Γιατί ανεβαίνει η Χρυσή Αυγή;

Πού οφείλεται η άνοδος της Χρυσής Αυγής σε ιστορικούς τόπους μαρτυρίου, όπως τα Καλάβρυτα και το Δίστομο;

Η συστηματική παραποίηση της ιστορίας και η συνωμοσιολογία στην οποία επιδίδονται γνωστοί δημαγωγοί διαφορετικών πολιτικών αποχρώσεων, έχουν σίγουρα παίξει το ρόλο τους στην εξασθένηση της ιστορικής μνήμης. Η απουσία εκπαιδευτικής πολιτικής που να διευκολύνει την πρόσβαση των νέων στις ιστορικές πηγές και να διασφαλίζει την ορθή πληροφόρησή τους από επιστημονικούς φορείς, έχει ως κάποιο βαθμό συμβάλει στην υιοθέτηση ρατσιστικών ιδεοληψιών. Ας μην παραβλέψουμε επίσης την αντι-ευρωπαϊκή ρητορική την οποία καλλιέργησε ο ΣΥΡΙΖΑ έως και την ημέρα του Δημοψηφίσματος, καθώς και τις εθνικιστικές κορόνες των υπόλοιπων αντι-ευρωπαϊκών κομμάτων οι οποίες λειτουργούν υποστηρικτικά για τη ρητορική της Χρυσής Αυγής. Αν προσθέσουμε την ανεργία που μαστίζει τις νεαρές ηλικιακές ομάδες, ίσως διαμορφώσουμε πληρέστερη εικόνα για το τι συμβαίνει.

Αλλά και πάλι κάτι φαίνεται να λείπει από το παζλ. Θα αναφέρω έναν παράγοντα που δεν έχει τονιστεί επαρκώς, κι ο οποίος αφορά ένα τμήμα των ψηφοφόρων της Χρυσής Αυγής. Οι αντικοινωνικές τάσεις συμπεριφοράς που εμφανίζονται σε κάθε κοινωνία παίρνουν διαφορετικές μορφές, ανάλογα με τις πολιτικές και οικονομικές συνθήκες που επικρατούν. Πολίτες που αισθάνονται αποκομμένοι από το σύνολο, εσωστρεφείς και δίχως οξυμένη ικανότητα ενσυναίσθησης, οργισμένοι και αδύναμοι να επηρεάσουν ή να αλλάξουν μία πραγματικότητα που δεν κατανοούν, εκτονώνουν τα αρνητικά τους αισθήματα μέσω της συμμετοχής σε πράξεις αντικοινωνικού χαρακτήρα.

Στην περίπτωση του Διστόμου και των Καλαβρύτων το «μοντέλο» είναι έτοιμο: υιοθετούν αυτό που έμαθαν από τη μέρα που γεννήθηκαν πως αντιπροσωπεύει για την κοινότητα το απόλυτο κακό. Άλλωστε οι επιπτώσεις του φασισμού είναι μακροχρόνιες στην ψυχολογία των κατοίκων ενός τόπου που έχει ανεξίτηλα σημαδευτεί από το πιο ακραίο φυλετικό μίσος. Δεν ισχύει, λοιπόν, ότι αγνοούν τις θηριωδίες του ναζισμού ή τη βασική ιστορία της περιοχής τους.

Όλα αυτά τα γνωρίζουν. Επιλέγουν όμως το ρόλο του θύτη, αφού στην προσωπική ζωή τους νιώθουν τα θύματα ενός συστήματος στο οποίο δεν κατάφεραν να ενσωματωθούν. Επιλέγουν να εκφοβίζουν την κοινότητα στην οποία ζουν αφού δεν μπορούν να ταυτιστούν με τους συμπολίτες τους. Γι’ αυτούς είναι προτιμότερο να εκπροσωπούν το απόλυτο κακό, από το να αισθάνονται παραγκωνισμένοι και αδύναμοι. Άλλωστε ο φασισμός βασιζόταν ανέκαθεν στο αίσθημα αδικίας και τα συμπλέγματα κατωτερότητας που δεν βρίσκουν θετική διέξοδο.

Αυτό που θα πρέπει σοβαρά να μας απασχολήσει είναι για ποιους λόγους όλο και περισσότεροι νέοι σήμερα νιώθουν αποκομμένοι από την κοινότητα, στερημένοι από κάθε ελπίδα για ένα καλύτερο μέλλον. Ας αναρωτηθούμε γιατί κάποιοι είναι, δυστυχώς, πρόθυμοι να υιοθετήσουν τα πιο ακραία αρνητικά πρότυπα προκειμένου να αποκτήσουν μια αναγνωρίσιμη ταυτότητα.