«Εξωτερικό νύχτα»: η νύχτα των Ερυθρών Ταξιαρχιών

«Εξωτερικό νύχτα» (Esterno notte) είναι ο τίτλος μιας μίνι σειράς που σκηνοθέτησε ο βετεράνος Ιταλός σκηνοθέτης Marco Bellocchio. Πρόκειται για το χρονικό της απαγωγής και της δολοφονίας του Άλντο Μόρο από τις Ερυθρές Ταξιαρχίες, ένα θέμα που τον είχε απασχολήσει το 1995 με το ντοκυμαντέρ «Sogni infranti» (Τσακισμένα όνειρα) και το 2003 με την ταινία «Καλημέρα νύχτα». Εδώ αφηγείται την ιστορία από την πλευρά του πολιτικού κόσμου και της οικογένειας Μόρο, ενώ το «Καλημέρα νύχτα» βασιζόταν στο βιβλίο «Ο αιχμάλωτος» της Anna Laura Braghetti, ενός μέλους των Ερυθρών Ταξιαρχών που συμμετείχε στην ομηρία του Μόρο. Η σειρά «Εξωτερικό νύχτα» έχει 6 επεισόδια και τον ρόλο του Μόρο παίζει ο Fabrizio Gifuni, τον οποίον έχουμε δει στο «Romanzo di una strage», μια άλλη ταινία για την τρομοκρατία στην Ιταλία — ακροδεξιά αυτή τη φορά.

Ο Marco Bellocchio επιτυγχάνει ένα συναρπαστικό θέαμα που αναπαριστά με ακρίβεια ακόμα και τις πιο λεπτές αποχρώσεις εκείνης της εποχής, ζωγραφίζοντας μια μεγάλη τοιχογραφία της Ιταλίας. Οι παλιότεροι, όσοι θυμούνται τη δεκαετία του 1970, θα αναγνωρίσουν τους πρωταγωνιστές όχι μόνο των Μολυβένιων Χρόνων αλλά ολόκληρης της ευρωπαϊκής ιστορίας: από τον Πάπα Iωάννη Παύλο Ι μέχρι τον σοσιαλιστή Bettino Craxi, τον επικεφαλής του Κομμουνιστικού Κόμματος Enrico Berlinguer και τον Χριστιανοδημοκράτη Benigno Zaccagnini. Η σειρά εξετάζει την πολιτική που εφάρμοσε ο ιταλικός πολιτικός κόσμος και το κάθε πρόσωπο ξεχωριστά — ο Giulio Andreotti, o Francesco Cossiga, ο πρόεδρος της δημοκρατίας Giovanni Leone, ο Amintore Fanfani— έναντι των απαιτήσεων των απαγωγέων και το πώς η σκληροπυρηνική γραμμή της μη διαπραγμάτευσης με τους τρομοκράτες κατέληξε στη δολοφονία του Άλντο Μόρο. Από την πλευρά των Ερυθρών Ταξιαρχιών, ο Bellocchio εστιάζει στην Adriana Faranda, τον Mario Moretti και στον Valerio Morucci που συμμετείχαν στην επιχείρηση, άλλοτε με επαναστατικό ζήλο, άλλοτε με καταστροφική μανία. Τα άτομα αυτά συνελήφθησαν το 1979.

Θα μπορούσε κανείς να ασκήσει κριτική στο βλέμμα του Marco Bellocchio ο οποίος υπονοεί ότι για τον θάνατο του Άλντο Μόρο ευθύνεται η ιταλική κυβέρνηση, κυρίως ο Francesco Cossiga ο οποίος για να διατηρήσει την πολιτική σταθερότητα θυσίασε τον πρόεδρο του Χριστιανοδημοκρατικού Κόμματος. Κανείς δεν μπορεί να απαντήσει με σιγουριά τι έπρεπε να γίνει. Ο Cossiga παραιτήθηκε από τη θέση του υπουργού Εσωτερικών (αν και επανήλθε στην πολιτική λίγα χρόνια αργότερα) αλλά η δολοφονία του Μόρο σημάδεψε την αρχή του τέλους για τις Ερυθρές Ταξιαρχίες. Σημαντική λεπτομέρεια της αφήγησης του Bellocchio είναι ο ρόλος του Τύπου —ο οποίος επέδειξε αναισθησία και σκανδαλοθηρία— και ο ρόλος της κοινής γνώμης: οι Ιταλοί ήταν βαθιά και οδυνηρά διχασμένοι.

Η σειρά προβλήθηκε πέρυσι στο φεστιβάλ των Καννών, στη συνέχεια την έδειξε η RAI (3.307.000 τηλεθεατές για το πρώτο επεισόδιο, 2.776.000 για το δεύτερο, 2.733.000 για το τρίτο: το κοινό ήταν σταθερό μέχρι το τέλος), ενώ από τον περασμένο Δεκέμβριο περιελήφθη στο πρόγραμμα του Netflix και του γαλλικού καναλιού Arte.