Μπέργκμαν: Ένας αιώνας

Η Μαργκαρέτε φον Τρότα ερευνά τη ζωή και το έργο του Ίνγκμαρ Μπέργκμαν. Με αρκετό αρχειακό υλικό (όπου εμφανίζεται ο ίδιος ο δημιουργός είτε σε προσωπικές συνεντεύξεις είτε σε γυρίσματα ταινιών του) το οποίο η γερμανίδα σκηνοθέτιδα δένει με τις απόψεις στενών συνεργατών του αλλά και κινηματογραφιστών που έχουν επηρεαστεί από τις ταινίες του, επιχειρείται το σκιτσάρισμα ενός αποκαλυπτικού πορτρέτου που δεν έχει στόχο την αγιογραφία του Μπέργκμαν αλλά την ανίχνευση των κυριότερων χαρακτηριστικών ενός σκληρού αλλά και αυθεντικού καλλιτέχνη.   

Το ξεκίνημα δεν θα μπορούσε να γίνει από άλλο μέρος. Η Φον Τρότα φτάνει στο νησί Φάρο, όπου όχι μόνο έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του ο Μπέργκμαν αλλά επέλεξε να θαφτεί εκεί σε μια «σεμνή» τελετή που προετοίμασε σχολαστικά για την αποφυγή λάθους (προτίμησε να βρει ο ίδιος το φέρετρό του για να μη διαλέξει η οικογένειά του κάποιο κακόγουστο) και ανεπιθύμητων επισκεπτών, καθώς έστειλε προσκλήσεις σε ελάχιστους φίλους και συγγενείς αλλά και σε όλους τους κατοίκους του Φάρο. Εννοείται ότι δεν υπήρξε ούτε ένας πολιτικός ή επίσκοπος στη λιτή κηδεία του, αφού είχε φροντίσει ο ίδιος για αυτό. Το φιλμ φωτίζει γνωστές (η αυστηρή πατρική φιγούρα, οι επεισοδιακές σχέσεις με τις γυναίκες που τις θεωρούσε ανώτερα όντα, τα βασανιστικά υπαρξιακά ζητήματα, οι σκληρές δοκιμασίες που έβαζε στους ηθοποιούς του κ.ά.) και λιγότερο γνωστές πτυχές (ίσως το πιο προσωπικό έργο του να είναι οι «Σκηνές από έναν γάμο» όπου αποκαλύπτει κομμάτια του χειρότερου εαυτού του, ενώ σε μια παλιά συνέντευξή του μιλά για τα όσκαρ και τα άλλα βραβεία που κέρδισε) από το σύμπαν του κορυφαίου δραματουργού που, όπως λέει κάποια στιγμή ο σκηνοθέτης Ολιβιέ Ασαγιάς στην κάμερα της Φον Τρότα, ήταν από τους σημαντικότερους θεατρικούς συγγραφείς του 20ού αιώνα «και θα είχε τιμηθεί σίγουρα με το Νόμπελ» αν δεν υπήρχε η εξίσου σημαντική κινηματογραφική πορεία του». Ο θαυμασμός της Φον Τρότα δεν κρύβεται: το φιλμ είναι φόρος τιμής σε έναν μεγάλο της έβδομης τέχνης που την επηρέασε όσο κανείς άλλος («όταν είδα την “Έβδομη σφραγίδα” συγκλονίστηκα και είδα τον κινηματογράφο, που μέχρι τότε υποτιμούσα, με άλλο μάτι» λέει η γερμανίδα) με αναφορές στα ξεχωριστά σημεία της τέχνης του, αλλά και μια ειλικρινής απόπειρα να καταγραφεί η μοναξιά, ο φόβος και το δράμα ενός βασανισμένου ανθρώπου που έψαχνε διαρκώς τη γαλήνη της ψυχής του. Όπως λέει κι ένας συγγενής του, «δυστυχώς είχε δαίμονες μέσα του, που δεν τον άφηναν να ευτυχήσει».

Σκηνοθεσία: Μαργκαρέτε φον Τρότα
Σενάριο: Μαργκαρέτε φον Τρότα, Φέλιξ Μέλερ Μοντάζ: Μπετίνα Μπέλερ