Lee: Η Κέιτ Γουίνσλετ υποδύεται την πολεμική φωτορεπόρτερ Λι Μίλερ

Η πορεία της Λι Μίλερ από μοντέλο του φωτογράφου Μαν Ρέι σε μια από τις σημαντικότερες ανταποκρίτριες και φωτογράφους του B’ Παγκοσμίου Πολέμου, αποτυπώνεται στην οπτικά εντυπωσιακή πρώτη σκηνοθετική απόπειρα της Έλεν Κούρας, «Lee», με πρωταγωνίστρια την Κέιτ Γουίνσλετ. Η Αμερικανίδα φωτορεπόρτερ, χάρη στο μοναδικό ταλέντο και το αχαλίνωτο πείσμα της, κατάφερε να απαθανατίσει μερικές αξέχαστες εικόνες, μεταξύ των οποίων και μία φωτογραφία της ίδιας στο μπάνιο του Χίτλερ.

Έχοντας γνωρίσει τη φωτογραφία και από τις δύο πλευρές του φακού, η Μίλερ κατάφερε να αποτυπώσει την ευθραυστότητα και τη φρίκη της ανθρώπινης εμπειρίας, με πρωτοφανή κατανόηση και ενσυναίσθηση για τις γυναίκες και τα θύματα του πολέμου. Πρωτίστως, όμως, οι φωτογραφίες της εκφράζουν μια ζωή αφιερωμένη στο κυνήγι της αλήθειας, για την οποία η Μίλερ χρειάστηκε να πληρώσει ένα τεράστιο προσωπικό τίμημα, ερχόμενη αντιμέτωπη με το τραυματικό της παρελθόν.

Μια ωδή στο έργο και τις προσωπικές θυσίες της εμβληματικής πολεμικής ανταποκρίτριας, αλλά και στις τολμηρές γυναίκες που πάλεψαν για να κερδίσουν μια θέση σε ανδροκρατούμενους χώρους, η ταινία αποτέλεσε ένα πρότζεκτ πάθους για τη βραβευμένη με Όσκαρ Κέιτ Γουίνσλετ, η οποία συμμετέχει και στην παραγωγή. Στο λαμπερό καστ συμμετέχουν επίσης οι Τζος Ο’ Κόνορ, Άντρια Ράιζμπορο, Άντι Σάμπεργκ, Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ και Μαριόν Κοτιγιάρ. Η ταινία θα κυκλοφορήσει στην Ελλάδα από τις 19 Σεπτεμβρίου, από την The Film Group.

Lee: Η ταινία για τη Λι Μίλερ με την Κέιτ Γουίνσλετ

Γεννημένη το 1907 στο Πουκίπσι της Νέας Υόρκης, η Ελίζαμπεθ «Λι» Μίλερ ήταν, όπως εξηγεί η Κέιτ Γουίνσλετ «μια ασταμάτητη δύναμη της φύσης με τρομερή όρεξη για ζωή». Ξεκίνησε την καριέρα της ως μοντέλο, δουλεύοντας για πολλούς εκδοτικούς, μεταξύ των οποίων και η Vogue. Σύντομα, όμως, κουράστηκε να είναι το επίκεντρο των βλεμμάτων και αποφάσισε να περάσει πίσω από τις κάμερες. Η Μίλερ μετακόμισε στο Παρίσι, όπου μελέτησε τη σουρεαλιστική φωτογραφία υπό την καθοδήγηση του avant-garde φωτογράφου Μαν Ρέι, ανακαλύπτοντας μάλιστα την τεχνική «σολαριζασιόν», για την οποία τελικά ο Ρέι πήρε τα εύσημα. Σύντομα έστησε το δικό της στούντιο και ξεκίνησε να εργάζεται ως φωτογράφος.

Η γνωριμία και ο θυελλώδης έρωτάς της με τον έμπορο τέχνης Ρόλαντ Πένροουζ έφερε ακόμη μία ανατροπή στη ζωή της Μίλερ. Μαζί άφησαν το Παρίσι και μετακόμισαν στο Λονδίνο, λίγο πριν το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου. Όταν, τελικά, το σύννεφο του πολέμου απλώθηκε πάνω από την Ευρώπη, η Μίλερ δεν μπορούσε να διανοηθεί πως θα έμενε με σταυρωμένα τα χέρια. Αψηφώντας τον αποδεκτό ρόλο των γυναικών εκείνη την περίοδο, αποφάσισε να συγκρουσθεί μετωπικά με τα πατριαρχικά εμπόδια και αντί να καθίσει σπίτι της, βρέθηκε στην πρώτη γραμμή του πολέμου, ως φωτορεπόρτερ για λογαριασμό της βρετανικής Vogue.

