Γιώργος Μαζωνάκης: Η λαϊκή αγρύπνια στη Νίκαια ανέδειξε την αγάπη του κόσμου και τη μοναδική καλλιτεχνική του κληρονομιά.
Το μεσημέρι της Τετάρτης, όταν κυκλοφόρησαν οι πρώτες ειδήσεις για τον αιφνίδιο θάνατο του Γιώργου Μαζωνάκη –η πρώτη στροφή του γνωστού εκρηκτικού διαδικτυακού γύρου που κάνουν οι θάνατοι διάσημων και δημοφιλών ανθρώπων– οι αντιδράσεις ήταν οι αναμενόμενες: σοκ που συνοψίζεται σε ένα «Δεν το πιστεύω» χρωματισμένο ανάλογα με τον βαθμό σύνδεσης του εκφέροντος τη φράση με τον εκλιπόντα. Από εκεί και πέρα όμως οι αντιδράσεις και κυρίως η μαζικότητά τους ξεπέρασαν κάθε πήχη αναμενόμενου.
Το ανέκδοτο «Ξέρω έναν άνθρωπο που δεν πόσταρε στο Insta» απέκτησε σάρκα και οστά περισσότερο από κάθε άλλη φορά, μιας και οι περισσότεροι ψάχναμε να βρούμε στον κύκλο μας αυτόν τον έναν άνθρωπο. Όλες οι συζητήσεις εκείνο το βράδυ και τις ημέρες που ακολούθησαν αφορούσαν όχι μόνο τον θάνατο (και μοιραία τις «αδιευκρίνιστες» συνθήκες» του) αλλά και τη ζωή του Γιώργου Μαζωνάκη, με κάθε κατακλείδα να δηλώνει εμφατικά το πόσο αγαπητός –πόσο μαζικά και ευρύτατα αγαπητός– υπήρξε.
Από τα ανοιχτά παράθυρα των αυτοκινήτων το βράδυ της Τετάρτης (και όλα τα επόμενα) ξεχύνονταν τραγούδια του Γιώργου Μαζωνάκη. Κάθε μπαρ που σέβεται τον εαυτό του, ακόμα και τα «ψαγμένα» των new age γειτονιών και τα πιουριστικά των Εξαρχείων έβαλε το «Τέσσερις πήγε» ή κάποιο εφάμιλλο. Το «Ώρες μικρές» έπαιζε σε μπαλκόνια και κινητά ασταμάτητα, με όλες τις προσωπικές ιστορίες που το συνοδεύουν να πετάνε πάνω από τα κεφάλια των ανθρώπων που τις έζησαν· η Μαρίνα Κουντουράτου ξαναχόρεψε το «Ανήκω σ’ εμένα» σε χιλιάδες οθόνες και χιλιάδες κόσμου επέστρεψε στα δικά του «παλιά» υπό τους ήχους της πιο εμβληματικής ίσως και πρωτοπόρας συνεργασίας του εγχώριου mainstream. Ενώ τη νύχτα της Κυριακής γύρισε κι εκείνος στα δικά του παλιά, στη Νίκαια, περιτριγυρισμένος από αυτές τις χιλιάδες, που είτε με φυσική παρουσία είτε νοερά βρέθηκαν εκεί.
Η λαϊκή αγρύπνια που έλαβε χώρα στον Ιερό Ναό της Αγίας Τριάδας στη Νίκαια, στην ενορία του πατρικού σπιτιού του Γιώργου Μαζωνάκη, από τις 19.30 το βράδυ Κυριακής μέχρι το πρωί της Δευτέρας ήταν από πολλές απόψεις το επιστέγασμα της ευρύτατης αποδοχής και αγάπης που απολάμβανε ο Γιώργος Μαζωνάκης τόσο από τους πιστούς του όσο και από «άπιστους», ανθρώπους από άλλες μουσικές πολιτισμικές «φυλές», που ζήτημα να γνώριζαν δέκα τραγούδια του, αλλά, απ’ ό,τι φάνηκε, ήταν αρκετά.
