Ο εγκέφαλος σας γεμίζει με άχρηστες πληροφορίες; - Πώς να ανακτήσετε συγκέντρωση και ενέργεια

Έχετε ποτέ μια μέρα που δεν καταφέρνετε να κάνετε σχεδόν τίποτα, αλλά παρ’ όλα αυτά νιώθετε εξαντλημένοι; Φυσικά και έχετε. Το «brain rot», η λέξη της χρονιάς για το 2024 από το Oxford University Press, δεν έχει ακόμη ενταχθεί σε ιατρικά λεξικά, αλλά περιγράφει καλύτερα τη γνωστική φθορά που προκαλείται στον εγκέφαλό μας από τη συνεχή έκθεση σε εύπεπτη πληροφορία.

Και, χάρη στην εξάπλωση των σύντομων βίντεο και των social media, φαίνεται πως αυξάνεται.

«Όταν ασχολούμαστε με τέτοια μέσα, ο εγκέφαλός μας υπολειτουργεί – επειδή οι πληροφορίες είναι εύκολες – αλλά και υπερφορτώνεται, επειδή είναι πολλές», εξηγεί η Dr Wendy Ross, λέκτορας ψυχολογίας στο London Metropolitan University. «Γι’ αυτό νιώθεις κουρασμένος ακόμη κι αν απλώς σκρολάρεις στον καναπέ».

Θέλετε να αντιστρέψετε αυτή την κατάσταση; Δείτε πώς.

1. Μάθετε να λύνεις δύσκολα σταυρόλεξα

«Μην φοβάστε αν κάτι σας φαίνεται δύσκολο», λέει η Ross. Δραστηριότητες που απαιτούν έντονη νοητική προσπάθεια, όπως τα σύνθετα σταυρόλεξα, βοηθούν να επανέλθει η ισορροπία μεταξύ προσπάθειας και ανταμοιβής. Το να «κολλάτε» και να επιμένετε ενισχύει το αίσθημα επιτυχίας και προστατεύει τον εγκέφαλο.

2. Σταματήστε να χρησιμοποιείτε AI για εύκολες απαντήσεις

Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, ο μεγαλύτερος κίνδυνος είναι να «αναθέτετε» τη σκέψη σας πριν καν προσπαθήσετε.
Η Dr Lila Landowski από το University of Tasmania λέει: «Είναι σαν να σηκώνει κάποιος άλλος τα βάρη για εσάς στο γυμναστήριο». Η προσωπική προσπάθεια – ακόμα και με λάθη – ενισχύει τη μάθηση και δημιουργεί γνωστικό απόθεμα.

3. Ασκηθείτε με ποικιλία εντάσεων

Η άσκηση βελτιώνει τη μνήμη και τη διάθεση και μπορεί ακόμη και να αυξήσει τον όγκο του εγκεφάλου.
Ο συνδυασμός αερόβιας άσκησης και ενδυνάμωσης λειτουργεί σαν «λίπασμα» για τον εγκέφαλο. Η διαλειμματική προπόνηση υψηλής έντασης (HIIT) φαίνεται να βελτιώνει ακόμη και τη γνωστική λειτουργία μακροπρόθεσμα.

4. «Καθαρίστε» τον εγκέφαλό σας με ύπνο

Ο ποιοτικός ύπνος είναι απαραίτητος. Κατά τη διάρκειά του ενεργοποιείται το γλυμφικό σύστημα του εγκεφάλου, το οποίο απομακρύνει τα «απόβλητα».
Ιδιαίτερα σημαντικός είναι ο βαθύς ύπνος. Ένα σταθερό πρόγραμμα ύπνου είναι το καλύτερο «φάρμακο».

5. Προγραμματίστε διαλείμματα από τις οθόνες

Η Alison Campbell προτείνει να αντιμετωπίζετε τα διαλείμματα χωρίς οθόνη ως υποχρεωτικά. Αφήστε το κινητό σε άλλο δωμάτιο και αφιερώστε τουλάχιστον 30 λεπτά την ημέρα σε δραστηριότητες εκτός οθόνης, όπως διάβασμα ή δημιουργική απασχόληση.

6. Διαβάστε (λίγο) πιο γρήγορα

Ο Oscar de Bos εξηγεί ότι ο εγκέφαλος επεξεργάζεται πληροφορίες πολύ πιο γρήγορα από τον ρυθμό ανάγνωσης. Αν αυξήσετε ελαφρώς την ταχύτητα, ενισχύεται η συγκέντρωση και η κατανόηση.

7. Σταματήστε να αλλάζετε συνεχώς δραστηριότητες

Η συνεχής εναλλαγή εργασιών αφήνει «υπολείμματα προσοχής».
Η Sophie Leroy το ονομάζει «attention residue». Μειώστε τις ειδοποιήσεις και κάντε τα σημαντικά σας καθήκοντα νωρίς μέσα στη μέρα.

8. Εκπαιδεύστε την προσοχή σας

Εστιάστε συνειδητά σε ήχους ή αισθήσεις γύρω σας.
Ο Paul Levrant εξηγεί ότι αυτή η τεχνική ενισχύει τον «μυ της προσοχής» και βελτιώνει τη συγκέντρωση.

9. Κάντε ένα «σκανάρισμα άγχους»

Αφιερώστε 10 λεπτά για να εντοπίσετε τι σας αγχώνει. Η αναγνώριση των στρεσογόνων παραγόντων βοηθά να επανέλθει η λογική σκέψη και μειώνει την ένταση.

10. Περπατήστε συνειδητά

Κατά τη διάρκεια μιας βόλτας, εστιάστε σε κάθε κίνηση του σώματος. Αυτή η πρακτική ενισχύει την προσοχή και μειώνει την ψυχική κόπωση.

11. Επιστρέψτε σε ένα παλιό χόμπι

Η Roxi Carare από το University of Southampton τονίζει ότι δραστηριότητες όπως μουσική, γλώσσες ή φωτογραφία ενεργοποιούν πολλές περιοχές του εγκεφάλου και βοηθούν στην πρόληψη της γνωστικής φθοράς.

12. Ελέγξτε την υγεία σας

Η υψηλή πίεση και η χοληστερίνη αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας. Η σωστή διατροφή, η άσκηση και η κοινωνική ζωή είναι σημαντικά, αλλά οι τακτικοί ιατρικοί έλεγχοι είναι εξίσου κρίσιμοι.

Πηγή: Guardian