Πανδημίες, θαύματα και συνωμοσίες

Στα μέσα περίπου της δεκαετίας του ’70, ένας απατεώνας δικηγόρος, κατάφερε και έπεισε μεγάλη μερίδα του κόσμου ότι μπόρεσε και παρασκεύασε ένα «ραδιενεργό νερό» που θεράπευε δήθεν τον καρκίνο και άλλες αρρώστιες. Ήταν το περίφημο «νερό του Καματερού». Πολλοί γονείς που τα παιδιά τους νοσηλεύονταν με λευχαιμία, τον πίστεψαν, σταμάτησαν τις χημειοθεραπείες, δυστυχώς όμως τα παιδιά τους κατέληξαν. Ο δικηγόρος καταδικάστηκε αμετάκλητα, διέφυγε στο εξωτερικό και όταν επέστρεψε πέθανε στην αφάνεια, βάζοντας ο ίδιος τέλος στη ζωή του.

Στις μέρες μας, κι ενώ δεν πάνε ούτε δυο μήνες που ο κορωνοϊός έγινε μέρος της ζωής μας,  μέχρι τώρα έχουμε έναν αντιπρύτανη ελληνικού πανεπιστημίου που είναι απολύτως βέβαιος ότι ο ιός παρασκευάστηκε σε εργαστήριο και το εμβόλιο ήδη υπάρχει αλλά θα βγει στην αγορά όταν το κρίνουν αυτοί που διαφεντεύουν τις τύχες του κόσμου, έναν δημοφιλή συνθέτη-τραγουδοποιό που ήταν σιγουρος ότι κάποιοι θέλουν να μας ξεκάνουν αλλά μας συμβούλεψε να χρησιμοποιούμε και πρόπολη για να προστατευτούμε, έναν αρχηγό κόμματος που μετέχει στη Βουλή αλλά τις ελεύθερες ώρες του κάνει παράλληλα και telemarketing και ισχυρίστηκε οτι η κηραλοιφή που πουλάει με βάση το δηλητήριο της οχιάς ειναι θαυματουργή και σκοτώνει τον κορωνοϊό, μία πρώην βουλευτή που κατηγόρησε την υπουργό Παιδείας γιατι έκλεισε τα σχολεία και συμπέρανε ως εκ τούτου ότι είναι υπάλληλος του Σόρος, ένα γιατρό-καρδιολόγο που καλούσε τον κόσμο σχεδόν σε ανυπακοή καθώς όπως έλεγε η χώρα μπήκε αδικαιολόγητα στο γύψο καθώς και δεκάδες άλλες παρανοϊκές θεωρίες συνωμοσίας που διακινούνται καθημερινά παντού και ιδιαίτερα στα social media.

Άλλοι πάλι θεωρούν την πανδημία του κορωνοϊού κάτι παρόμοιο με τη γρίπη όταν μόνο στην Ιταλία οι νεκροί μεσα σε ενάμιση μήνα υπερβαίνουν κατά πολύ αυτούς από τη γρίπη σε ετήσια βάση.

Πολλοί θεωρούν τους ανθρώπους αυτούς γραφικούς, πολλοί όμως άλλοι όχι και καθόλου τυχαίο δεν είναι ότι την τελευταία δεκαετία, κόμματα που απηχούν παρόμοιες απόψεις πέρασαν το κατώφλι της Βουλής κι έγιναν έτσι μέρος του πολιτικού μας συστήματος, άσχετο αν εξαφανίστηκαν λίγα χρόνια μετά. Και στο βαθμό που κάποιοι από αυτούς τους ανθρώπους είναι opinion leaders, η επιρροή που ασκούν σε όχι ευκαταφρόνητο μέρος της κοινωνίας είναι εγκληματικά καταστρεπτική.

Είναι δε χαρακτηριστικό ότι τα φαινόμενα αυτά τα οποία είναι συνήθως σύμφυτα με κοινωνίες που τελούν σε υστέρηση, εντείνονται σε κάθε μεγάλο γεγονός ή κρίση, όπως έγινε κάποτε με την 11η Σεπτεμβρίου («οι Εβραίοι είχαν ειδοποιηθεί και κανείς από αυτους δεν πήγε εκείνη τη μέρα στη δουλειά του...»), με τα μνημόνια («οι Γερμανοί θελουν τον ορυκτό μας πλούτο»), με τον ιό Η1Ν1 κλπ.

Φαίνεται ότι ολοένα και περισσότεροι άνθρωποι αρνούνται νa αποδεχθούν την αποδεικτική αξία των γεγονότων και εμμένουν στα δικά τους φαντασιακά κατασκευάσματα, καθώς οι θεωρίες συνωμoσίας προσφέρουν μιά μεγάλη διανοητική ευκολία απέναντι σε μια πραγματικότητα που είναι δύσκολο οι ίδιοι να κατανοήσουν. Και το απολύτως τραγικό ειναι ότι οι άνθρωποι αυτοί δεν ζουν μόνο ανάμεσά μας. Αλλά ψηφίζουν κιόλας και εκλέγουν κυβερνήσεις, καθορίζοντας έτσι το μέλλον μας και το μέλλον των παιδιών μας.

*Ο Κυριάκος Μπερμπερίδης είναι Director Παραγωγής στην εταιρία Johnson & Johnson, μέλος του Μητρώου Πολιτικών Στελεχών και του Τομέα Πολιτικής Υποστήριξης και του Τομέα Υγείας της Νέας Δημοκρατίας.