεται μοντέλο του Πικάσο σε εμβληματικά έργα όπως τα: «Η Ντόρα Μάαρ και ο μινώταυρος» (1936), «Η Ντόρα Μάαρ με πράσινα νύχια» (1936), «Πορτρέτο της Ντόρας με στεφάνι από λουλούδια» (1937), «Η Ντόρα με ψάθινο καπέλο» (1938) και άλλα.
Μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο το ζευγάρι χώρισε. Ο Πικάσο ερευτεύτηκε μία άλλη και η Μάαρ βυθίστηκε στην κατάθλιψη και στη μοναξιά.
Το «Γυναικείο κεφάλι» αποτέλεσε το 1949 δωρεά του καλλιτέχνη προς τον ελληνικό λαό, ως τιμητική προσφορά για τη γενναία αντίσταση κατά τη διάρκεια της κατοχής, στο πλαίσιο της δωρεάς έργων Γάλλων καλλιτεχνών.
Ποια ήταν η Ντόρα Μάαρ
Η Ντόρα Μάαρ ήταν Γαλλίδα σουρεαλίστρια φωτογράφος, ζωγράφος και ποιήτρια της δεκαετίας του ’30. Το ψευδώνυμο Ντόρα Μάαρ το επιλέγει, όταν αποφασίζει να κάνει καλλιτεχνικές σπουδές στο Central Union of Decorative Arts και στη Σχολή Φωτογραφίας του Παρισιού, ενώ παράλληλα κάνει την εγγραφή της στην École des Beaux-Arts και την Académie Julian, για το λόγο του ότι προσφέρει στις γυναίκες σπουδάστριες ακριβώς την ίδια εκπαίδευση με αυτή των ανδρών.
Αν και από το 1930 έχει δικό της φωτογραφικό studio με τον Pierre Kéfer και αναλαμβάνουν φωτογραφίσεις για διαφημίσεις σε μεγάλα περιοδικά, αρκετές από τις φωτογραφίες του προσωπικού της έργου είναι επηρεασμένες από την αριστερή πολιτική της εποχής.
Η Μάαρ πέθανε τον Ιούλιο του 2007, σε ηλικία 89 ετών. Κατείχε μια συλλογή έργων του Πικάσο που αρνήθηκε να πουλήσει ακόμα και στις πιο δύσκολες στιγμές της ζωής της.
Η γκαλερί διατηρεί ένα ζωντανό εκθεσιακό πρόγραμμα, με στόχο την ανάδειξη της σύγχρονης ελληνικής τέχνης και τη συνεχή ανταλλαγή ιδεών στο διεθνές καλλιτεχνικό πεδίο.
Με τίτλο «όλα πρέπει να αλλάξουν. Ριζοσπαστική Νοημοσύνη. Σαλονίκη 9», σε επιμέλεια της Νάντιας Αργυροπούλου, η 9η Μπιενάλε Σύγχρονης Τέχνης Θεσσαλονίκης διαρκεί έως τις 5 Ιουλίου 2026
Το αφιέρωμα χωρίζεται σε έξι ενότητες που καλύπτουν ολόκληρη την καριέρα του: από την πρώιμη περίοδο στη Φλωρεντία, έως τα εμβληματικά πορτρέτα femmes fatales στο Παρίσι.
17°
![Γιάννης Ψυχοπαίδης, «Χρησμός» [τρίπτυχο], 2003](/images/480x480/1/jpg/files/2026-05-19/psychopaidis_goulandri-1.webp "Γιάννης Ψυχοπαίδης, «Χρησμός» [τρίπτυχο], 2003")
