Τι ισχύει πλέον για το χτίσιμο του αφορολόγητου

Από την 1η Ιανουαρίου, ισχύει το νέο καθεστώς για τις ηλεκτρονικές συναλλαγές και απαιτεί περισσότερες e-αποδείξεις από τους μισθωτούς, συνταξιούχους, ελεύθερους επαγγελματίες, αγρότες και όσους αποκτούν εισοδήματα από ακίνητα.

Στις επόμενες μέρες ή ώρες αναμένεται και η σχετική υπουργική απόφαση που θα συμπληρώνει όσα αφήνει ανοικτά ο νέος νόμος 4646 του 2019. Εκεί αναμένεται να τεθούν και επί μέρους όρια ή απαλλαγές για ειδικές περιπτώσεις.

Ωστόσο, το σίγουρο είναι ότι επιβάλλεται «πέναλτι φόρου» 22% για όποιον δεν δαπανά με πλαστικό χρήμα και ηλεκτρονικά μέσα πληρωμών, τουλάχιστον το 30% όσων βγάζει.

Ποιες όμως είναι οι παράμετροι που αλλάζουν στις ηλεκτρονικές δαπάνες που θα προσμετρώνται για το «χτίσιμο» του αφορολόγητου;

1. Αυξάνεται το ποσοστό των δαπανών που απαιτείται, από 10%-15-20% που ίσχυε σε 30% για όλους. Αυτό σημαίνει, αν δεν αλλάξει κάτι μέχρι να ψηφιστεί η τελική διάταξη, ότι 1 στα 3 ευρώ που βγάζει ένα νοικοκυριό θα πρέπει να το ξοδεύει με χρήση πλαστικού χρήματος ή ebanking. Μέχρι φέτος απαιτείτο το 1/10 ή 1/5 το πολύ. Αλλιώς θα επιβάλεται «πρόστιμο» 22% στις δαπάνες που λείπουν (πχ 220 ευρώ για 1.000 ευρώ δαπανής που δεν έκανε με χρήση τραπεζικών μέσων πληρωμής ο φορολογούμενους).
   Στο υπουργείο Οικονομικών λένε ότι το 30% καλύπτεται εύκολα και δεν αποτελεί πρόβλημα, γιατί πέρυσι το υπερκάλυπταν σχεδόν όλοι οι υπόχρεοι αν και δεν ήταν απαραίτητο. Όσοι δήλωναν εισοδήματα έως 10.000 ευρώ, έφταναν στο 44% ενώ με εισοδήματα 10-30 χιλιάδων ευρώ στο 36%. Αντιθέτως όσοι έβγαλαν πάνω από 30.000 ευρώ ξόδεψαν το 18%. Αυτούς θέλει το υπουργείο Οικονομικών να εμφανίζουν περισσότερες ηλεκτρονικές δαπάνες.
2. Αυξάνεται ο αριθμός των υπόχρεων. Μέχρι πέρυσι η υποχρέωση αφορούσε σε 6 εκατομμύρια φορολογουμένους που είχαν εισόδημα από μισθούς και συντάξεις. Από το 2020 θα αφορά σχεδόν και στα 8 εκατομμύρια φορολογουμένους, δηλαδή και όσους έχουν εισόδημα από ενοίκια ή ελεύθερα επαγγέλματα που εξαιρούνταν ως τώρα από την υποχρέωση για ηλεκτρονικές δαπάνες, αφού δεν δικαιούνταν ν «χτίζουν» αφορολόγητο όριο. Και χωρίς αφορολόγητο, πλέον θα έχουν την ίδια υποχρέωση όπως μισθωτοί και συνταξιούχοι.
3. Αυξάνεται και η βάση υπολογισμού του ποσοστού των δαπανών. Το 30% υπολογιζόταν στο εισόδημα από μισθούς και συντάξεις, ενώ πλέον θα επιβάλλεται στο σύνολο του εισοδήματος, μαζί με ενοίκια, κέρδη ελευθέρων επαγγελματιών κλπ. Για παράδειγμα, από τα 6 εκατομμύρια μισθωτούς και συνταξιούχους, τουλάχιστον 1,5 εκατομμύριο ή περίπου 1 στους 4 έχει έξτρα εισόδημα από κάποιο ενοίκιο ή μια επαγγελματική ή επιχειρηματική δραστηριότητα. Άρα, αν πχ κάποιος ζει με 10.000 ευρώ από συντάξεις και 5.000 από ενοίκια, πέρυσι ξόδευε με κάρτες κλπ τα 4.400 (44% κατά μέσον όρο Χ 10.000) ενώ έπρεπε να ξοδέψει 1.000 ευρω (10%), αλλά το 2020 αναγκάζεται να ξοδεύει 4.500 τουλάχιστον (30% για εισόδημα 15.000 ευρώ).