Αμέσως μετά τις δημοτικές εκλογές, σε συνέντευξή μου στην Athens Voice, εξήγησα πώς διαβάσαμε έγκαιρα και σωστά αυτά τα δεδομένα: όχι μόνο την πρόθεση ψήφου, αλλά και τις λεπτομέρειες που αποκάλυπταν τη δυσαρέσκεια για την καθημερινότητα, την κόπωση απέναντι σε μια θητεία που δεν έπειθε, την ανάγκη για έναν νέο λόγο στην πόλη. Εκεί φάνηκε ότι αν κάποιος υποψήφιος με καθαρό στίγμα έμπαινε στην κούρσα, μπορούσε να απειλήσει σοβαρά το κατεστημένο. Και αυτό ήταν που αποδείχθηκε στις κάλπες με τη νίκη του Χάρη Δούκα.
Όπως φαίνεται, με βάση την ερεύνα της Opinion Poll η οποία και δημοσιεύτηκε το περασμένο Σάββατο, επιβεβαιώνεται η πορεία αυτής της αλλαγής. Ο νέος δήμαρχος συγκεντρώνει 55,1 % θετικές γνώμες, ενώ παρεμβάσεις όπως οι κατεδαφίσεις επικίνδυνων κτιρίων, οι νέες παιδικές χαρές, η απομάκρυνση εγκαταλειμμένων τηλεφωνικών θαλάμων και η αύξηση πρασίνου βρίσκουν αποδοχή που ξεπερνά το 80 %. Στο φλέγον ζήτημα της Βασιλίσσης Όλγας, το 75,9 % των Αθηναίων ζητά να ανοίξει ξανά στην κυκλοφορία. Οι πολίτες δείχνουν ξεκάθαρα ότι θέλουν έργα με λειτουργικότητα, όχι πειράματα που επιβαρύνουν την πόλη.
Και κάτι ακόμη: η αρχική, πιο επιφυλακτική εικόνα για τη νέα δημοτική αρχή δείχνει να αλλάζει. Στο μέτωπο της καθαριότητας —που πολλοί περίμεναν να εξελιχθεί σε αχίλλειο πτέρνα— τα ποσοστά αποδοχής του δημάρχου δεν θα μπορούσαν να είναι τόσο υψηλά αν η πόλη βυθιζόταν στη βρωμιά. Οι Αθηναίοι αναγνωρίζουν ότι γίνεται προσπάθεια και σε αυτόν τον τομέα, κι αυτό ενισχύει συνολικά τη βελτίωση της εικόνας της δημοτικής αρχής.
Αντίθετα, ο Κώστας Μπακογιάννης δείχνει εγκλωβισμένος σε μια παγιωμένη αρνητική εικόνα: 31% θετικές γνώμες κατέγραφε η Good Affairs το 2023, 31,7 % δείχνει η Opinion Poll σήμερα. Η ήττα του στις δημοτικές δεν ήταν συγκυριακή∙ ήταν αποτέλεσμα μιας εικόνας που «κόλλησε» και δεν αλλάζει.
Η εικόνα αυτή δεν μένει μόνο σε επίπεδο δημαρχίας. Στις ευρωεκλογές του 2024 το ΠΑΣΟΚ πήρε στην Α’ Αθήνας 8,76 %. Σήμερα καταγράφεται στο 12,1 %. Μια άνοδος περίπου τρεισήμισι μονάδων, που δεν παρατηρείται στην υπόλοιπη Αττική ή σε άλλα αστικά κέντρα. Η σύνδεση με την εικόνα του Δούκα είναι προφανής: ένας καλός δήμαρχος με σαφή ιδεολογική τοποθέτηση μπορεί να λειτουργήσει και ως πολλαπλασιαστής για το κόμμα του.
Την ίδια στιγμή σταθερή παραμένει η Νέα Δημοκρατία, με βάση την δημοσκόπηση της opinion poll στην Α’ Αθήνας και κινείται σχεδόν στα ίδια ποσοστά με τις ευρωεκλογές. Δείχνει μια φθορά μεν σε σχέση με τις εθνικές εκλογές, αλλά και αντοχή δε, κοντά στο εθνικό της ποσοστό των ευρωκελογών.
Το συμπέρασμα δεν χρειάζεται υπερβολές. Η καλή θητεία, αφού ξεπέρασε την αρχική καχυποψία, αρχίζει να «γράφει» και για το κόμμα. Το μήνυμα για το ΠΑΣΟΚ είναι σαφές: αν θέλει να δει άνοδο, ίσως πρέπει να διαβάσει ξανά το manual που το έκανε κυριάρχο – αυτό της ικανής τοπικής αυτοδιοίκησης.
Με βάση αυτά τα ευρήματα, η πρωτεύουσα δείχνει ότι μπορεί να αλλάξει τα δεδομένα. Το αν αυτό θα μείνει τοπικό φαινόμενο ή θα γίνει εθνικό υπόδειγμα, μένει να φανεί. Η μπάλα βρίσκεται στο γήπεδο του κόμματος.
Η κρισιμότητα των στιγμών δεν επιτρέπει ούτε παραλυτικές ισορροπίες ούτε φαινομενικά ανώδυνους συμψηφισμούς που θα κοστίσουν πολύ ακριβά στο άμεσο μέλλον.
Η αναβίωση της πλειοδοσίας παροχών δεν αποτελεί απλώς προεκλογικό φαινόμενο· αποκαλύπτει ότι τα βαθύτερα αντανακλαστικά του μεταπολιτευτικού λαϊκισμού παραμένουν πολιτικά ενεργά.
17°
