- CITY GUIDE
- PODCAST
-
17°
Φουτουρισμός ή βαρβαρότητα!
20 Φεβρουαρίου 1909: το «Μανιφέστο του Φουτουρισμού» δημοσιεύεται στη Le Figaro
Προσέξτε φλόγα, επιτακτικότητα και θριαμβικό τόνο: «Παιανίζουμε την αγάπη του κινδύνου, την έξη της ενεργητικότητας, τη γενναιότητα… Θάρρος, ανταρσία και αποκοτιά θα αποτελέσουν συστατικά στοιχεία της ποιήσεώς μας… Εκθειάζουμε την επιθετική δράση, την πυρετώδη αϋπνία, το διασκελισμό του δρομέα, το σάλτο μορτάλε, τη γροθιά και το σκαμπίλι… Θέλουμε να επιβεβαιώσουμε ότι το ανθρώπινο μεγαλείο εμπλουτίστηκε από ένα νέο ιδεώδες: το ιδεώδες της ταχύτητας».
Χρειάστηκε να μείνει και ο ίδιος πυρετωδώς άυπνος, μουτζουρώνοντας φύλλο μετά το φύλλο. Να βουτήξει στη σιωπή, αφουγκραζόμενος το γουργουρητό των καναλιών, την κλαγγή των αμαξοστοιχιών στις ράγες, το παλινδρομικό ποδοβολητό των μεθυσμένων, να παραπαίουν σαν τραυματισμένα περιστέρια. Η αυγή τον προϋπάντησε με τους συρμούς του τραμ («σαν ολόκληρα χωριά σε διακοπές») και τον επιτακτικό βρυχηθμό των αυτοκινήτων. Αναμφίβολα, ο Φίλιπο Τομάσο Μαρινέτι ήταν ένας άνθρωπος παράφορος με την εποχή του.
Το «Φουτουριστικό Μανιφέστο» του, δημοσιευμένο στη «Le Figaro» στις 20 Φεβρουαρίου του 1909, όχι μόνο δήλωσε την ύπαρξη μιας τεχνοτροπίας που ενέπλεξε τα εικαστικά, τη γλυπτική, την αρχιτεκτονική, τη λογοτεχνία, τη μουσική και τον κινηματογράφο, και η οποία προανέκρουσε την αρτ ντεκό, τον κυβισμό, το σουρεαλισμό και το dada, αλλά ταυτόχρονα εξήρε τον πόλεμο και επηρέασε τον εθνικοσοσιαλισμό και το φασισμό, σε σημείο να παραμένει αμφιλεγόμενη έναν αιώνα μετά τη σύστασή της.
Ο φουτουρισμός μεταστάθηκε με την ταχύτητα ιού στη Γαλλία, την Αγγλία και τη Ρωσία, ενώ ανάμεσα στους κοινωνούς του υπήρξαν οι Μπρακ, Πικάσο, Ντυσάν, Λέζερ, Κούπκα, Λαριόνοφ. Ωστόσο, αποτελεί μια ξεκάθαρα ιταλική επινόηση, με κύριους εκπροσώπους του τους Ουμπέρτο Μποκιόνι, Λουίτζι Ρούσολο, Τζίνο Σεβερίνι, Κάρλο Καρά.
Ευτυχήσαμε να βρεθούμε σε μια μεγάλη φιέστα του φουτουρισμού, το 2009, όταν η Ρώμη φιλοξένησε και διέσπειρε σαράντα έξι σχετικά αφιερωματικά πρότζεκτ, μετατρεπόμενη σε παλλόμενο μνημείο του κινήματος. Την εκθεσιακή κορωνίδα αποτέλεσε η «Futurismo. Avangardia - Avanguardie» στη Scuderie del Quirinale, με τη συνεργασία του κέντρου Πομπιντού και της Tate Modern.
Σε μια πιο σύγχρονη εκδοχή του φουτουρισμού, συμμετείχε επίσης ο Μπράιαν Ίνο, με μια οπτικο-ηχητική εγκατάσταση στο Palazzo Ruspoli. Ο επισκέπτης εισερχόταν σε ένα κατασκότεινο δωμάτιο με αναπαυτικούς καναπέδες, με την ambient μουσική να πηγάζει από διαφορετικά σημεία και οθόνες plasma να μετασχηματίζονται χρωματικά σε έναν πολύπλοκο, αενάως αλλιώτικο αφηρημένο πίνακα. Ίσως οφειλόταν στην ελεύθερη είσοδο, ίσως στην αίσθηση απόδρασης από την καθημερινότητα, αλλά συμμετέχοντας στην εγκατάσταση κατέληγες να αισθάνεσαι πραότητα και μια κατάνυξη σχεδόν θρησκευτική. Oh, happy days.

