Brain rot: Πώς η υπερβολική χρήση social media και AI επηρεάζει προσοχή και μνήμη

Ο όρος brain rot — που χρησιμοποιείται για να περιγράψει την αίσθηση «νοητικής κόπωσης» από την υπερβολική online δραστηριότητα — κερδίζει έδαφος καθώς έρευνες εξετάζουν πώς η έντονη χρήση social media, σύντομων βίντεο και εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης μπορεί να επηρεάζει την προσοχή, τη μνήμη και τη συγκέντρωση.

Ειδικοί επισημαίνουν ότι η συνεχής εναλλαγή ερεθισμάτων — ειδοποιήσεις, scrolling και γρήγορη κατανάλωση περιεχομένου στα social media κατακερματίζει την προσοχή και δυσκολεύει τη διατήρηση συγκέντρωσης σε πιο απαιτητικές δραστηριότητες, όπως η ανάγνωση ή η παρακολούθηση μεγαλύτερης διάρκειας περιεχομένου. Πολλοί άνθρωποι αναφέρουν ότι δυσκολεύονται πλέον να ολοκληρώσουν ένα βιβλίο ή να παραμείνουν συγκεντρωμένοι χωρίς διακοπές.

Μελέτες δείχνουν συσχέτιση μεταξύ αυξημένου χρόνου σε πλατφόρμες σύντομων βίντεο και χαμηλότερης γνωστικής απόδοσης ή υψηλότερων επιπέδων άγχους, ενώ δεδομένα από έρευνες σε παιδιά συνδέουν τον αυξημένο χρόνο οθόνης με αλλαγές σε περιοχές του εγκεφάλου που σχετίζονται με τον αυτοέλεγχο, τη λήψη αποφάσεων και τη μάθηση. Παράλληλα, η χρήση οθονών τη νύχτα συνδέεται με μειωμένο ύπνο, κάτι που μπορεί να επηρεάσει περαιτέρω τη γνωστική λειτουργία.

Έρευνα για τη χρήση chatbots τεχνητής νοημοσύνης στην εκπαίδευση δείχνει ότι, όταν οι χρήστες βασίζονται υπερβολικά σε αυτά για την ολοκλήρωση εργασιών, ενδέχεται να συγκρατούν λιγότερες πληροφορίες και να εμφανίζουν χαμηλότερη εγκεφαλική δραστηριότητα κατά τη διαδικασία μάθησης — αν και οι ειδικοί τονίζουν ότι απαιτούνται περισσότερα δεδομένα.

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι δεν είναι όλος ο χρόνος οθόνης ίδιος: η ποιότητα και ο σκοπός χρήσης παίζουν καθοριστικό ρόλο. Παράλληλα, προτείνουν πρακτικές όπως περιορισμό της χρήσης πριν τον ύπνο, συνειδητές επιλογές στον χρόνο online και διατήρηση δραστηριοτήτων που απαιτούν συγκέντρωση, ώστε να μειωθούν οι πιθανές επιπτώσεις.

Πηγή: Washington Post