Πλήθος κόσμου περιτριγύρισε την εκκλησία ήδη από τις έξι το απόγευμα, περιμένοντας την άφιξη της σορού του Γιώργου Μαζωνάκη στον ναό, ενώ η πυκνή ουρά για το προσκύνημα –όταν αυτό επιτράπηκε– απλώθηκε μέχρι τις πρωινές ώρες της Δευτέρας. Σταθμευμένα οχήματα έπαιζαν στην διαπασών το «Ώρες μικρές» και το «Θέλω να γυρίσω στα παλιά», πηγαδάκια ζεϊμπέκικου σχηματίζονταν εδώ κι εκεί, το διπλανό καφενείο (γνήσιο συνοικιακό καφενείο, γυμνό, λιτό κι απέριττο με μόνο στολίδι τους χάρτες του νησιού από το οποίο πήρε το όνομά του) ξέμεινε από τραπέζια και ποτήρια. Γιαγιάδες και παππούδες έβγαλαν πλαστικές καρέκλες στις αυλές και στα πεζοδρόμια, έφηβοι σκαρφάλωσαν στα φορτηγάκια και τα βαν με τα οποία τα πρωινά πάνε στις δουλειές τους, γειτονικά μπαλκόνια κρέμασαν σημαίες του Ολυμπιακού, άναψαν φώτα και κεριά, λες και περνούσε ο Επιτάφιος. Ο κόσμος όλο και συνέχιζε να έρχεται, όλο και συνέχιζε να πυκνώνει. Κάποιοι προσπαθούσαν να διασχίσουν τα πλήθη που συνωστίζονταν στην είσοδο και να εξασφαλίσουν μια θέση στην ουρά – όπου ήδη στέκονταν εκατοντάδες, άλλοι με λουλούδια στα χέρια, άλλοι σιγοπίνοντας κρασί σε πλαστικά ποτήρια, άλλοι συζητώντας τις τελευταίες εξελίξεις γύρω από τη διερεύνηση των αιτιών του θανάτου που τους συγκλόνισε, άλλοι βουβοί, χαμένοι στις σκέψεις τους. Κάποιοι άλλοι στέκονταν παράμερα σε παρέες και ζευγάρια κι έστηναν τη δική τους αγρυπνία, παίζοντας Μαζώ σε κινητά και τρανζιστοράκια, καπνίζοντας, πίνοντας περιπτερόμπιρες και κόκα κόλες, σιγοτραγουδώντας τα «Δύσκολα φεγγάρια» και το «Να περνάς από δω».
Ναι, υπήρχαν κινητά που σηκώθηκαν για να απαθανατίσουν την άφιξη του φέρετρου και να τραβήξουν τη λαοθάλασσα για το απαραίτητο check in στο Instagram – ευτυχώς όχι πολλά αναλογικά με το πλήθος του κόσμου. Ναι, υπήρξαν περίεργοι που περίμεναν να δουν πότε και ποιοι celebrities θα κατέφθαναν για το «τελευταίο αντίο» – αλλά ακόμα κι αυτοί δεν ήρθαν μόνο γι’ αυτό. Ναι, υπήρξαν εδώ κι εκεί στιγμές που θα μπορούσαν εύκολα να χαρακτηριστούν ευτράπελα και να ρίξουν τη νύχτα αυτή στην ξέρα του cringe και του άκομψου. Η ποιότητα και η ταυτότητα όμως της αγρύπνιας διασώθηκε από κάτι πολύ πιο ισχυρό απ’ όλα αυτά: από έναν πολύ ιδιαίτερο και βαθιά προσωπικό σεβασμό, που έδωσε ομοιομορφία σε ένα ανομοιογενές πλήθος και παλμό σε μια αδιαπραγμάτευτα λαϊκή βραδιά, που ένωνε στον κοινό της παρανομαστή κάθε πιθανή και απίθανη φυλή της ανθρωπογεωγραφίας αυτής της πόλης, αυτής της χώρας.
