Όσοι ξυπνούν νωρίς το πρωί έχουν μικρότερο κίνδυνο κατάθλιψης

Όποιος ξυπνάει νωρίς έχει μικρότερο κίνδυνο κατάθλιψης από τους «νυχτερινούς» τύπους. Σύμφωνα με έρευνα στην οποία συμμετείχαν 840.000 άτομα, το ξύπνημα μόλις μία ώρα νωρίτερα μειώνει τον κίνδυνο σοβαρής κατάθλιψης κατά 23%: τα «πρωινά άτομα» φαίνεται πως ζουν με πιο δημιουργικό τρόπο ακολουθώντας τον  φυσιολογικό ανθρώπινο βιορυθμό και αξιοποιώντας μία ή δύο πρωινές ώρες για μικρές προσωπικές απολαύσεις, που, όπως είπαν οι ερωτώμενοι, «κάνουν καλό στην ψυχή». 

Μια μελέτη του Πανεπιστημίου του Μπόουλντερ του Κολοράντο Μπόλντερ, του Broad Institute του MIT και του Χάρβαρντ, διαπίστωσε ότι με το να ξυπνάμε μία ώρα νωρίτερα χωρίς να συντομεύσουμε τη διάρκεια του νυχτερινού ύπνου, όχι μόνο μειώνουμε τον κίνδυνο κατάθλιψης, αλλά αυξάνουμε ένα αίσθημα συντονισμού με τον κόσμο το οποίο εντείνει τη θετικότητα. Οι άνθρωποι που κοιμούνται αργά και ξυπνούν αργά, αν και συχνά δείχνουν αυταρέσκεια γι’ αυτό το πρόγραμμα, στην πραγματικότητα αγωνίζονται να ευθυγραμμιστούν με «κοινωνικό ρολόι», το οποίο τους φαίνεται αφύσικο: το αποτέλεσμα είναι να αισθάνονται απομόνωση και αποξένωση. Μείζονα ρόλο παίζει επίσης η έκθεση στο φως, η οποία ενισχύει τη συναισθηματική ευεξία: πολλοί άνθρωποι με διαραγμένο ωράριο ξυπνούν ενώ ο ήλιος δύει, πράγμα που έχει σοβαρές συνέπειες στη λειτουργία του εγκεφάλου τους.

Αν και, σύμφωνα με τη Céline Vetter, επίκουρη καθηγήτρια φυσιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μπόουλντερ, η γενετική παίζει επίσης ρόλο, έχει μεγάλη σημασία για τη μακροχρόνια υγεία το να κοιμόμαστε και να ξυπνάμε νωρίς ακολουθώντας ένα κανονικό πρόγραμμα ύπνου: η επαρκής διάρκεια και η καλή ποιότητα ύπνου μαζί με συγκεκριμένες συνήθειες, δηλαδή όχι μεγάλες αλλαγές στην ώρα  όπου πηγαίνουμε για ύπνο, είναι το κλειδί για τη διατήρηση της υγείας.  Σε αυτόν τον τομέα, λέει η Vetter, μπορούμε να νικήσουμε τη γενετική μας προδιάθεση, κάνοντας σταδιακή μετατόπιση της ώρας του ύπνου και της αφύπνισης. Η στέρηση του ύπνου επιφέρει κακή διάθεση και υψηλότερη συχνότητα κατάθλιψης: αυτό το ξέρουμε όλοι. Παρόμοιες είναι ωστόσο οι συνέπειες του ύπνου κατά τη διάρκεια της ημέρας: οι νυχτόβιοι θα ωφεληθούν αν προσπαθήσουν να αλλάξουν το πρόγραμμά τους και να γίνουν όσο πιο «πρωινοί» μπορούν.

Το στοίχημα είναι να εκθέτουμε τον εαυτό μας σε άφθονο και, ιδανικά, φυσικό φως μόλις ξυπνάμε. Όπως λέει η Kate Bridle, ειδική στον ύπνο και ιδρύτρια του Sleep HQ στο Χονγκ Κονγκ, αν και η κοινωνία χρειάζεται ανθρώπους που είναι ξύπνιοι τη νύχτα -από νυχτοφύλακες και διανυκτερεύοντες νοσηλευτές μέχρι μπάρμεν- ο άνθρωπος παραμένει, από τη φύση του, ημερήσιο ζώο και η παρατεταμένη νυχτόβια ζωή έχει σοβαρές επιπτώσεις στη σωματική και διανοητική του υγεία.