YouTube: Ο αλγόριθμος συνεχίζει να προτείνει βίντεο για τη βουλιμία και τη νευρική ανορεξία σε εφήβους

Το YouTube εξακολουθεί να προτείνει βίντεο σχετικά με διατροφικές διαταραχές σε εφήβους, έναν χρόνο μετά την εισαγωγή νέων κανόνων που είχαν στόχο να περιορίσουν το επιβλαβές διαδικτυακό περιεχόμενο, σύμφωνα με νέα έρευνα.

Το Κέντρο για την Καταπολέμηση του Ψηφιακού Μίσους (CCDH) δημιούργησε έναν προσομοιωμένο λογαριασμό μιας 13χρονης κοπέλας, η οποία παρακολουθούσε για πρώτη φορά μη ασφαλές περιεχόμενο σχετικά με δίαιτες και την εικόνα σώματος.

Η έρευνα διαπίστωσε ότι ένα στα δέκα βίντεο που πρότεινε ο αλγόριθμος «Up Next» του YouTube περιείχε περιεχόμενο που προωθούσε την «έμπνευση για ακραία αδυναμία» (thinspiration), την υπερβολική μείωση θερμίδων ή άλλο επιβλαβές υλικό. Ωστόσο, η κατάσταση έχει βελτιωθεί σε σχέση με τα προηγούμενα δύο χρόνια.

Η Google, στην οποία ανήκει το YouTube, δήλωσε ότι έχει «ακλόνητη» δέσμευση να εμποδίζει τη διάδοση επιβλαβούς περιεχομένου και ότι τα βίντεο που επισημάνθηκαν στην έκθεση έχουν ήδη αφαιρεθεί.

Τα ευρήματα έρχονται μετά την ανακοίνωση της βρετανικής ρυθμιστικής αρχής τηλεπικοινωνιών Ofcom, η οποία ανέφερε ότι το YouTube και το TikTok εξακολουθούν να μην κάνουν αρκετά για την προστασία των νέων και ζήτησε αυστηρότερα μέτρα ασφαλείας.

Τον Ιούλιο του 2025 τέθηκε σε ισχύ ένα σημαντικό μέρος του Νόμου για την Ασφάλεια στο Διαδίκτυο (Online Safety Act) της βρετανικής κυβέρνησης, σύμφωνα με τον οποίο πλατφόρμες όπως το YouTube έχουν πλέον νομική υποχρέωση να προστατεύουν τους χρήστες κάτω των 18 ετών από επικίνδυνο περιεχόμενο, όπως βίντεο που ενθαρρύνουν ή προωθούν την αυτοκτονία, τον αυτοτραυματισμό και τις διατροφικές διαταραχές.

Οι πλατφόρμες πρέπει επίσης να εξετάζουν τον τρόπο με τον οποίο οι αλγόριθμοί τους —ο κώδικας που χρησιμοποιείται για την πρόταση νέου περιεχομένου στους χρήστες— μπορεί να βλάπτουν τους νέους και να λαμβάνουν μέτρα για τη μείωση των κινδύνων.

Σε περίπτωση που οι εταιρείες δεν συμμορφωθούν, μπορούν να αντιμετωπίσουν πρόστιμα έως και 10% των παγκόσμιων εσόδων τους, ποσό που στην περίπτωση του YouTube θα μπορούσε να φτάσει τα δισεκατομμύρια λίρες.

«Ακόμη και ένα βίντεο είναι υπερβολικά πολύ»

Για να συγκρίνει τις προτάσεις βίντεο του YouTube πριν και μετά την εφαρμογή του νέου νόμου, το CCDH —ένας μη κερδοσκοπικός οργανισμός που ερευνά τις διαδικτυακές βλάβες— δημιούργησε ένα προφίλ που αντιπροσώπευε μια 13χρονη κοπέλα στη Βρετανία.

Οι ερευνητές παρακολούθησαν 10 δυνητικά επιβλαβή βίντεο σχετικά με δίαιτες και εικόνα σώματος, μιμούμενοι τη συμπεριφορά ενός νέου χρήστη που δείχνει ενδιαφέρον για αυτού του είδους το περιεχόμενο.

Στη συνέχεια ανέλυσαν τα επόμενα 100 βίντεο που πρότεινε ο αλγόριθμος «Up Next» του YouTube.

Το 2026, ένα στα δέκα από αυτά τα προτεινόμενα βίντεο χαρακτηρίστηκε ως επιβλαβές περιεχόμενο που σχετίζεται με διατροφικές διαταραχές, παρουσιάζοντας βελτίωση σε σχέση με το 2024, όταν το αντίστοιχο ποσοστό ήταν ένα στα τέσσερα.

Η έρευνα επαναλήφθηκε με προφίλ εφήβων στις ΗΠΑ και την Ευρωπαϊκή Ένωση, με παρόμοια αποτελέσματα.

Η Αλεξάντρα Τζόνσον, ανώτερη υπεύθυνη έρευνας στο CCDH, δήλωσε ότι υπάρχει «κάποια ελπίδα» από τα αποτελέσματα, καθώς δείχνουν πως η νομοθεσία μπορεί να έχει αποτέλεσμα.

