Φυτοζωώντας στο παρελθόν

Όσοι ανήκουν σε αυτό που θα μπορούσαμε να ονομάσουμε ιστορικό ΠΑΣΟΚ, θα αντιμετώπισαν ασφαλώς με περίσσευμα ειρωνείας την αναφορά του Αλέξη Τσίπρα στο βρώμικο 89. Τι άλλο να απομένει άραγε για τον ηγέτη του ΣΥΡΙΖΑ; Να καλέσει τον Κώστα Σημίτη και τον Βαγγέλη Βενιζέλο να ανοίξουν τις εργασίες του συνέδριου της «Προοδευτικής Συμμαχίας»; Σίγουρα ο Αλέξης Τσίπρας έκλεισε έναν κύκλο στην διάρκεια του οποίου, από ένα ατύχημα της ιστορίας, το πιο αλλοπρόσαλλο, κυνικό και οπορτουνιστικό κομμάτι της ιστορικής αριστεράς βρέθηκε στην εξουσία. Τον κλείνει με την έννοια ότι δεν έχει πια τίποτα να πει καθώς οι ψευδαισθήσεις για την προγραμματική επάρκεια και το ηθικό πλεονέκτημα έχουν καταρρεύσει παταγωδώς. Τον επίλογο τον έγραψε ένας από τους πρωταρχικούς «υπαίτιους», ο Νίκος Κωνσταντόπουλος, αυτός που έβαλε τον γεννήτορα Συνασπισμό  στον αστερισμό της καταγγελτικής ηθικολογίας. Η ειρωνεία δεν έχει τέλος.

Ο ηθικός αυτοχειριασμός του ΣΥΡΙΖΑ ωστόσο δεν λύνει το πρόβλημα της αντιπολίτευσης. Αρέσει δεν αρέσει, παραμένει η πιο ισχυρή δύναμη στον χώρο της κεντροαριστεράς διεκδικώντας να αποτελέσει τον ισχυρό πόλο μιας «προοδευτικής συμμαχίας». Για το ΚΙΝΑΛ το να ανταποκριθεί θετικά ήταν εξαρχής και είναι πολύ περισσότερο σήμερα, εκτός συζήτησης. Όμως το ζήτημα της στρατηγικής παραμένει ανοικτό. Για την ηγεσία και μεγάλο μέρος των ηγετικών στελεχών του ο ΣΥΡΙΖΑ είναι σφετεριστής του χώρου. Και η μόνη απάντηση είναι να ανακτήσουν την χαμένη ηγεμονία, να αλλάξουν τους συσχετισμούς υπέρ του ΚΙΝΑΛ «στον ευρύτερο χώρο της κεντροαριστεράς», όπως είπε χαρακτηριστικά στην τελευταία κοινή συνεδρίαση Κοινοβουλευτικής Ομάδας και Πολιτικού Συμβουλίου ο Νίκος Ανδρουλάκης. Ως ένα βαθμό είναι αυτονόητο, όλα τα κόμματα να αλλάξουν τους συσχετισμούς επιδιώκουν. Η έμφαση όμως ειδικά στους συσχετισμούς στην «κεντροαριστερά», στην οποία εντάσσουν και τον ΣΥΡΙΖΑ,  υποδηλώνει και κάτι ακόμα: την αποδοχή επί της ουσίας της στρατηγικής του Τσίπρα για ένα προοδευτικό μπλοκ που θα αντιπαρατεθεί στη Νέα Δημοκρατία. Απλώς θέλουν να το κάνουν από θέση ισχύος. Το ΚΙΝΑΛ στην πραγματικότητα θέλει να γυρίσει πίσω το ρολόι της ιστορίας και πιστεύει ότι η ηθική απαξίωση του ΣΥΡΙΖΑ του προσφέρει μια μοναδική ευκαιρία.

Για όσους πιστεύουν βέβαια  ότι η ιστορία ξαναγράφεται μόνο ως φάρσα, πρόκειται για την κατάληξη μιας διπλής αποτυχίας: να ανανεώσει το στελεχικό του δυναμικό και να διατυπώσει έναν εκσυγχρονιστικό πολιτικό λόγο που δεν θα ανακαλεί συνεχώς στερεότυπα του παρελθόντος. Για μια συντριπτικά μεγάλη μερίδα των νεώτερων γενεών το ΚΙΝΑΛ ή το ΠΑΣΟΚ αν προτιμάτε, δεν εκπροσωπεί πια τίποτα. Άλλωστε για την πλειονότητα των ψηφοφόρων το αν θα έχει το πάνω χέρι η Φώφη ή ο Αλέξης είναι μάλλον αδιάφορο. Αυτό κατά βάθος το κατανοούν και στο ΚΙΝΑΛ. Η αναφορά του Χρήστου Πρωτόπαπα σε «μαραθώνιο»  θα μπορούσε να ειδωθεί και σαν μια ασυναίσθητη παραδοχή για το μάταιο του εγχειρήματος. Τους είναι αδύνατον όμως να δουν έναν διαφορετικό δρόμο. Με αυτά τα καλούπια έχει διαμορφωθεί η σκέψη τους, με αυτό το παρελθόν ζουν και αναπνέουν, αυτό προσφέρουν. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι υπάρχει χώρος για ένα διαφορετικού τύπου κόμμα, φιλελεύθερο και κοινωνικά προοδευτικό, χωρίς τον συντεχνιασμό και τον κρατισμό της αριστεράς. Ένα κόμμα που θα μπορεί να υπερβαίνει τις διαχωριστικές γραμμές του χθες χωρίς να πουλάει την ψυχή του. Είναι όμως βέβαιο ότι οι παλιές συνταγές έχουν περάσει προ πολλού την ημερομηνία λήξης τους. Αυτό ορισμένοι στο ΚΙΝΑΛ δεν θέλησαν να το δουν ποτέ. Τους είναι αρκετό το φυτοζωώ αλλά τουλάχιστον υπάρχω.