Η Λι Μίλερ αναζητούσε και έλεγε την αλήθεια. Αυτή την καθοδηγούσε και ήταν ο λόγος που ήθελε να δημοσιεύσει τις θηριωδίες των Ναζί.

Η κατανόησή της για τις γυναίκες και η επιθυμία της να δώσει φωνή στα θύματα του πολέμου, σε συνδυασμό με την ικανότητά της να αποτυπώνει την ευθραυστότητα και την φρικαλεότητα της ύπαρξης, οδήγησαν στην καταγραφή μερικών από των πιο εμβληματικών εικόνων της περιόδου, αναδεικνύοντάς την ως μια από τους σημαντικότερους φωτογράφους του 20ου αιώνα.

Η Κέιτ Γουίνσλετ ανακάλυψε τυχαία την ιστορία της Λι Μίλερ. Εντυπωσιασμένη από την τολμηρή ζωή της αναρωτήθηκε πώς είναι δυνατόν να μην επιχείρησε κανείς άλλος στο παρελθόν να κάνει μια ταινία για εκείνη. Την απάντηση την έλαβε από τον γιο της Μίλερ με τον Πένροουζ, Άντονι Πένροουζ, ο οποίος την πληροφόρησε πως ενώ έχουν ένα ολόκληρο κουτί με σενάρια, κανένα από αυτά δεν κατάφερε να την κατανοήσει πραγματικά.

Σύντομα, η Γουίνσλετ συνειδητοποίησε πως η πραγματική Λι Μίλερ δεν θα μπορούσε να βρεθεί στα ιστορικά βιβλία. Χρησιμοποιώντας το βιβλίο του γιου τους ως βάση, απέκτησε πρόσβαση σε ένα πλούσιο αρχειακό υλικό, ανακαλύπτοντας όλες τις πολύπλοκες πτυχές αυτής της ιδιοφυούς, ζεστής, χαρισματικής και τολμηρής γυναίκας. Κατανόησε πως η δημόσια εικόνα της Λι Μίλερ απείχε τρομερά από εκείνη της ιδιωτικής σφαίρας.

«Η Λι Μίλερ αναζητούσε και έλεγε την αλήθεια. Αυτή την καθοδηγούσε και ήταν ο λόγος που ήθελε να δημοσιεύσει τις θηριωδίες των Ναζί. Ήταν μια γυναίκα που έμενε ενστικτωδώς πιστή στον εαυτό της και αυτό της κόστισε συναισθηματικά και προσωπικά. Τοποθέτησε έναν καθρέφτη μπροστά στα πρόσωπα του κακού, μένοντας παρατηρήτρια», εξηγεί η Γουίνσλετ, σχολιάζοντας πως ήταν αυτές ακριβώς οι ποιότητες του χαρακτήρα της που τη γοήτευσαν και την προσέλκυσαν στο ρόλο. «Με έχει συνεπάρει ο τρόπος που έζησε, το πώς δεν νοιαζόταν για το τι σκέφτονταν οι άλλοι για εκείνη, τις επιλογές της, τις απόψεις της, πως ήταν τόσο ελεύθερη με τις σχέσεις της. Ζω για όλα αυτά, και η Μίλερ τα έκανε ήδη πριν από εμένα και καλύτερα από εμένα και κάθε άλλον. Να ερμηνεύω έναν άνθρωπο που θαυμάζω πραγματικά και ευελπιστώ να του μοιάσω είναι τρομερό προνόμιο».

Εκτός από τη σεναριακή προσέγγιση, καθοριστική ήταν και η επιλογή των φωτογραφιών που θα συμπεριλαμβάνονταν στην ταινία. Φωτογραφίες όπως εκείνη στο μπάνιο του Χίτλερ ή στο Νταχάου ήταν σημαντικές, αλλά υπήρχαν και φωτογραφίες από οικογένειες Ναζί που είχαν αυτοκτονήσει. Αυτό το φωτογραφικό υλικό ήταν που ανέδειξε τη μοναδική ματιά της Λι Μίλερ, οπότε ήταν απαραίτητο να συμπεριληφθεί και στην ταινία. Εκφράζει την εμμονή της Μίλερ για την αλήθεια, σε μια περίοδο που οι άνθρωποι ήταν δύσπιστοι σχετικά με την ύπαρξη των στρατοπέδων συγκέντρωσης.

