Διατηρητέα νεοκλασικά ή γκρέμισμα και συνέχιση της ανασκαφής;

Η τύχη δυο διατηρητέων νεοκλασικών σπιτιών στο Μοναστηράκι συζητήθηκε χτες στο Ε΄ τμήμα του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) , όπου το δίλημμα που τέθηκε ήταν: συνέχιση της διατήρησης ή κατεδάφισή τους και επέκταση της υπάρχουσας ανασκαφής; 

Λεπτομερέστερα, πρόκειται για τα δυο μοναδικά κτίσματα που έχουν απομείνει στην οδό Αγίου Φιλίππου (αρ. 14 και 20) και Αδριανού, καθώς τα υπόλοιπα 11 του τετραγώνου είχαν απαλλοτριωθεί από τη δεκετία του ΄80, ώστε να συνεχιστεί η ανασκαφή που πραγματοποιεί από το μεσοπόλεμο η Αμερικανική Σχολή Αρχαιολογικών Σπουδών (ΑΣΑΣ). Στα τέλη του 2013 το υπουργείο Περιβάλλοντος αποφάσισε την άρση του χαρακτηρισμού δύο διατηρητέων κτιρίων, αλλά οι ιδιοκτήτες τους και η Ελληνική Εταιρία Περιβάλλοντος και Πολιτισμού έχουν προσφύγει στο ΣτΕ ζητώντας διατήρηση των κτιρίων και ακύρωση της απόφασης για συνέχιση της ανασκαφής. 

Στις ανασκαφές των ήδη απαλλοτριωμένων χώρων ανακαλύφτηκαν τα κατάλοιπα της Ποικίλης Στοάς του 5ου αιώνα π.Χ., καταστήματα του 5ου πΧ- 5ου μΧ αιώνα και άλλα, μεταξύ των οποίων ο βωμός της Αφροδίτης Ουρανίας (φωτογραφία). Σύμφωνα με τη Διεύθυνση Προϊστορικών και Κλασικών Σπουδών του υπουργείου Πολιτισμού «η συνέχιση των ανασκαφών θα συντελέσει στην αποκάλυψη των θαμμένων μνημείων και στη νοητή συνένωση των δύο περιοχών της Αθηναϊκής Αγοράς, που θα περιλαμβάνουν την Βασίλειο Στοά προς νότο και την Ποικίλη Στοά προς βορρά» (Σ.Σ. νοητή, διότι την έχει κόψει και καταστρέψει η γραμμή του ηλεκτρικού Αθήνας - Πειραιά ήδη από το 19ο αιώνα). 

Από την άλλη όμως τα δύο κτίρια είναι υπεραιωνόβια (το ένα μάλιστα από τα χρόνια του Όθωνα) και είχαν συμπεριληφτεί στα 525 ακίνητα που κηρύχθηκαν διατηρητέα το 1980 για την προστασία του οικιστικού συνόλου της ευρύτερης περιοχής της Πλάκας.

(Σ.Σ. Πρόκειτα για το κλασικό στην πόλη δίλημμα: η αρχαία Αθήνα ενάντια στη νέα ή αλλιώς Αρχαιολογία εναντίον Αρχιτεκτονικής. Πάντως στην ανασκαφή της ΑΣΑΣ οφείλουμε, μεταξύ άλλων, ολόκληρη την ανάδειξη της Αρχαίας Αγοράς, αφού πρώτα κατεδαφίστηκαν οι παλιές αθηναϊκές γειτονιές Βλασαρού και Άγιοι Απόστολοι).