Φιλόλαος Τλούπας: Μπετόν λαβέ

«Αγαπώ τα πράγματα που κανείς δεν τους δίνει σημασία, όπως είναι τα βότσαλα, τα φυλλώματα και τα πέταλα των λουλουδιών, οι βλαστοί, τα κόκκαλα των ζώων και οι φτερούγες των πουλιών. Τα γλυπτά μου επομένως ήθελα πάντα και επιθυμώ ακόμη να μεταφράζουν την οργανικότητα της φύσης. Να υπάρχουν μέσα σ’ αυτήν, στη ζωή και στην πόλη. Στην ιδιοσυγκρασία μου όμως ταιριάζει η μνημειακή διάσταση. Όλη μου η διεργασία είναι μια πορεία δοκιμών, επινοήσεων και συνδυασμών, μια περιέργεια, ένας δρόμος προς το άγνωστο που ανυπομονώ με χαρά να δω πού φτάνει».

Περιπλανιέμαι στην αναδρομική έκθεση «Φιλόλαος 1923 - 2023» στη Δημοτική Πινακοθήκη - Casa Bianca, όπου παρουσιάζεται εξελικτικά η πολυσχιδής εικαστική έκφραση και πρακτική του Λαρισαίου Φιλόλαου Τλούπα. Η συγκίνηση να χτυπάει τιλτ, ταβάνι και τελειότητα. Αδελφός τού επίσης εξαίσιου φωτογράφου Τάκη Τλούπα, ο Φιλόλαος Τλούπας βρέθηκε στο Παρίσι μετά το πέρας των σπουδών του στην Αθήνα, ανακαλύπτοντας στα τέλη του ’50 μια ολόδική του τεχνική, την beton lave. Ήτοι μορφοπλασία τσιμέντου και ανοξείδωτου χάλυβα, που συνδυασμένη με το πλυμένο σκυρόδεμα δίνει στο έργο και κατ’ επέκταση στο μάτι του θεατή την εντύπωση μιας περιστροφικής κίνησης, που κάνει τα υλικά, τους διαγώνιους και τους κατακόρυφους άξονες να εκτελούν ψευδαισθησιακά αέρινες πιρουέτες. 

Πόση ομορφιά, τάλαντο, ζωγραφική, πηλός, ξύλο, μέταλλο, μορφοπλαστική δεινότητα, φιάλες, κούπες, κοσμήματα, αναβάτες σε μηχανές, αυτοπορτρέτα και φυσικά μακέτες και προπλάσματα από τις μνημειακές εγκαταστάσεις του Φιλόλαου σε Γαλλία, Βόλο και Λάρισα, κατοικούν σε αυτήν την έκθεση. Πόση θέληση να δαμαστούν τα αδάμαστα και πόσο οι άνθρωποι, οι θρύλοι, οι μύθοι και τα ζωόμορφα πλάσματα του Θεσσαλικού κάμπου, όπου και να βρέθηκε το άξιο παιδί της, μπλέχτηκαν με τις μεταμοντέρνες αρχιτεκτονικές της παρισινής Ντεφάνς, τις υδατοδεξαμενές της Βαλένς, τα σιντριβάνια της Ορλεάνης και τον αύλειο χώρο του δικού μας Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης. Και πόσο σέξι είναι οι γυναικείες φιγούρες του, που με τα στρογγυλά, χυμώδη, εκρηκτικά ερωτικά κορμιά τους σε διάφορες στάσεις, γητεύουν, αποπλανούν και γνέφουν φιλήδονα. 

Το 2005 ο Φιλόλαος Τλούπας τιμήθηκε για το σύνολο του έργου του από τη γαλλική κυβέρνηση, η οποία τον ανακήρυξε Αξιωματικό του Τάγματος των Γραμμάτων και των Τεχνών, ενώ μεταξύ των πάμπολλων τιμών που του αποδόθηκαν ήταν και αυτό της Γαλλικής Ακαδημίας Αρχιτεκτονικής που του απέδωσε το μετάλλιο των Πλαστικών Τεχνών.

Στην απέναντι γωνία της Δημοτικής Πινακοθήκης, υπάρχει μια ζωγραφική προσομοίωση σε ΚΑΦΑΟ χάρμα ιδέσθαι. Τέλειες είναι και οι πάστες του ζαχαροπλαστείου Ελληνικόν, ενώ αν το θες σε αλμυρό, οι μοσχαρίσιες γλώσσες, η ρεβυθάδα, η φάβα με την πέστροφα και όλος ο κατάλογος φαγητού του Κορωνίς (δεκατιανό, μεζές, απεριτίφ) σκοράρουν επίσης με άριστα δέκα. Τα γράφω όλα αυτά και κλείνει έτσι γκουρμέ το παρόν σημείωμα, γιατί εκτός από τον Φιλόλαο υπάρχουν και άλλοι εξαιρετικοί λόγοι για να πλευρίσεις τη διασταύρωση της Θεμιστοκλή Σοφούλη με τη Βασιλίσσης Όλγας όπου βρίσκεται η Πινακοθήκη. Κι αφού στη Θεσσαλονίκη δείχνει να μετρά περισσότερο να βγαίνουν γούστα μερακλίδικα επί της βρώσης και της πόσης, παρά μύηση σε τεχνικές beton lave, μνημειακή γλυπτική, τορνευτές εύχυμες κυρίες ή αφρόξυλα, ανάγλυφα, φίδια, μακέτες και περίφημες Γκογκότοι, σπεύσατε στου Φιλόλαου, άνθρωποι, σπεύσατε. Τρελά γούστα εφ’ όλης. 

Επιμέλεια έκθεσης: Ανδρέας Γιαννούτσος, εικαστικός, π. Διευθυντής του Εικαστικού Κέντρου Σύγχρονης Τέχνης Λάρισας.
Έως 10/5 στη Δημοτική Πινακοθήκη - Casa Bianca, Βασιλίσσης Όλγας 182 και Θεμιστοκλή Σοφούλη.