H πορεία της Μίλερ περιλαμβάνει και πολλές γυμνές φωτογραφήσεις, κάτι το οποίο δεν θα μπορούσε να λείπει από μια ολοκληρωμένη βιογραφία της. Από σεβασμό στο πρόσωπό της, η Γουίνσλετ δεν αρνήθηκε μεν να γυρίσει γυμνές σκηνές, όμως ξεκαθάρισε πως θα πρέπει να γυριστούν με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην υπάρχει σεξουαλικοποίηση. «Ήταν πραγματικά διαφορετικό», είπε σε μια συνέντευξή της στο περιοδικό Metro, «κυρίως επειδή γνωρίζαμε αυτόματα ότι όποτε δείχνουμε τη Λι γυμνή ή μερικώς ντυμένη, είναι πάντα με τους δικούς της όρους». Η σκηνοθέτιδα Έλεν Κούρας, που ήταν σύμφωνη από την αρχή με την επιθυμία της Γουίνσλετ, δήλωσε ότι «ως γυναίκα, προφανώς έχω μεγάλη επίγνωση για το πώς πρέπει να εμφανίζονται οι γυναίκες στην κάμερα. Στην ταινία θα δείτε γυμνό, αλλά με έναν ξεχωριστό τρόπο».

Οι συντελεστές της ταινίας «Lee»

Γνωρίζοντας την Έλεν Κούρας από τη συμμετοχή της στην ταινία «Η Αιώνια Λιακάδα ενός Καθαρού Μυαλού» (2003), η Γουίνσλετ της πρότεινε να αναλάβει την ταινία «Lee» και εκείνη αποδέχτηκε την πρόταση με ενθουσιασμό. Η βραβευμένη ηθοποιός, η οποία δούλευε στο πρότζεκτ για χρόνια, είχε ήδη μια λίστα με ονόματα υποψηφίων για το καστ. Ωστόσο, η επιλογή του Άντι Σάμπεργκ στο ρόλο του Ντέιβιντ Σέρμαν (δεξί χέρι της Μίλερ) προήλθε από τη Μαριόν Χιούμ, τη συν-σεναριογράφο της ταινίας. Η ομοιότητα του ηθοποιού ήταν εμφανής, ωστόσο η Γουίνσλετ ανησυχούσε μήπως ο Σάμπεργκ, ο οποίος είναι γνωστός κυρίως για κωμικούς ρόλους, δεν έδειχνε ενδιαφέρον. Εκείνος όμως δέχτηκε, αναδεικνύοντας κι άλλες πτυχές του ερμηνευτικού του ταλέντου. Το καστ συμπληρώνουν και άλλοι αναγνωρισμένοι και αγαπημένοι ηθοποιοί, όπως ο Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ, στο ρόλο του Ρόλαντ Πένροουζ, η Μαριόν Κοτιγιάρ στο ρόλο της Σολάνζ Ντ' Αγιέν και η Άντρια Ράιζμπορο, στο ρόλο της Όντρεϊ Γουίδερς, ενώ τη μουσική υπογράφει ο Αλεξάντρ Ντεσπλά.

Σκηνοθεσία: Έλεν Κούρας. Σενάριο: Λιζ Χάνα, Τζον Κόλι, Μάριον Χιούμ. Παραγωγή: Κέιτ Σόλομον, Κέιτ Γουίνσλετ, Τρόι Λουμ, Άντριου Μέισον, Μαρί Σαβάρ, Λορέν Χαντζ. Ηθοποιοί: Κέιτ Γουίνσλετ, Τζος Ο’ Κόνορ, Άντρια Ράιζμπορο, Άντι Σάμπεργκ, Αλεξάντερ Σκάρσγκαρντ, Μαριόν Κοτιγιάρ. Μοντάζ: Μικέλ Ε. Τζ. Νίλσεν. Φωτογραφία: Πάουελ Έντελμαν. Μουσική: Αλεξάντρ Ντεσπλά.

Διάρκεια: 116’. Διανομή: The Film Group. Είδος: Βιογραφία, Δράμα. Γλώσσα: Αγγλικά, Γαλλικά. Χώρα Παραγωγής: Ηνωμένο Βασίλειο