Πόσα κιλά σιτάρι πρέπει να κάνει ένας καφές;

Έχει γίνει βάιραλ ένα βίντεο στο οποίο μια νεαρή αγρότισσα διαμαρτύρεται που η τιμή του καφέ που πίνει είναι 3 με 3,5 ευρώ (ναι, πίνει ακριβό καφέ) και ισοδυναμεί με όσα η ίδια (λέει ότι) βγάζει από 16 κιλά σιτάρι. «Καταλαβαίνετε ότι κάτι δεν πάει καλά;» αναρωτιέται και η αλήθεια είναι ότι το καταλαβαίνουμε. Κι αυτό που δεν πάει καλά είναι α) η ελληνική εκπαίδευση που αφήνει οικονομικά αναλφάβητους και με σοβαρή αδυναμία κατανόησης της πραγματικότητας όσους την ολοκληρώνουν και β) η ενημέρωση που στην εποχή της ρομποτικής και του ΑΙ είναι επιπέδου «εργάτη μπορείς χωρίς αφεντικά χωρίς εσένα γρανάζι δεν γυρνά».

Αν η εκπαίδευση και η ενημέρωση στη χώρα ήταν σε καλύτερη κατάσταση το πιο πιθανόν θα ήταν η νεαρή αγρότισσα ίσως να έβρισκε άλλον τρόπο να εκφράσει την επιθυμία της για μεγαλύτερο εισόδημα και σίγουρα δεν θα έβρισκε τόσους υποστηρικτές. Γιατί σχεδόν όλοι θα καταλαβαίναμε πως δεν έχει νόημα να συγκρίνει το σιτάρι της με το τελικό προϊόν ενός από τα πιο ακριβά γεωργικά προϊόντα στον πλανήτη. Για να το κάνω κάπως πιο κατανοητό να πω ότι ακούγεται εντυπωσιακό το «πρέπει να πουλήσω 16 κιλά σιτάρι για έναν καφέ» αλλά ακόμα κι αν η τιμή στην οποία πουλάει το σιτάρι της αυξάνονταν κατά 100% πάλι θα ήθελε 8 κιλά σιτάρι για ένα ποτήρι καφέ που πάλι μοιάζει εντυπωσιακό (άμα βαριέσαι να κάτσεις να σκεφτείς). Και θα ήθελε καμιά 200αριά κιλά για ένα ζευγάρι αθλητικά (τώρα μπορεί να θέλει και μισό τόνο).

Όμως όλα τα παραπάνω δεν έχουν τόση σημασία όσο κάτι πολύ πιο απλό. Η χαμηλή τιμή σε κάποια προϊόντα και η αναγνώριση από την Ευρωπαϊκή Ένωση ότι κάποιες καλλιέργειες δεν μπορούν να ζήσουν τους καλλιεργητές είναι ο ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΟΝ ΟΠΟΙΟ ΔΙΝΟΝΤΑΙ ΟΙ ΕΠΙΔΟΤΗΣΕΙΣ. Τις επιδοτήσεις οι αγρότες δεν τις παίρνουν για τα ωραία τους τα μάτια, αλλά για να συνεχίσουν να παράγουν προϊόντα από τα οποία το κέρδος τους είναι μικρό. Επιδοτήσεις και ικανοποιητικό εισόδημα δεν μπορεί να πηγαίνουν μαζί.

Ένας άλλος αγρότης μιλώντας στο ραδιόφωνο του ΣΚΑΙ είπε «δεν έχει να χάσει τίποτα η κυβέρνηση αν το αγροτικό ρεύμα πάει στα 7 λεπτά η κιλοβατώρα… μόνο οι εταιρείες θα χάσουν από τα κέρδη τους». Ο συμπολίτης (και φοβάμαι πολλοί από όσους τον άκουγαν) δεν έχει μάθει ότι η ίδια η κυβέρνηση δεν χάνει ποτέ λεφτά γιατί δεν έχει δικά της λεφτά. Τα λεφτά που διαχειρίζονται οι υπουργοί δεν τα βγάζουν από την τσέπη τους. Είναι δικά μας λεφτά. Κι εκτός από τις επιχειρήσεις μπορεί να χάσουμε κι εμείς αν η τιμή του ρεύματος για τους αγρότες πέσει. Γιατί τα κέρδη των επιχειρήσεων φορολογούνται και οποιαδήποτε μείωση στα κέρδη τους θα σημαίνει μείωση του φόρου που πληρώνουν άρα λιγότερο δημόσιο χρήμα. Εκτός αν δεν μειωθούν τα κέρδη τους με αυξήσεις στους λογαριασμούς των υπολοίπων (κι αυτά είναι τα πολύ προφανή αφού μείωση κερδών μπορεί να σημαίνει λιγότερες επενδύσεις κλπ).

Αυτά τα δυο παραδείγματα αγροτών είναι ενδεικτικά του τρόπου με τον οποίο σκέφτονται πάρα πολλοί συμπολίτες. Κι αυτός ο τρόπος σκέψης (απαλλαγμένος από τα βάρη της πραγματικότητας) είναι ένα πρόβλημα που δυστυχώς η κρίση δεν φαίνεται να διόρθωσε. Πριν από 15 χρόνια ένας μεγάλος αριθμός Ελλήνων είχε διαπιστώσει ότι λεφτόδεντρα δεν υπάρχουν και μετά πήρε φόρα, κοπάνησε το κεφάλι του στον τοίχο και το άνοιξε. Σήμερα επίσης μεγάλος αριθμός Ελλήνων περιμένει να ανθίσουν τα λεφτόδεντρα και μοιάζει να πιστεύει ότι αν τρέξει πιο γρήγορα και χτυπήσει πιο δυνατά τον τοίχο με το κεφάλι του ο τοίχος θα πέσει και το κεφάλι θα μείνει ανέπαφο. Ίσως τελικά η προσδοκία ότι η κρίση θα ήταν ένα μάθημα τις εξετάσεις του οποίου οι περισσότεροι θα περνούσαμε να ήταν υπεραισιόδοξη. Και μπράβο μας.