Euclid: Νέα δεδομένα για τον μεγαλύτερο τρισδιάστατο χάρτη του σύμπαντος

Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Διαστήματος (ESA) έδωσε στη δημοσιότητα την πρώτη μεγάλη συλλογή δεδομένων από το διαστημικό τηλεσκόπιο Euclid, το οποίο καταγράφει το φως περισσότερων από ένα δισεκατομμύριο ουράνιων σωμάτων.

Η νέα δέσμη δεδομένων από το διαστημικό τηλεσκόπιο Euclid αποτελεί σημαντικό βήμα προς τη δημιουργία του πληρέστερου τρισδιάστατου χάρτη του σύμπαντος που έχει επιχειρηθεί μέχρι σήμερα, προσφέροντας στους επιστήμονες νέα εργαλεία για τη μελέτη της σκοτεινής ύλης και της σκοτεινής ενέργειας.

Η συλλογή δεδομένων περιλαμβάνει παρατηρήσεις διάρκειας περίπου 13 μηνών και αποτελεί την πρώτη μεγάλη επιστημονική δημοσίευση της αποστολής μετά την εκτόξευση του Euclid, στα μέσα του 2023. Το τηλεσκόπιο ξεκίνησε τις τακτικές επιστημονικές παρατηρήσεις στις 14 Φεβρουαρίου 2024, με βασικό στόχο να διερευνήσει τη φύση του σκοτεινού σύμπαντος και να καταγράψει τα τελευταία δέκα δισεκατομμύρια χρόνια της κοσμικής ιστορίας.

Στο υλικό που δημοσιοποιήθηκε περιλαμβάνονται περισσότερα από 900 εκατομμύρια γαλαξίες, περίπου 15.000 υποψήφιοι ισχυροί βαρυτικοί φακοί και πάνω από 60 εκατομμύρια υποψήφια κβάζαρ, δηλαδή ιδιαίτερα φωτεινοί πυρήνες μακρινών γαλαξιών.

Παράλληλα, έχουν συγκεντρωθεί φάσματα από περισσότερες από 160 εκατομμύρια πηγές, καθώς και αποτελέσματα επισκόπησης μιας περιοχής 1.900 τετραγωνικών μοιρών του ουρανού. Ο συνολικός όγκος των δεδομένων φτάνει τα 1,7 εκατομμύρια gigabyte.

Enjoy! 🧐🤯🚀

— ESA's Euclid mission (@ESA_Euclid) November 12, 2026

Πώς το Euclid χαρτογραφεί το σκοτεινό σύμπαν

Σχετικό Άρθρο

Τεχνολογια - Επιστημη Euclid: Το τηλεσκόπιο της ESA έστειλε τις πρώτες φωτογραφίες

Γιάννης Μπελεσιώτης 03.08.2023, 07:33

Σύμφωνα με την ESA, οι επιστήμονες διαθέτουν πλέον τα βασικά στοιχεία για να αρχίσουν να συνθέτουν έναν λεπτομερή τρισδιάστατο χάρτη του σύμπαντος. Μέσα από αυτόν θα μπορούν να μελετήσουν καλύτερα τη σκοτεινή ενέργεια, τη σκοτεινή ύλη και τον κοσμικό ιστό, τη μεγάλης κλίμακας δομή που συνδέει τους γαλαξίες.

Τα δεδομένα συνοδεύονται από εικόνες, φάσματα και μεγάλα μωσαϊκά του ουρανού. Η φασματοσκοπία αποτελεί βασικό εργαλείο της αποστολής: το Euclid αναλύει το φως των γαλαξιών στα επιμέρους μήκη κύματός του, δημιουργώντας φάσματα που θυμίζουν ουράνια τόξα. Τα χαρακτηριστικά τους επιτρέπουν στους ερευνητές να υπολογίσουν τις αποστάσεις των γαλαξιών και να προσδιορίσουν τη θέση τους στην τρισδιάστατη δομή του σύμπαντος. Για τα ιδιαίτερα φωτεινά αντικείμενα, η ανάλυση μπορεί επίσης να αποκαλύψει στοιχεία για την προέλευση και τη σύστασή τους.

«Δεν πρόκειται απλώς για όμορφες εικόνες. Η σημερινή δημοσίευση αποτελεί ένα επιστημονικό ορόσημο στη μελέτη του σύμπαντος», δήλωσε η διευθύντρια Επιστήμης της ESA, Κάρολ Μαντέλ. Όπως σημείωσε, η νέα συλλογή δεδομένων είναι η μεγαλύτερη διαστημική έρευνα του είδους της και δημιουργεί τις προϋποθέσεις για νέες ανακαλύψεις, αναδεικνύοντας παράλληλα τις δυνατότητες της ευρωπαϊκής επιστήμης και τεχνολογίας και της διεθνούς συνεργασίας.

Παρά τον εντυπωσιακό όγκο των πληροφοριών, η συγκεκριμένη δημοσίευση καλύπτει μόλις το 14% περίπου της συνολικής περιοχής του ουρανού που έχει προγραμματιστεί να παρατηρήσει το Euclid. Τα επόμενα δεδομένα της αποστολής αναμένεται να διευρύνουν σημαντικά την εικόνα των επιστημόνων για τη δομή και την εξέλιξη του σύμπαντος.