Αμφίπολη: Αναδεικνύεται η πολυχρωμία του Τύμβου Καστά με τεχνολογία αιχμής

Το ΥΠΠΟ αναθέτει ερευνητικό έργο για την ψηφιακή αποκατάσταση της αρχικής διακόσμησης του μνημείου

ΥΠΠΟ: Νέο πρόγραμμα αποκαλύπτει την πολυχρωμία και την αρχική διακόσμηση του Τύμβου Καστά στην Αμφίπολη, με αιχμή την αρχαιομετρία και την ψηφιακή τεχνολογία. — Τύμβος Καστά, ταφικό μνημείο. Κεφάλι ανατολικής Σφίγγας, ψηφιακή σύνθεση τριών διαφορετικών τεχνικής φωτογράφησης (ορατό, υπεριώδες φάσμα και φθορισμός υπό υπεριώδη ακτινοβολία) © Χρίστος Σιμάτος

10.12.2025, 16:36
Newsroom
2’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Eπιλογές

Life in Athens Παγκόσμια Ημέρα Καφέ με την Athens Voice και τον Voice Radio στο μετρό Πανεπιστήμιο

A.V. Team

Φωτογραφια Τάσος Βρεττός: Τα δέντρα χορεύουν στην άκρη της ασφάλτου

Δημήτρης Αθανασιάδης

Κοσμος «Πριν το σχοινί βάλει τέλος στη ζωή μου»: Η υπόθεση της Νατζμέ Αμινί στο Ιράν μπροστά στη γενική αδιαφορία

Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης

ΥΠΠΟ: Νέο πρόγραμμα αποκαλύπτει την πολυχρωμία και την αρχική διακόσμηση του Τύμβου Καστά στην Αμφίπολη, με αιχμή την αρχαιομετρία και την ψηφιακή τεχνολογία.

Σε νέα φάση μπαίνει η επιστημονική έρευνα για τον Τύμβο Καστά στην Αμφίπολη, με την υπουργό Πολιτισμού Λίνα Μενδώνη να υπογράφει Προγραμματική Σύμβαση με το Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών (ΕΙΕ) και το Εθνικό Κέντρο Έρευνας Φυσικών Επιστημών «Δημόκριτος», ύψους 660.000 ευρώ.

Το ερευνητικό έργο AmphiPoly στοχεύει στην τεκμηριωμένη ανασύσταση της αρχικής πολυχρωμίας και της εικονογραφίας του ταφικού μνημείου στην Αμφίπολη, προσφέροντας για πρώτη φορά πλήρη, ψηφιακή και αισθητική ανάγνωση του διακόσμου του.

Το ερευνητικό έργο AmphiPoly

Το νέο ερευνητικό πρόγραμμα στοχεύει στην επιστημονικά τεκμηριωμένη ανασύσταση της αρχικής όψης του διακόσμου του μνημείου, συμπεριλαμβανομένης της πολυχρωμίας και της εικονογραφίας του. Μέσω αρχαιομετρικών μετρήσεων, ψηφιακών εργαλείων και ιστορικής-αρχαιολογικής έρευνας, θα δημιουργηθεί τρισδιάστατη ψηφιακή απεικόνιση και αισθητική αποκατάσταση του μνημείου.

Λέων Αμφιπόλεως. Τρισδιάστατο νέφος σημείων (3D Point Cloud) για την φωτογραμμετρική αποτύπωση του γλυπτού από την ομάδα του Ιδρύματος Factum Arte (Μαδρίτη) © ΥΠΠΟ

Το έργο απαντά στην ανάγκη αξιολόγησης της σημασίας, της χρήσης και της χρονολόγησης του μνημείου, το οποίο σε πολλά σημεία καθίσταται δυσανάγνωστο λόγω φθορών και αλλοιώσεων. Παράλληλα, προσφέρει μια καινοτόμα βιωματική εμπειρία, επιτρέποντας στους επισκέπτες να περιηγηθούν εικονικά στο μνημείο και να εξερευνήσουν διαδραστικά τα αρχιτεκτονικά και διακοσμητικά του στοιχεία.