M. Duchamp, «Nu descendant l’escalier n° 2», 1912

Fernand Léger, «La Noce», 1911-1912

Pablo Picasso, «La Dryade», 1908

Natalya Goncharova, «The Cyclist», 1913

Ugo Gianattasio, άτιτλο, 1920

Carlo Carrà, «The Funeral of the Anarchist Galli», 1911

Umberto Boccioni, «Simultaneous Visions», 1912

Luigi Russolo, «Music», 1911

Ολόκληρο το «Μανιφέστο του Φουτουρισμού» (στα αγγλικά) εδώ
ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ
ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ
ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ
Ένα πρώιμο έργο των «Infinity Net»
Υπολειμματικές μορφές αστικής ζωής και καλλιτεχνικές δράσεις στο Cine Athenée
Οι απόγονοι του Εβραίου εκδότη Σάμουελ Φίσερ υποστηρίζουν ότι η οικογένεια αναγκάστηκε να πουλήσει τον πίνακα
Δέκα καλλιτέχνες από την Ελλάδα και την Πολωνία εξερευνούν τη σχέση ανθρώπινης μνήμης, ψηφιακών αρχείων και μηχανών
Επιστήμονες εντοπίζουν πότε και πού δημιουργήθηκαν εμβληματικά έργα τέχνης
Μπήκαμε στον κόσμο που έχει δημιουργήσει και που ονομάζει «Το Χρυσό Σύνδρομο» στην a.antonopoulou.art
Η νέα περιοδική έκθεση στο Μουσείο Γ. Γουναρόπουλου
Από τη συλλογή Μποργκέζε σε μια γαλλική οικογένεια
Η «Ελάσσων διαδρομή» παρουσιάζει τις υπαρξιακές αναζητήσεις του καλλιτέχνη πάνω στην τέχνη και τη ζωή
Το ηχητικό δρώμενο «Διαδρομές ή ένας ανέφικτος στόχος» παρουσιάζεται την Πέμπτη 26 Νοεμβρίου με ελεύθερη είσοδο
Η Αθήνα μέσα από τις αστοχίες και τις ρωγμές της
«Frida: The Making of an Icon»: Μια έκθεση που εξετάζει τη διαδρομή και τη μετατροπή της Φρίντα Καλό σε ένα παγκόσμιο πολιτισμικό φαινόμενο
Η ατομική έκθεση του Γιώργη Βραχνού φέρνει τη φιγούρα, το χρώμα και το μοτίβο σε διάλογο, στη Γλυφάδα
Έργα μεγάλης αξίας δημοπρατούνται στη Γλασκώβη - Πλήρης σειρά του 1974 στο αρχικό της κουτί
Από τον Ντέιβιντ Μπόουι και τον Τζον Λένον μέχρι τη Σάρον Στόουν και τον Τζόνι Ντεπ, σελέμπριτις στον ελεύθερο χρόνο τους ζωγραφίζουν, μερικοί και πολύ καλά!
Η έκθεση «Σύνθεση & Πολυμορφία- Η αέναη κίνηση των χρωμάτων», σε επιμέλεια του Τάκη Μαυρωτά, φιλοξενείται στην έδρα της UNESCO
Το «Litzlbergkeller» βγαίνει σε δημοπρασία στη Νέα Υόρκη
Πήγαμε στα εγκαίνια της έκθεσης που παρουσιάζει 90 έργα 15 σπουδαίων καλλιτεχνών της εποχής
Ο χαμηλός προϋπολογισμός και η αναζήτηση δωρητών
Τα τρία κορυφαία ιδρύματα ενώνουν τις συλλογές τους, εγκαινιάζοντας ένα νέο μοντέλο διεθνούς πολιτιστικής συνεργασίας
Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.