Μαρία Μπούκουρα. Γράφοντας και μεταφράζοντας ποίηση

Ο Ηριδανός τελευταία, μας εκπλήσσει με τις ιδιαίτερα άρτιες και καλαίσθητες εκδόσεις του. Ξανάβγαλε, λοιπόν, στην αγορά τα «Γράμματα σε μία νέα γυναίκα» του Ράινερ Μαρία Ρίλκε. Γιατί να μας ενδιαφέρει αυτό; Και μάλιστα σήμερα; Τι έρχεται να προσθέσει ένα τέτοιο, κομψό βιβλίο στην ελληνική πραγματικότητα, αν προς στιγμή ξεχάσουμε πως είναι γραμμένο από έναν μεγάλο του ρομαντισμού τον εικοστό αιώνα; Ίσως να ’ναι η κριτική που ασκεί ένας κορυφαίος ποιητής στη Γερμανία, γράφοντας στη γερμανική γλώσσα, σχεδόν έναν αιώνα πριν.
Το απαράλλαχτο και άκαμπτο πρόσωπο, δηλαδή, που παρουσιάζει η Γερμανία απ’ τον πρώτο παγκόσμιο πόλεμο μέχρι σήμερα στην ευρωπαϊκή σκηνή. Ίσως πάλι να ’ναι η έλλειψη πατρίδας που βιώνει ο ίδιος ο ποιητής, κατοικώντας απ’ τη μια στην άλλη πόλη, απ’ τη μια στην άλλη χώρα της Ευρώπης, προπομπός των μεγάλων μεταναστευτικών ρευμάτων που σημάδεψαν τα τελευταία χρόνια την ευρωπαϊκή ιστορία.
Η επικαιρότητα, λοιπόν, το ζωντανό πρόβλημα, η προφητικότητα, ίσως γι’ αυτό να μας αφορά ο λόγος του Ρίλκε σήμερα. Η μετάφραση είναι της Μαρίας Μπούκουρα. Ή οποία έχει μεταφράσει και το «Ελεγείες του Ντουίνο», του Ρίλκε. Ένας Γερμανός πανεπιστημιακός μάλιστα έγραψε έπαινο για τη μετάφραση αυτή. Τι κι αν το έργο έχει πολλές φορές μέχρι σήμερα μεταφραστεί, η μεταφράστρια φαίνεται να πιστεύει στην αμεσότητα της ποίησης, στην ακρίβεια της φωνής, στην ενέργεια που παράγεται απ’ των λέξεων την κίνηση και τη μεταβολή.

Γιατί ο ποιητής δεν είναι κάποιος που μιλά μια γλώσσα σκοτεινή, είναι ένας από μας, που βλέπει το πριν και το μετά, μέσα σε μια μοναδική στιγμή. Είναι θέμα μουσικής από μια βαθύτερη σκοπιά, όπως τα αηδόνια χαράματα στη σπηλιά. Γραμμένες σ’ έναν πύργο στην Τεργέστη, στο Ντουίνο, οι δέκα Ελεγείες του Ρίλκε χρεώνουν έναν κόσμο που απέρχεται σ’ έναν άλλο που έρχεται, που σημαίνει η εξέγερση δεν παρέρχεται, ο ρομαντισμός δεν έπεται, αλλά σαν φλόγα επανέρχεται. Μοιάζει σαν ψέματα, όμως είναι αλήθεια η ομορφιά.

Η Μαρία Μπούκουρα κυκλοφόρησε πρόσφατα και μια δική της ποιητική συλλογή με τίτλο «Άρωμα Θειάφι» απ’ τις ίδιες εκδόσεις, σε ένα κίτρινο εκτυφλωτικό στο εξώφυλλο χρώμα. Όπως άρωμα νησιού ή φως του μεσημεριού που γειτονεύει με εικόνα χρυσού. Αλλά μπορεί το θειάφι να είναι άρωμα; Δεν απαντά η χημεία ούτε ο τόπος και η ιστορία, παρά μόνο η προσωπική δοκιμασία. Δείτε το! 

Ένας φωταγωγός στο κέντρο
Μια καλή είδηση: όταν όλα κλείνουν, επιτέλους και ένα νέο στέκι που ξεκινάει αυτή την εβδομάδα στο κέντρο της Αθήνας. Ένας «Φωταγωγός» που τα έχει όλα: τα βιβλία των εκδόσεων Το Ροδακιό και ακόμα περισσότερα, κι ακόμα περιοδικά, αφίσες, καρτ-ποστάλ, κορνίζες, δίσκους, ιδέες, χιούμορ, μουσική και τυροκούλουρο ενίοτε. Στο βάθος της Στοάς Κουρτάκη. Κολοκοτρώνη 59Β & Λιμπονά, στο κέντρο της Αθήνας. Εγκαίνια την Πέμπτη 27/6, 6 μ.μ.