Η Ήβη της Μαρίας Σκαμάγκα: Μια ιστορία στον καιρό των Πανελληνίων
Μια νουβέλα γραμμένη σαν μια σχοινοτενής ευχή με τη μορφή νουβέλας: μακάρι ένα παιδί να στραφεί νωρίς μέσα του και να αναρωτηθεί βαθιά και ουσιαστικά ποια είμαι, πού πάω, τι θέλω, γιατί το θέλω
Το νέο βιβλίο της Μαρίας Σκαμάγκα με τίτλο «Ήβη» κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο
Η Ήβη και η Γιούλη, μαθήτριες της τρίτης λυκείου, είναι κολλητές από πάντα. Μοιράζονται αυτή την τρυφερή φιλία της πρώτης νιότης που είναι σαν έρωτας, που σε κατακλύζει και σε ορίζει και που μέσα της καμιά φορά κινδυνεύεις να χαθείς – τόσο μαθαίνεις να βλέπεις στον άλλον το καθρέφτισμά σου. Τι συμβαίνει όμως όταν κάτι θα χωρίσει βίαια αυτή την ελαφρώς φλου μορφή, αυτά τα επάλληλα είδωλα;
Η «Ήβη» της Μαρίας Σκαμάγκα, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο, είναι ένα σύγχρονο παραμύθι μεταμόρφωσης, τυπικό δείγμα του είδους, κι ας αλλάζει το δάσος μ’ ένα σχολείο στα αθηναϊκά προάστια, τις μάχες με τις πανελλαδικές. Είναι ένα βιβλίο που σκύβει με στοργή πάνω στον έφηβο εαυτό μας, στα θέλω, τις αγάπες, τα όνειρά του – τα κουβάρια που πρέπει να ξεμπλέξει για να υφάνει τον ιστό της κατοπινής ζωής του.
Η συγγραφέας Μαρία Σκαμάγκα μας συστήνει την «Ήβη»
Η Ήβη είναι μια ιστορία που διαδραματίζεται στο διάστημα μιας χρονιάς-ορόσημου: της τρίτης Λυκείου. Για ένα μεγάλο ποσοστό εφήβων της χώρας, είναι η πρώτη ίσως φορά στη ζωή τους που θα κληθούν πολύ συγκεκριμένα και πολύ συστηματικά να σταθούν απέναντι στον εαυτό τους και ό,τι τον έχει φέρει μέχρι εδώ και να αναμετρηθούν μαζί του: με τις ικανότητές του, με τα ταλέντα του, με την αυτοεικόνα του, με τις δυνάμεις του και τον τρόπο με τον οποίο το εσωτερικό του βλέμμα έχει έως τώρα οραματιστεί την ενήλικη ζωή του, με τις προσδοκίες της προηγούμενης γενιάς. Κοινώς... με τις Πανελλαδικές.
Την ίδια στιγμή, είναι ο προθάλαμος της θεσμικής ενηλικίωσης - είτε τα έχεις καταφέρει να βγεις από το κουκούλι της παιδικής ψυχής σου είτε όχι, η ζωή, να τη, αφήνεται πια στα χέρια σου, πάρ’ τη και κάνε τη ό,τι καταλαβαίνεις.
Βλέπω τα παιδιά γύρω μου σε τούτο το κατώφλι και τα πονώ. Φαντάσου, σκέφτομαι -αν και ξέρω καλά περί τίνος πρόκειται, δεν είναι η φαντασία που χρειάζεται να επιστρατεύσω, αλλά η μνήμη- φαντάσου να πρέπει να παλέψεις μ’ αυτό το τέρας και να νιώθεις πως από αυτή τη μάχη κρίνεται όλη σου η ζωή. Και φαντάσου, ενώ προετοιμάζεσαι γι’ αυτή, να συμβεί κάτι που θα αναποδογυρίσει τον κόσμο σου. Τότε, τι; Πώς επιβιώνεις από την τρίτη Λυκείου;
Η Ήβη είναι μια νουβέλα γραμμένη σαν ξόρκι ή, ίσως, μια σχοινοτενής ευχή με τη μορφή νουβέλας: μακάρι ένα παιδί να στραφεί νωρίς μέσα του και να αναρωτηθεί βαθιά και ουσιαστικά ποια είμαι, πού πάω, τι θέλω, γιατί το θέλω. Μακάρι να έχει προλάβει να κοιτάξει κατάματα τους ανθρώπους που είναι σημαντικοί για κείνο και που το καθορίζουν ή έναν έστω από αυτούς τους ανθρώπους -έναν φίλο, έναν γονιό- και να καταφέρει να τον διαβάσει, να πάρει θέση απέναντί του. Μακάρι να ψάξει μέσα του για τις λέξεις που θα εκφράσουν καθαρά και χωρίς φόβο τον θυμό του και την αγάπη του, τη λύπη και τη χαρά του κι ύστερα να τις πει. Και μακάρι να κάνει μετά την προσπάθειά του στις τρομερές Πανελλαδικές από αυτό το βήμα.