Γιατί αυτό ήταν (και θα είναι) ο Γιώργος Μαζωνάκης – ένας κοινός παρονομαστής της λαϊκότητας και της παιδικότητας που κρύβουμε ή περιφέρουμε όλοι μας, ανάλογα με τη στάση και τις συνθήκες της ζωής μας. Αυτά τα δύο του στοιχεία, η αυθεντική, sui generis λαϊκότητά του και η παιδικότητα που άνοιγε ρωγμές στο αστραφτερό κοστούμι του σταρ αφήνοντας να φανεί η ανθρώπινη ευθραυστότητά του, οπλισμένες με την ευαισθησία για την οποία τόσα έχουν να πουν και να ιστορήσουν όσοι τον γνώρισαν καλά, μαζί με το εξαιρετικό καλλιτεχνικό του ένστικτο έκαναν τον Μαζωνάκη το απόλυτο crossover της γενιάς του. Στον Μαζωνάκη ενώθηκαν καρεκλάδες και ροκάδες, νεοχιπστεραδες και αμετανόητοι Εξαρχειώτες, χατζημεταλάδες και κουλτουριάρηδες, εργάτες και γιάπηδες, το ροκ με το λαϊκό και το λαϊκό με το hip hop (ακόμα και το trap long before it was cool) ραπ ρίμες και αμανέδες, τα ξεπατικωμένα beat των ελαφρολαϊκών με την avant garde electronica, μπουάτ και μπουζούκια, ο Τάκης Μπουγάς με τον Σταμάτη Κραουνάκη, ο Φοίβος με τον άλλο Φοίβο, επαρχίες και πρωτεύουσες, βόρεια και δυτικά προάστια, οι ιστορίες και τα χιλιόμετρα χιλιάδων και εκατομμυρίων ανθρώπων που έζησαν έστω και μια φορά στη ζωή τους παιδιά της νύχτας – ακόμα κι αν ήταν τα απόλυτα παιδιά της ημέρας.
Όλους αυτούς τους ανθρώπους, όλες αυτές τις ιστορίες πήρε από το χέρι Γιώργος Μαζωνάκης, τους συνόδεψε σε νύχτες και ημέρες, κλάματα, γέλια, χωρισμούς και έρωτες και τους έφερε για μια τελευταία βόλτα στη Νίκαια χθες το βράδυ, κάνοντάς τους ένα με τους ανθρώπους της γειτονιάς, που ήταν ήδη εκεί, να τιμήσουν το δικό τους παιδί. Η δύναμη αυτή της εικόνας, η κοινωνική και οριακά πολιτική της διάσταση δεν μπορεί να αμφισβητηθεί και εγγράφεται στη γενικότερη κληρονομιά που αφήνει η ιστορία του Γιώργου Μαζωνάκη – όπου κι αν βρίσκει αυτή τον καθένα να στέκεται απέναντί της. Μια κληρονομιά που θα μπορούσε να συνοψιστεί στην εξής οδηγία ζωής και θανάτου, κατευθείαν βγαλμένη από τον βίο και την πολιτεία κάθε «κακού» παιδιού της νύχτας. Εμείς τη δανειζόμαστε από το «Don’t Look Back in Anger», το φιλμ για το συναυλιακό comeback των Oasis που παίζει αυτές τις μέρες στις αίθουσες κι όλο και σε κάποια θα έπαιζε λίγα τετράγωνα πιο πέρα, στα Village του Ρέντη, την ώρα της αγρύπνιας, και πάει κάπως έτσι: «If they don’t like you, tell them to fuck off».
Όπου οι γενιές χάνουν την επαφή τους, η παράδοση μεταλλάσσεται σε γραφικό φολκλόρ, επιστρέφοντας ενίοτε διαστρεβλωμένη και επιθετική για να εκδικηθεί τους λωτοφάγους που την ξέχασαν.
23°
