Μπορεί να μείνουν οι καρχαρίες χωρίς δόντια; Κι όμως, είναι πιθανό

Καρχαρίες χωρίς δόντια ίσως ακούγεται σαν όνειρο για κολυμβητές και σέρφερ, όμως μια νέα έρευνα προειδοποιεί ότι η οξίνιση των ωκεανών μπορεί να αφαιρέσει από τους κορυφαίους θηρευτές το βασικό τους όπλο επιβίωσης. Καθώς τα δόντια των καρχαριών ανανεώνονται συνεχώς με νέες σειρές να αντικαθιστούν τις απώλειες, οι όλο και πιο όξινες θάλασσες φθείρουν τα δόντια γρηγορότερα απ’ ό,τι μπορούν να αναπληρωθούν. Αυτό θα μπορούσε να δυσκολέψει τους καρχαρίες να τραφούν επαρκώς, με συνέπειες τόσο για τους ίδιους όσο και για τη σταθερότητα των θαλάσσιων οικοσυστημάτων.

Η οξίνιση προκαλείται από την υπερβολική απορρόφηση διοξειδίου του άνθρακα, που μειώνει τα επίπεδα pH των θαλασσών. Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι μέχρι το 2300 το pH μπορεί να πέσει από 8,1 σε 7,3, μια μεταβολή με σοβαρές επιπτώσεις για τους θαλάσσιους οργανισμούς. Για να εξετάσουν τις συνέπειες, ερευνητές τοποθέτησαν 60 δόντια καρχαρία σε δεξαμενές με τεχνητό θαλασσινό νερό: η μία διατηρήθηκε στο σημερινό μέσο pH, ενώ η άλλη προσομοίασε τα επίπεδα του μέλλοντος. Τα δόντια προέρχονταν από δέκα καρχαρίες blacktip reef σε γερμανικό ενυδρείο και είχαν αποβληθεί φυσιολογικά.

Μετά από οκτώ εβδομάδες, τα δόντια στη δεξαμενή με χαμηλότερο pH παρουσίασαν διπλάσια φθορά, σύμφωνα με τον επικεφαλής της μελέτης, Μαξιμιλιαν Μπάουμ, από το Πανεπιστήμιο Χάινριχ Χάινε. Οι αλλοιώσεις περιλάμβαναν έντονη διάβρωση στη ρίζα και αλλαγές στις οδοντωτές άκρες. Ο ίδιος τόνισε ότι η φθορά αυτή προστίθεται στα ήδη υπάρχοντα προβλήματα των καρχαριών, όπως η έλλειψη λείας λόγω της υπεραλίευσης. Μάλιστα, πιο ευάλωτα φαίνεται πως είναι τα είδη που έχουν λιγότερες σειρές δοντιών ή πιο αργό ρυθμό ανανέωσης.

Η μείωση των ανθρωπογενών εκπομπών CO₂ θεωρείται καθοριστική για τον περιορισμό της οξίνισης. Αν και η μελέτη δείχνει αρνητικές συνέπειες, οι επιστήμονες αφήνουν ανοιχτό το ενδεχόμενο οι καρχαρίες να προσαρμοστούν, ίσως επιταχύνοντας την παραγωγή νέων δοντιών. Ειδικοί όπως η Λίζα Γουάιτενακ από το Allegheny College σημειώνουν ότι ακόμη και φθαρμένα δόντια μπορεί να παραμένουν λειτουργικά, ενώ μελλοντικές έρευνες θα δείξουν αν η φθορά επηρεάζει ουσιαστικά την ικανότητα των καρχαριών να κόβουν ή να τρυπούν τη λεία τους.