Πολλά ζητάω, το ξέρω. Αλλά έτσι είναι οι ευχές. Και συχνά, όταν τις στρέφουμε στα παιδιά μας, είναι και αποτέλεσμα της στερνής μας γνώσης. Η Ήβη είναι και μια τέτοια μάταιη επίκληση της τωρινής μου διαύγειας για κείνη τη μακρινή τρίτη Λυκείου, τη δική μου. Είναι ένα νοσταλγικό βλέμμα σε ένα παιδί που δεν υπάρχει πια παρά μόνο ως ανάμνηση και ας σκιρτά ακόμη μέσα μου η τοτινή του σύγχυση σαν άλυτος γρίφος. Αν είχα κάνει τότε αυτή την εσωτερική αναστροφή, αν είχα την ετοιμότητα και το σθένος της μικρής ηρωίδας αυτής της ιστορίας, την ωριμότητα και την τόλμη με την οποία σταμάτησε τα πάντα για να κοιτάξει μέσα της, να ’ταν άλλη άραγε η πορεία της ζωής μου; Ποιος ξέρει;
«Ήβη» της Μαρίας Σκαμάγκα - Απόσπασμα από το βιβλίο
Νιώθω σαν να τεντώνομαι να φτάσω την άλλη της όχθη όπου πάνω της στεκόμαστε οι δυο μας, η Γιούλη κι εγώ, και με κοιτάζουμε αδιάφορες, πιασμένες από το χέρι ή καθισμένες δίπλα δίπλα στο τοπικό λεωφορείο, τα σιαμαία κεφάλια μας χωμένα μέσα στην ίδια μουσική ή βολτάροντας ατελείωτα με ένα χωνάκι σοκολάτα φράουλα στο χέρι, μόνες στην πόλη τον Αύγουστο. Κλαίω, αλλά δεν κλαίω για κείνη την όχθη που ξεμακραίνει παίρνοντας μαζί της ό,τι είχα πιο δικό μου. Είμαι σίγουρη γι’ αυτό. Κλαίω γιατί ο Γιώργος δε διάλεξε εμένα.
Η Μαρία Σκαμάγκα γεννήθηκε το 1970 στην Αθήνα. Σπούδασε αγγλική και νεοελληνική φιλολογία και ασχολήθηκε επί σειρά ετών με τη λογοτεχνική μετάφραση και τη μετάφραση δοκιμίων για την τέχνη και την αρχιτεκτονική. Το βιβλίο της Ο πολύγραφος ή το καλοκαίρι των ηρώων (Μεταίχμιο, 2024) ήταν υποψήφιο για το Κρατικό Βραβείο Εφηβικού – Νεανικού Λογοτεχνικού Βιβλίου 2025 και τιμήθηκε με το Βραβείο Βιβλίου για Παιδιά 2024 του λογοτεχνικού περιοδικού Χάρτης. Ζει στην Αθήνα με τον άντρα της και τον γιο τους.
«Στον δρόμο μάς φωνάζουν αλλιώς»: Μια ιστορία για το πώς είναι να ζεις ως δύο διαφορετικοί άνθρωποι, μέσα και έξω από το σπίτι, και για όσα κληροδοτεί αυτή η αυτολογοκρισία στα παιδιά
17°
