Αλέξης Τσίπρας: Το «ή εμείς ή κανείς», οι αντιφάσεις της επιστροφής του και ο απολογισμός μιας διακυβέρνησης που απαιτεί καθαρές απαντήσεις.
Ο Αλέξης Τσίπρας επικαλείται την εμπειρία του για να διεκδικήσει ξανά την εξουσία. Ύστερα προσθέτει το «ή εμείς ή κανείς». Με την πρώτη φράση ζητά να κριθεί για τη διακυβέρνησή του. Με τη δεύτερη απαιτεί να γίνει δεκτός ως η μοναδική δυνατότητα αλλαγής. Η αντίφαση είναι τόσο μεγάλη ώστε καμία αλλαγή κομματικού ονόματος και δημόσιας εικόνας δύναται να τη συγκαλύψει.
Στη συνέντευξή του στον ΣΚΑΪ, ο δημοσιογράφος τού θύμισε το παλιό «ή εμείς ή αυτοί». Ο Αλέξης Τσίπρας απάντησε ότι η ζωή φέρνει σκληρά διλήμματα. Προτίμησε έτσι να υπερασπιστεί το δίλημμα, αντί να εξηγήσει γιατί κάθε άλλη πολιτική πρόταση στερείται, κατά την κρίση του, δυνατότητας διακυβέρνησης.
Η διαδρομή των συνθημάτων έχει σημασία. Το 2015 έλεγε «ή τους τελειώνουμε ή μας τελειώνουν». Έπειτα κυριάρχησε το «ή εμείς ή αυτοί». Σήμερα φτάνει στο «ή εμείς ή κανείς». Κάθε εκδοχή περιορίζει περισσότερο τον χώρο της πολιτικής διαφωνίας. Στην τελευταία, ακόμη και οι πιθανές δυνάμεις συνεργασίας αντιμετωπίζονται ως αμελητέες. Η συνεργασία εμφανίζεται εφικτή μόνο αφού προηγηθεί η αναγνώριση της δικής του πρωτοκαθεδρίας.
Ας εξεταστεί, λοιπόν, η εμπειρία στην οποία στηρίζει αυτή την αξίωση. Το 2015 ο Τσίπρας υποσχέθηκε ότι μπορούσε να επιβάλει διαφορετικούς όρους στους δανειστές. Η διαπραγμάτευση οδήγησε στο δημοψήφισμα, στο κλείσιμο των τραπεζών, στους περιορισμούς στην κίνηση κεφαλαίων και τελικά σε νέα επαχθή συμφωνία. Η χώρα βρισκόταν ήδη σε βαθιά κρίση. Αυτό ακριβώς επέβαλλε μεγαλύτερη προσοχή στις υποσχέσεις και στην εκτίμηση των κινδύνων. Η πολιτική ανεπάρκεια και η λαικιστική στρατηγική φάνηκε στην απόσταση ανάμεσα στις βεβαιότητες που καλλιεργήθηκαν και στο αποτέλεσμα που κλήθηκαν να υποστούν οι πολίτες.
Ο απολογισμός αφορά και τον τρόπο άσκησης της εξουσίας. Η τηλεοπτική αγορά χρειαζόταν κανόνες. Η κυβέρνηση Τσίπρα επέλεξε διαδικασία αδειοδότησης που παρέκαμψε το αρμόδιο Εθνικό Συμβούλιο Ραδιοτηλεόρασης και κρίθηκε αντισυνταγματική. Η σύγκρουση με το «παλιό σύστημα» χρησιμοποιήθηκε τότε ως πολιτική απάντηση σε μια σαφή θεσμική ένσταση. Αυτή είναι η στιγμή που η πεποίθηση πως υπηρετείς έναν δίκαιο σκοπό γίνεται αξίωση να υπερισχύει η κυβερνητική βούληση των κανόνων.
Ανάλογη προσοχή αξίζει η υπόθεση του Ανδρέα Γεωργίου. Η ευρωπαϊκή εποπτική αρχή για τις στατιστικές υπενθύμισε ότι τα στοιχεία για το έλλειμμα είχαν ελεγχθεί από τη Eurostat και εξέφρασε ανησυχία για τις δικαστικές διαδικασίες εις βάρος του πρώην προέδρου της ΕΛΣΤΑΤ. Το Ευρωπαϊκό Δικαστήριο Δικαιωμάτων του Ανθρώπου διαπίστωσε αργότερα παραβίαση του δικαιώματός του σε δίκαιη δίκη σε συγκεκριμένη πτυχή της υπόθεσης. Πώς αποτιμά σήμερα ο Τσίπρας τη δημόσια διαμάχη γύρω από εκείνους που κατέγραψαν το πραγματικό μέγεθος της κρίσης;
Αυτές οι ερωτήσεις ανήκουν στον πυρήνα της δημοσιογραφικής συνέντευξης. Ένας πρώην πρωθυπουργός που ζητά νέα εντολή οφείλει απαντήσεις για τις αποφάσεις, τις αστοχίες και τη σχέση του με τους θεσμούς. Η μνήμη επιτρέπει στους πολίτες να ξεχωρίζουν την πολιτική αλλαγή από την αλλαγή της πολιτικής συσκευασίας.
Το «ή εμείς ή κανείς» φανερώνει πόσο περιορισμένος παραμένει ο αυτοκριτικός απολογισμός του Τσίπρα. Ύστερα από μια διακυβέρνηση που προσφέρει σοβαρούς λόγους για ερωτήσεις, εκείνος διεκδικεί το μονοπώλιο των απαντήσεων. Εκεί συναντιούνται η πολιτική ανεπάρκεια του παρελθόντος και η αλαζονεία της σημερινής του επιστροφής.
17°
