Vincent Lemire, Christophe Gaultier, «Ιερουσαλήμ: Η ιστορία μιας πόλης»

Vincent Lemire, Christophe Gaultier, «Ιερουσαλήμ: Η ιστορία μιας πόλης» (μετάφραση Μυρτώ Καλοφωλιά, 256 σελίδες 21,5 x 29 εκ., σκληρόδετο, Εκδόσεις Ίκαρος). Σαράντα αιώνες παγκόσμιας ιστορίας ξεδιπλώνονται για πρώτη φορά σε ένα εξαιρετικό graphic novel.

Το graphic novel «Ιερουσαλήμ: Η ιστορία μιας πόλης», σε σενάριο του ιστορικού Vincent Lemire και σχέδιο του Christophe Gaultier, είναι η εντυπωσιακή αφήγηση της ιστορίας μιας πόλης με ηλικία τεσσάρων χιλιάδων ετών που είναι η μήτρα και των τριών μεγάλων μονοθεϊστικών θρησκειών.

Το βιβλίο, που βασίζεται σε εξαντλητική έρευνα στις πηγές και στη βασική βιβλιογραφία, καταφέρνει να μετατρέψει έναν χαοτικό όγκο πληροφοριών σε μια συνεκτική, εκπαιδευτική και αισθητικά άρτια εμπειρία 256 σελίδων, απαραίτητη (και) για την κατανόηση των σύγχρονων γεωπολιτικών ζητημάτων.

Ο Lemire, διευθυντής του Γαλλικού Κέντρου Ερευνών της Ιερουσαλήμ, και ο Gaultier χρησιμοποιούν την οπτική αφήγηση για να αποδομήσουν καλά εγκατεστημένους μύθους και να αναδείξουν την πολυπλοκότητα της πόλης, αυτού του ζωντανού οργανισμού που αναπνέει και μεταλλάσσεται ολοένα.

Η αφήγηση, που ξεκινά από ένα μικρό χωριό πριν από τέσσερις χιλιετίες και φτάνει στη σημερινή μητρόπολη, καλύπτει τη γέννηση του Ιουδαϊσμού, του Χριστιανισμού και του Ισλάμ, καθώς και τις διαδοχικές κατακτήσεις —από τους Χαναναίους και τους Ρωμαίους μέχρι τους Σταυροφόρους και τους Οθωμανούς—, για να φτάσει μέχρι τη σύγχρονη εποχή.

Το βιβλίο απευθύνεται στον αναγνώστη που αναζητά μια τεκμηριωμένη βάση χωρίς να «διαλέξει πλευρά»: αποφεύγει τις ιδεολογικές πολώσεις και τις μονοδιάστατες ερμηνείες, παραμένοντας πιστό στα αρχαιολογικά και ιστορικά δεδομένα.

Η βασική ιδιαιτερότητα του έργου —που εντάσσεται σε μια σύγχρονη τάση της ιστοριογραφίας: εκείνην που επιδιώκει την προσβασιμότητα από ένα ευρύ κοινό χωρίς να υποβαθμίζει την πολυπλοκότητα των υπό συζήτηση θεμάτων— έγκειται στη μέθοδο που επιλέχθηκε για την αφήγηση της ιστορίας της Ιερουσαλήμ: δεν εστιάζει μόνο στους πολέμους και τα μεγάλα ονόματα, αλλά δίνει έμφαση στην καθημερινή ζωή των αφανών κατοίκων. Ιερείς, τεχνίτες, έμποροι και οικογένειες αποκτούν έτσι τον δικό τους χώρο και τη δική τους θέση στην πόλη και την ιστορία.

Από την άλλη, θίγει με ισορροπημένο τρόπο, και μακριά από μονομέρειες, ευαίσθητα ζητήματα όπως η αποικιοκρατία και το σύγχρονο πολιτικό αδιέξοδο.

Η εικονογράφηση του Gaultier λειτουργεί ερμηνευτικά και όχι διακοσμητικά. Με καθαρές γραμμές και ελεγχόμενη χρήση χρώματος από τη Marie Galopin, αποδίδει τη γεωγραφία, την αρχιτεκτονική εξέλιξη και την ατμόσφαιρα κάθε εποχής.

