Όταν η Ελλάδα άνοιξε την πόρτα στις γυναίκες της Καμπούλ

Πόσα συναισθήματα μπορούν να χωρέσουν σε ένα τηλεφώνημα; Πόσο μπορεί να αλλάξει η ζωή – όχι η δική σου μόνο, αλλά δεκάδων άλλων – με λίγες λέξεις στην άλλη άκρη της γραμμής;

Θυμάμαι σαν να ήταν χθες το τηλεφώνημα αυτό από το Δίκτυο Μεταναστριών ΜΕΛΙΣΣΑ όπου η συντονίστρια του Ναντίνα Χριστοπούλου μου ζητούσε να διασώσουμε δεκάδες Αφγανές που κατείχαν θέση ευθύνης και βρίσκονταν σε άμεσο κίνδυνο. Ήταν 2 Σεπτεμβρίου 2021. Μια ημερομηνία που έχει χαραχτεί μέσα μου για πάντα. Είχαν περάσει μόνο λίγες μέρες από την αποχώρηση των ΗΠΑ από το Αφγανιστάν. Η Καμπούλ είχε ήδη πέσει στα χέρια των Ταλιμπάν. Και μαζί της, κατέρρεε και κάθε ελπίδα για τις γυναίκες εκεί.

Ήξερα, όπως όλοι μας, τι σημαίνει αυτό. Όμως η φαντασία μας δεν μπορούσε να αγγίξει την πραγματικότητα που θα ακολουθούσε: γυναίκες που χάνουν τα δικαιώματά τους, τις δουλειές τους, τα όνειρά τους. Που χάνουν ακόμα και τη ζωή τους, απλώς και μόνο επειδή είναι γυναίκες.

Το τηλεφώνημα εκείνο δεν ήταν απλώς ένα κάλεσμα. Ήταν μια κραυγή απόγνωσης για ζωή. Μια ευκαιρία – ίσως η μοναδική – να σώσουμε. Να σώσουμε γυναίκες που κινδύνευαν επειδή τόλμησαν να διεκδικήσουν ισότητα, να κάνουν την φωνή τους να ακουστεί, να υπερασπιστούν δικαιώματα.

Ως Υφυπουργός Εργασίας αρμόδια για την Ισότητα, ως πρώην Γενική Γραμματέας, ως γυναίκα, ως άνθρωπος, δεν υπήρχε περίπτωση να πούμε όχι.

Και έτσι ξεκίνησε. Μια μυστική, αλλά σωτήρια επιχείρηση. Η Ελλάδα, η πατρίδα μας, θα γινόταν το προσωρινό καταφύγιο για περισσότερες από 150 Αφγανές. Υπουργοί, βουλευτές, δικαστίνες, δημοσιογράφοι, ακτιβίστριες – γυναίκες που είχαν γίνει στόχος. Γυναίκες που απειλούνταν επειδή αρνήθηκαν να σκύψουν το κεφάλι.

Οι μέρες περνούσαν με ραγδαίους ρυθμούς για να προλάβουμε να συντονίσουμε τον απαραίτητο κόσμο, τα δίκτυα, τους φορείς, τις χώρες που θα μετέβαιναν αφού έφταναν στην Ελλάδα. Θυμάμαι από το γραφείο μου στο Υπουργείο να παρακολουθούμε βίντεο και sms από την στιγμή της διάσωσης. Η εύρεση ενός ασφαλούς αεροδρομίου, τα μηνύματα στα κινητά ότι οι Ταλιμπάν μπαίνουν στα αεροδρόμια –και εμείς με το άγχος αν θα προλάβουν να επιβιβαστούν όλες οι γυναίκες-, το πρώτο βίντεο με το αεροπλάνο να απογειώνεται κυριολεκτικά την ώρα που οι Ταλιμπάν έμπαιναν και σε αυτό το αεροδρόμιο.

Ανάμεσα στις διασωθείσες τέσσερις έγκυες, δύο εκ των οποίων γέννησαν εδώ, σε ελληνικό έδαφος, τα παιδιά της ελευθερίας. Άλλες χρειάστηκαν φροντίδα, υποστήριξη, μια αγκαλιά. Και την βρήκαν. Δεν θα ξεχάσω όταν μαζί με την Σοφία Εφραίμογλου που φρόντισε από το ΕΒΕΑ να βρεθούν όλα τα είδη πρώτης ανάγκης για τα μωρά, επισκεφτήκαμε το μαιευτήριο για να δούμε μία βουλευτή που μόλις είχε φέρει το μωρό της στον κόσμο, σε έναν ελεύθερο κόσμο. Ούτε θα ξεχάσω τις περιγραφές της πιο νεαρής και αναγνωρίσιμης βουλευτή που όσο ήταν στην Καμπούλ μεταμφιεζόταν με γυαλιά και μάσκες ώστε να μην την συλλάβουν.

Η αποστολή αυτή δεν ήταν απλά ένα διοικητικό έργο. Ήταν μια πράξη καρδιάς, πίστης, αλληλεγγύης. Ήταν μια ένωση δυνάμεων – από τα Υπουργεία Εξωτερικών και Μετανάστευσης που συνέδραμαν το έργο μας, από το Δίκτυο Μεταναστριών ΜΕΛΙΣΣΑ και την ευρύτερη κοινωνία των πολιτών, από εθνικούς και διεθνείς εταίρους από τον ιδιωτικό τομέα, από ανθρώπους που λειτούργησαν αθόρυβα αλλά καθοριστικά.

Οι γυναίκες αυτές γνώρισαν εδώ τον σεβασμό. Συνάντησαν τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη. Μίλησαν με την τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας, Κατερίνα Σακελλαροπούλου. Τους δείξαμε έμπρακτα ότι δεν είναι μόνες.

Θα μπορούσε να είναι ένα παραμύθι με αίσιο τέλος.

Αλλά δεν είναι. Γιατί πίσω, στο Αφγανιστάν, έμειναν χιλιάδες άλλες. Κλεισμένες στα σπίτια τους, στις σκιές. Χωρίς δικαίωμα στη μόρφωση, στην εργασία, στην ελευθερία. Χωρίς φωνή.

Και αυτό είναι κάτι που δεν μπορούμε να το δεχτούμε. Έτσι προέκυψε και η ανάγκη μου να καταθέσω επίσημη πρόταση ψηφίσματος για την προάσπιση των δικαιωμάτων των γυναικών του Αφγανιστάν στην Κοινοβουλευτική Αντιπροσωπεία του Συμβουλίου της Ευρώπης όπου είμαι μέλος. Γιατί δεν μπορούμε να το ξεχάσουμε. Οφείλουμε να γίνουμε η φωνή αυτών των γυναικών. Να συνεχίσουμε να αντιστεκόμαστε, να πιέζουμε, να διεκδικούμε. Μέχρι να ακουστεί ξανά η δική τους φωνή.

Γιατί σε ένα μόνο τηλεφώνημα μπορεί να χωρέσει ολόκληρη η ανθρωπιά. Και σε μια πράξη, να φανεί ποιοι πραγματικά είμαστε. Και στην Ελλάδα αποδείξαμε χρόνια πριν ποιοι είμαστε και θα συνεχίσουμε να το κάνουμε κάθε μέρα στο όνομα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.