Προηγμένες τεχνικές και διεθνείς συνεργασίες

Εξειδικευμένα εργαστήρια του ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», σε συνεργασία με έγκριτα ερευνητικά κέντρα του εξωτερικού, θα διεξαγάγουν αρχαιομετρικές μετρήσεις, ενώ θα χρησιμοποιηθούν τεχνολογίες τρισδιάστατης σάρωσης υψηλής ακρίβειας και ψηφιακές εφαρμογές οπτικοποίησης.

Τύμβος Καστά, ταφικό μνημείο. Πρόσοψη με Σφίγγες. Φωτογραμμετρική αποτύπωση των γλυπτών από την ομάδα του Ιδρύματος Factum Arte (Μαδρίτη) © Otto Lowe

Θα δημιουργηθούν φυσικά αντίγραφα επιλεγμένων τμημάτων του διακόσμου, όπως η πρόσοψη με τις Σφίγγες, το ψηφιδωτό και το βάθρο με τον Λέοντα, καθώς και ψηφιακά μοντέλα και βίντεο εικονικής πραγματικότητας για μουσειακή χρήση.

Εικαστικοί καλλιτέχνες θα συμβάλουν στην ψηφιακή συμπλήρωση των φθαρμένων ή απολεσθέντων εικονογραφικών στοιχείων, με χρήση τεχνητής νοημοσύνης σε συνδυασμό με αρχαιομετρικά δεδομένα. Ως συγκριτικό υλικό θα αξιοποιηθούν αποτελέσματα από σύγχρονα έργα ταφικής ζωγραφικής της αρχαίας Μακεδονίας, όπως η τοιχογραφία της αρπαγής της Περσεφόνης από τον Τάφο Ι των Αιγών.

Τύμβος Καστά, ταφικό μνημείο. Λεπτομέρεια τμήματος της μαρμάρινης ζωφόρου (Λ2311) φωτογραφημένο με διαφορετικές τεχνικές © Χρίστος Σιμάτος

Ολιστική προσέγγιση για το μνημείο

Η υπουργός Πολιτισμού τόνισε ότι ο Μακεδονικός Τάφος στον Τύμβο Καστά χρήζει ενιαίας ολιστικής προσέγγισης για να εξασφαλιστεί η ολοκληρωμένη προστασία του. Το Υπουργείο υλοποιεί την τελευταία φάση των έργων ανάδειξης και αποκατάστασης του μνημείου, με χρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ, το Εθνικό Πρόγραμμα Ανάπτυξης και τον Τακτικό Προϋπολογισμό, συνολικού ύψους άνω των 11 εκατομμυρίων ευρώ, με στόχο την ολοκλήρωση των παρεμβάσεων έως το τέλος του 2027.

Αρχαιολογικό Μουσείο Αμφίπολης. Ανάταξη φτερών μαρμάρινων Σφιγγών από την Εφορεία Αρχαιοτήτων Σερρών και τη Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων, ΥΠΠΟ © Gabriel Coleman

Τα έργα περιλαμβάνουν την αποκατάσταση μέρους του περιβόλου, τη διαμόρφωση του περιδρόμου, την προστασία του ορύγματος της ταφικής θήκης, καθώς και την επανατοποθέτηση της δίφυλλης μαρμάρινης θύρας που είχε παραβιαστεί από την αρχαιότητα. Προβλέπεται επίσης η ανέγερση μουσειακού και εκθεσιακού χώρου με υποδομές εξυπηρέτησης του κοινού.

Όπως επισήμανε η κ. Μενδώνη, «το Υπουργείο Πολιτισμού αξιοποιεί την αιχμή της επιστημονικής γνώσης, της τεχνολογίας και της αρχαιομετρίας, ώστε να μελετηθεί και να αποδοθεί με το μεγαλύτερο δυνατό σεβασμό η αρχική πολυχρωμία, η αισθητική και το συμβολικό βάθος του ταφικού συγκροτήματος».