Η ιστορία της Χρυσηίδας μέσα από την «Ιλιάδα» του Ομήρου και το θεατρικό έργο «Τρωίλος και Χρυσιήδα» του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ
Απόσπασμα από Ερυθρόμορφο Κρατήρα από την Απουλία. ~ 360 π.Χ. Ύψος 0.785 μ. Διάμετρος 0.497 μ. Βρέθηκε στον Τάραντα και εκτίθεται στο Λούβρο. Αποδίδεται στον «Ζωγράφο των Αθηνών». Είναι μια από τις πρώτες εικόνες που έχουμε από την Ιλιάδα.
Ο αρχιερέας Χρύσης, πρόσωπο σεβάσμιο και μέγιστης επιρροής στην περιοχή της Τροίας, προσπίπτει γονατιστός ικέτης στον αρχηγό των Αχαιών Αγαμέμνονα και του ζητά πίσω την κόρη του Χρυσηίδα. Η κοπέλα είναι όρθια πίσω από τον γονατιστό πατέρα της.
Ο ιερεύς του Απόλλωνα Χρύσης προσφέρει στον Αγαμέμνονα αμύθητους θησαυρούς για να πάρει πίσω την αγαπημένη κόρη του.
Ιλιάδα. Περίληψη ραψωδίας Α'
Δέκα χρόνια οι Αχαιοί πολιορκούν την Τροία χωρίς αποτέλεσμα. Το έπος της Ιλιάδας αρχίζει με τον ανίκητο θυμό, μήνιν, του Αχιλλέα που προκάλεσε η απόφαση του Αγαμέμνονα να του πάρει την Βρισηίδα, όταν παρέδωσαν την Χρυσηίδα στον πατέρα της ιερέα Χρύση. Όλα γίνονται κατ` εντολήν του Δία. Η άρνηση, αρχικά, του Αγαμέμνονα να παραδώσει την Χρυσηίδα, προκάλεσε την οργή του Απόλλωνα, που επέβαλλε μεγάλο θανατικό στο στρατόπεδο των Ελλήνων.
Ο Αχιλλέας, ψάχνοντας λύση, συγκάλεσε γενική συνέλευση. Ο μάντης Κάλχας αποκάλυψε την αιτία των συμφορών και προέβλεψε κλιμάκωση των δεινών αν η Χρυσηίδα δεν επιστρέψει στον πατέρα της.
Ο Αγαμέμνων το δέχεται οργισμένος και απαιτεί να πάρει στη θέση της Χρυσηίδας την κοπέλα του Αχιλλέα, την πανέμορφη Βρισηίδα.
Ο Αχιλλέας έξω φρενών παραχωρεί την κοπέλα αλλά δηλώνει ότι αποχωρεί από κάθε πολεμική δραστηριότητα.
Ο Αχιλλέας τσακισμένος ψυχικά κάθεται στην ακρογιαλιά, όπου καλεί με πίκρα και θρήνο την μητέρα του την θεά Θέτιδα και της ζητά να μιλήσει στον Δία για τα άδικα που υφίσταται, αυτός ο πρώτος των πρώτων στις μάχες και στη δύναμη.
Η Θέτιδα προσπίπτει ικετευτικά στον Δία και του ζητά να ταχθεί με τους Τρώες, ώστε να φανεί η ολέθρια απουσία του Αχιλλέα από το αχαϊκό στρατόπεδο.
Ο Δίας, με δυσκολία, δέχεται να ικανοποιήσει την παράκλησή της, αλλά κρυφά από την Ήρα, γιατί τον κατηγορεί ότι παίρνει το μέρος των Τρώων. Η Ήρα όμως τα αντιλαμβάνεται όλα και δυσφορεί με την παρουσία και τις απαιτήσεις της Θέτιδας. Μιλά προσβλητικά στον Δία ό οποίος εξοργίζεται και με την παρέμβαση του Ηφαίστου, η μητέρα του Ήρα σιωπά έντρομη φοβούμενη την οργή του Δία.
Η μέρα, μετά την χαρούμενη παρέμβαση του Ηφαίστου, περνά ψηλά στον Όλυμπο ευχάριστα με αμβοσία, νέκταρ και μουσική. Ο ήλιος δύει και καθένας πάει στο ολύμπιο δώμα του να αναπαυτεί ενώ ο Δίας ξαπλώνει με την Ήρα στην βασιλική κλίνη τους ξεχνώντας τα προβλήματά τους.
Ουίλλιαμ Σαίξπηρ και «Χρυσιήδα»
Ο Ουίλλιαμ Σαίξπηρ έγραψε για την Χρυσιήδα στο θεατρικό του έργο "Troilus and Cressida" (Τρωίλος και Χρυσιήδα), το οποίο γράφτηκε περίπου το 1602.
Παρακάτω παραθέτω απόσπασμα από το θεατρικό έργο του Σαίξπηρ, «Τρωίλος και Χρυσιήδα». Η σκηνή όπου ετοιμάζεται η Χρυσηίδα να φύγει από την Τροία και να παραδοθεί στους Έλληνες:
Χρυσιήδα: Οι γυναίκες είναι υπέροχες όταν ερωτεύονται μα όταν κερδηθούν, το ενδιαφέρον χάνεται. Η ψυχή της χαράς είναι στην επιδίωξη. Όποια αγαπιέται και δεν το καταλαβαίνει, δεν ξέρει ότι οι άνδρες εκτιμούν πιο πολύ αυτό που δεν έχουν κερδίσει, απ’ αυτό που έχουν.
* Στους αγαπημένους: Ιωάννα – Μαρίνα, Ειρήνη, Κωνσταντίνο, Μπάμπη, Νικόλα.
Mε καλεσμένη τη μουσειολόγο και σύμβουλο μουσείων Βασιλική Μαρκάκη, μιλάμε για την πρακτική της αργής και προσεκτικής παρατήρησης μέσα σε μουσεία και εκθεσιακούς χώρους.
17°
