Πορτρέτα μελλοθάνατων

Κατά το διάστημα 1975-1978 οι Κόκκινοι Χμερ εκτέλεσαν 200 χιλιάδες πολίτες της Καμπότζης που θεωρήθηκαν ύποπτοι για «εγκλήματα» ενάντια στο καθεστώς του Πολ Ποτ. Οι φωτογραφίες που ακολουθούν προέρχονται από την κρυφή φυλακή του Πολ Ποτ, με κωδικό όνομα S-21. Στην περιοχή της πρωτεύουσας Πνομ Πενχ λειτουργούσε ένα πρώην γυμνάσιο που χρησιμοποιήθηκε ως η πασίγνωστη πλέον φυλακή ασφαλείας. Tuol Sleng Khmer σημαίνει «ο λόφος των δηλητηριωδών δέντρων».

Κατά την περίοδο της γενοκτονίας, εκτιμάται πως 2 εκατομμύρια Καμποτζιανοί -και πολλές χιλιάδες αλλοεθνών μεταξύ των οποίων Αμερικανοί, Αυστραλοί, Γάλλοι και Νεοζηλανδοί- πέθαναν από λιμοκτονία, βασανίστηκαν και εκτελέστηκαν. Οι Κόκκινοι Χμερ προσάρμοσαν τη φυλακή στους τροφίμους: στα κτήρια τοποθετήθηκαν ηλεκτροφόρα οδοντωτά καλώδια, οι τάξεις μετατράπηκαν σε μικροσκοπικά κελιά φυλακών και βασανιστηρίων, και όλα τα παράθυρα καλύφθηκαν με σιδερόβεργες και καλώδια για να αποτρέψουν πιθανές διαφυγές.

Όταν ο βιετναμέζικος στρατός εισέβαλε το 1979, το προσωπικό της φυλακής S-21 κατάφερε να ξεφύγει, αφήνοντας πίσω του χιλιάδες αρχεία και ντοκουμέντα. Φωτογραφικό υλικό, γραπτά κείμενα και επιστολικά δεδομένα. Συνολικά βρέθηκαν 6 χιλιάδες φωτογραφίες, οι περισσότερες εκ των οποίων στο πέρασμα του χρόνου χάθηκαν ή καταστράφηκαν. Πρώην φύλακες του στρατοπέδου θανάτου έχουν δηλώσει πως υπήρχαν 30 χιλιάδες κρατούμενοι στο S-21 πριν η ηγεσία των Κόκκινων Χμερ αναγκαστεί να τραπεί σε υποχώρηση στις αρχές του 1979.

Προπαγανδιστική φωτό του καθεστώτος για τις συνθήκες εργασίας.

Οι συγκλονιστικές φωτογραφίες των μελλοθάνατων κρατουμένων εκτυπώθηκαν για το βιβλίο «Killing Fields» από τον εκδοτικό οίκο Twin Palm Press και αποτέλεσαν το θεματικό αντικείμενο εκθέσεων, με πιο χαρακτηριστική αυτή που φιλοξενήθηκε στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης της Νέας Υόρκης. Το Μουσείο Γενοκτονίας της Tuol Slang, που εδράζεται στην έκταση του πρώην κέντρου θηριωδιών, έχει στην κατοχή του τα αυθεντικά αρνητικά, καθώς και έναν κατάλογο των 6 χιλιάδων εναπομεινασών φωτογραφιών. Το πανεπιστήμιο του Cornell κατέχει επίσης έναν από τους καταλόγους και το DCCam Project έχει ενσωματώσει σκαναρισμένες εκδοχές των εικόνων στη βάση δεδομένων του. Προσθέστε και το πανεπιστήμιο του Yale. 

To 1997 ο Αμερικανός φωτογράφος και ερευνητής Doug Niven ταυτοποίησε το φωτογράφο της φυλακής Nhem Ein που ζούσε σε φρούριο των Κόκκινων Χμερ μέχρι το 1979. Μετά τη συνάντησή του με τον Nhem Ein ακολούθησαν πολλές άλλες ταυτοποιήσεις και συνεντεύξεις με πρώην στελέχη των φυλακών, προσθέτοντας νέες πληροφορίες στο γνωστικό μας πεδίο αναφορικά με αυτό το σκοτεινό κομμάτι της Ιστορίας.

Εξαντλημένα από τις ανακρίσεις, καταρρακωμένα από τα ψυχοσωματικά βασανιστήρια, τα πρόσωπα αποκαλύπτουν τη μοίρα τους αναγκάζοντας τους θεατές να αναλογιστούν τις συνθήκες κάτω από τις οποίες έλαβαν χώρα οι ασύλληπτες κτηνωδίες. Οι στρατιωτικές δυνάμεις του Βιετνάμ εισέβαλαν στην Καμπότζη το Δεκέμβριο του 1978 και η Πνομ Πενχ έπεσε στις 7 Ιανουαρίου 1979. 25 σχεδόν χρόνια μετά, οι εικόνες αυτές υπενθυμίζουν τον ανθρώπινο παραλογισμό και το αληθινό πρόσωπο του ολοκληρωτισμού.