Σχεδόν σε κάθε σελίδα υπάρχει διακριτικός υπομνηματισμός βιβλιογραφικής τεκμηρίωσης, ενώ τα περίπου 100 χρονολογικά ορόσημα στο τέλος του τόμου, μοιρασμένα στα 10 κεφάλαια του έργου, συνιστούν από μόνα τους έναν «ιστορικό χάρτη» της πόλης, ή μια «βιογραφία του δυτικού πολιτισμού σε μικρογραφία».

Έξοχη έκδοση σε όλα τα επίπεδα. Ένα σκληρόδετο, μεγάλου μεγέθους, βιβλίο-κόσμημα που διαβάζεται από την αρχή μέχρι το τέλος, και σου μαθαίνει πολλά με έναν τρόπο που δεν τον περίμενες.

Προτείνεται με ενθουσιασμό.

• Νά και το οπισθόφυλλο:

Πριν από τέσσερις χιλιάδες χρόνια, η Ιερουσαλήμ ήταν ένα μικρό, απομονωμένο χωριό ανάμεσα στη Μεσόγειο Θάλασσα και την έρημο. Σήμερα είναι μια μητρόπολη σχεδόν ενός εκατομμυρίου κατοίκων, επίκεντρο παγκοσμίου ενδιαφέροντος, που προσελκύει επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Στα χρόνια που μεσολάβησαν, στα χώματά της γεννήθηκαν οι μεγαλύτερες μονοθεϊστικές θρησκείες, την πολιόρκησαν οι μεγαλύτεροι κατακτητές και ήρθαν αντιμέτωπες οι μεγαλύτερες αυτοκρατορίες.

Όσοι περπάτησαν στους δρόμους της ανά τους αιώνες αφηγούνται την πολυτάραχη και πολυεπίπεδη ιστορία της στα δέκα κεφάλαια αυτού του βιβλίου. Όλες οι σκηνές και οι διάλογοι προέρχονται από περισσότερες από 200 ιστορικές πηγές αλλά και αδημοσίευτα αρχεία, δίνοντας το απαιτούμενο βάθος και εύρος σε αυτή την πολυφωνική αφήγηση.

• Ένα μικρό βιογραφικό του συγγραφέα:

Ο Vincent Lemire είναι ιστορικός και καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Paris-Est. Ζει στην Ιερουσαλήμ, όπου διευθύνει το Γαλλικό Κέντρο Ερευνών (CRFJ: CNRS-MAE). Έχει γράψει αρκετά βιβλία για την Ιερή Πόλη, που έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες, για τα οποία έχει λάβει κάμποσες διακρίσεις.

• Και ένα μικρό βιογραφικό του εικονογράφου:

Ο Christophe Gaultier εργάστηκε αρχικά στον τομέα του animation επί μία δεκαετία, όπου συνεργάστηκε μεταξύ άλλων και στην ταινία μεγάλου μήκους «Το τρίο Μπελβίλ» του Sylvain Chomet. Το 2000 δημοσίευσε το πρώτο του graphic novel. Μέχρι σήμερα έχει δημιουργήσει περίπου τριάντα έργα.

Βρείτε το στο βιβλιοπωλείο της γειτονιάς σας, ή όπου αλλού σάς αρέσει να προμηθεύεστε τα βιβλία σας.

* * *

Το Ημερολόγιο κυκλοφορεί κάθε Τρίτη και Πέμπτη. Κάθε Σάββατο, παρουσιάζουμε το πορτρέτο μιας «άγνωστης» γυναίκας πρωτοπόρου του περασμένου καιρού. Τις Κυριακές, η στήλη μεταμορφώνεται στο Βιβλίο της Εβδομάδας. Στείλτε μας μέιλ αν θέλετε να μας πείτε ή να μας ρωτήσετε κάτι — οτιδήποτε. Μην ξεχνάτε, επίσης, πως έχουμε και πόντκαστ! Σας ευχαριστούμε πολύ.