«Όμως ένα βίντεο είναι ήδη ένα υπερβολικά μεγάλο πρόβλημα και δεν θέλουμε κανένα από αυτά τα περιεχόμενα να φτάνει στους χρήστες, ιδιαίτερα στους ευάλωτους ανθρώπους, όπου ακόμη και μια μικρή ώθηση από τον αλγόριθμο μπορεί να είναι αρκετή για να τους οδηγήσει σε μια πολύ επικίνδυνη κατάσταση», είπε.

Τα επιβλαβή βίντεο που εξακολουθούν να εμφανίζονται

Μεταξύ του περιεχομένου που συνέχιζε να προτείνει το YouTube υπήρχε:

• ένας λογαριασμός «thinspo» (συντομογραφία του thinspiration), με συλλογή βίντεο όπου κορίτσια εξιδανίκευαν την ακραία λεπτότητα,
• ένα βίντεο που προωθούσε δίαιτα με μόλις 170 θερμίδες την ημέρα, ποσότητα πολύ κάτω από το υγιές επίπεδο για εφήβους,
• ένα βίντεο που υποσχόταν απώλεια βάρους μέσω «υποσυνείδητης» επιρροής και οδηγούσε σε έγγραφο που υποσχόταν «το πιο αποστεωμένο, λεπτεπίλεπτο σώμα».

Η μελέτη εξέτασε επίσης τα πάνελ κρίσης (crisis panels) —ένα μπλε πλαίσιο που εμφανίζεται κάτω από βίντεο για ευαίσθητα θέματα και μπορεί να κατευθύνει τους χρήστες σε αξιόπιστες υπηρεσίες υποστήριξης.

Το 2026, κανένα από τα επιβλαβή βίντεο για διατροφικές διαταραχές που προτάθηκαν από τον αλγόριθμο του YouTube δεν ενεργοποίησε τέτοιο πάνελ κρίσης, αν και οι προειδοποιήσεις εμφανίστηκαν σε άλλα βίντεο σχετικά με δίαιτες και εικόνα σώματος που το CCDH δεν χαρακτήρισε ως επικίνδυνα.

Η Google δήλωσε ότι απαγορεύει περιεχόμενο στο YouTube που «ενθαρρύνει ή παρέχει οδηγίες για διατροφικές διαταραχές», ενώ παράλληλα επιτρέπει στους ανθρώπους να μοιράζονται ιστορίες ανάρρωσης.

Η εταιρεία ανέφερε ότι έχει ήδη αφαιρέσει τα βίντεο που αναφέρονται στην έκθεση του CCDH, καθώς παραβίαζαν τις οδηγίες της κοινότητας.

«Η ευημερία των θεατών μας αποτελεί κορυφαία προτεραιότητά μας και συνεργαζόμαστε με ειδικούς, όπως το NHS, το Mind και το Mix, ώστε να βελτιώνουμε συνεχώς την προσέγγισή μας σε θέματα ψυχικής υγείας», δήλωσε εκπρόσωπος του YouTube.

Η πλατφόρμα έχει επίσης δημιουργήσει ειδικά επιλεγμένα βίντεο από ειδικούς, τα οποία εμφανίζονται όταν ένας έφηβος αναζητά θέματα όπως η κατάθλιψη ή οι διατροφικές διαταραχές.

Το CCDH επικεντρώθηκε στο YouTube λόγω της δημοτικότητας της πλατφόρμας μεταξύ παιδιών και νέων. Σύμφωνα με στοιχεία της Ofcom, το 88% των παιδιών ηλικίας 3 έως 17 ετών δήλωσαν ότι χρησιμοποιούν την πλατφόρμα.

Πώς να προστατευτούν οι χρήστες

Οι ειδικοί περιγράφουν τη σχέση ανάμεσα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και τις διατροφικές διαταραχές ως πολύπλοκη.

Ωστόσο, σημείωσε ότι περίπου το 90% των ανθρώπων που μιλούν με την οργάνωση αναφέρουν πως έχουν έρθει αντιμέτωποι με επιβλαβές περιεχόμενο στο διαδίκτυο.

Η Beat προτείνει στους χρήστες να απενεργοποιούν τις ειδοποιήσεις, να χρησιμοποιούν εφαρμογές που περιορίζουν τον χρόνο παραμονής στο διαδίκτυο ή να επιλέγουν την επιλογή «δεν με ενδιαφέρει» σε περιεχόμενο που δεν θέλουν να βλέπουν.

Λογαριασμοί που μοιράζονται επιβλαβές υλικό μπορούν επίσης να αποκλειστούν, να τεθούν σε σίγαση και, όπου χρειάζεται, να αναφερθούν.

Ωστόσο, η Λόνγκλεϊ υποστηρίζει ότι τελικά η ευθύνη ανήκει στις ίδιες τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης, ώστε να διασφαλίσουν ότι οι υπηρεσίες τους είναι ασφαλείς.

Τον Ιούνιο, η βρετανική κυβέρνηση ανακοίνωσε σχέδια για την αποτροπή πρόσβασης των παιδιών κάτω των 16 ετών σε μεγάλες πλατφόρμες, όπως το YouTube, το TikTok, το Instagram, το Snapchat, το Facebook και το X, με τα μέτρα να αναμένεται να τεθούν σε εφαρμογή την άνοιξη του 2027.

Πηγή: BBC