Σεισμοί στη Σαντορίνη: Κι αν δεν είναι προσωρινή η κατάσταση;

Φύγαμε προσωρινά. Μένουμε σε συγγενείς και φίλους προσωρινά. Κοιμόμαστε στο αυτοκίνητο προσωρινά. Δεν πηγαίνουμε στη δουλειά ή στο σχολείο προσωρινά. Κατεβάσαμε τα κάδρα και στερεώσαμε τις τηλεοράσεις προσωρινά. Μετράμε τα ρίχτερ και τους παλμούς μας προσωρινά. Κι αν δεν είναι προσωρινά; Αν η σεισμική σμηνοσειρά αποδειχτεί επίμονη και ακατάβλητη και διαρκέσει για εβδομάδες ή μήνες; Ποιος μπορεί να ξέρει; Κανείς στην πραγματικότητα. Κρεμόμαστε από τα χείλη των σεισμολόγων, αλλά και η δική τους αμηχανία είναι εμφανής· ίσως, μπορεί, ενδεχομένως, πιθανότατα. Κάποιος είναι ελαφρώς αισιόδοξος, κάποιος πιθανολογεί για κάτι, κάποια αποκλείει κάτι άλλο. Όλοι όμως συμφωνούν· βιώνουμε μια πρωτόγνωρη κατάσταση. Κι αν για τους επιστήμονες το συμβάν είναι συναρπαστικό, γιατί νέα δεδομένα βγαίνουν στην επιφάνεια και υλικό για έρευνα και μελέτη δεκαετιών σωρεύεται καθημερινά, για τους κατοίκους της Σαντορίνης, της Αμοργού, της Ανάφης, τα νέα δεδομένα μοιάζουν τρομακτικά.

Το σοκ της πρώτης εβδομάδας διαδέχτηκε ο προβληματισμός. Όχι, δεν θα ξεμπερδέψουμε εύκολα ούτε μ’ αυτό. Περάσαμε κρίση, πανδημία, πολέμους, ακρίβεια, το μόνο που μας έλειπε ήταν οι σεισμοί. Ή μάλλον το ηφαίστειο, τους σεισμούς τους βιώνουμε καθημερινά. Άλλοι με περισσότερη, άλλοι με λιγότερη ψυχραιμία, άλλοι βλέποντας τις ειδήσεις στα κανάλια, άλλοι με το μάτι κολλημένο στα σόσιαλ μίντια. Και τώρα τι κάνουμε; Μετά από ένα 24ωρο ύφεσης, σκαρφαλώσαμε ξανά σε μεγέθη πάνω από 5 ρίχτερ. Όσοι σκέφτονταν να επιστρέψουν το ανέβαλαν. Τα μαθήματα ξεκίνησαν με τηλεκπαίδευση, «για την πρώτη εβδομάδα θα δούμε πώς είναι τα παιδιά και θα μπούμε στο κλίμα», λένε οι εκπαιδευτικοί. Θα υπάρξουν κι άλλες βδομάδες δηλαδή; Όσοι έχουν μείνει πίσω ενημερώνουν αυτούς που έφυγαν, «άσε, χτες κουνηθήκαμε πολύ, η βιτρίνα έτριζε, δεν κλείσαμε μάτι», οι επιχειρηματίες περιμένουν κυβερνητικές πρωτοβουλίες, οι εργαζόμενοι τηλεφώνημα από τους εργοδότες τους, όλοι στο περίμενε, όλοι στο «θα δούμε». Αλλά η ζωή δεν περιμένει, συνεχίζεται· το πρώτο κρουαζιερόπλοιο της σεζόν έβγαλε τη Σαντορίνη από το πρόγραμμα, οι τουρίστες επισκέφτηκαν την Κνωσό αντί για το Ακρωτήρι.

Θα είναι μόνο μία παράπλευρη απώλεια ή ο κανόνας για φέτος; Η Σαντορίνη συνεισφέρει το 2,5% του ΑΕΠ της χώρας· όπως και στα άλλα νησιά, ο τουρισμός είναι η άμεση ή έμμεση πηγή εισοδήματος για τους κατοίκους. Πώς θα αναπληρώσουμε την τυχόν χαμένη τουριστική σεζόν; Στον κορωνοϊό το κακό ήταν γενικό, το φαινόμενο παγκόσμιο, οι κυβερνήσεις συμφώνησαν σε μέτρα στήριξης. Τώρα είμαστε (σχεδόν) μόνοι μας, άντε και οι Τούρκοι μαζί μας, που ανησυχούν μην τους στείλουμε πεσκέσι το τσουνάμι στις ακτές τους. Η κατάσταση σηκώνει κουβέντα, απόψεις μέχρι τώρα αιρετικές μπαίνουν στο τραπέζι· μήπως πρέπει να δούμε το μέλλον μας διαφορετικά; Η χώρα έχει δυνατότητες και προοπτικές, μυαλά δυνατά και ανθρώπους άξιους. Ο τουρισμός φέρνει ζεστό χρήμα, αλλά επηρεάζεται από εξωγενείς παράγοντες, συχνά μη διαχειρίσιμους. Και ναι, υπάρχουν εναλλακτικές, τα προϊόντα μας για παράδειγμα είναι περιζήτητα· το κρασί της Σαντορίνης, το μέλι της Ανάφης, το ρακόμελο της Αμοργού και τόσα άλλα.

Ουδέν κακόν, αμιγές καλού. Ίσως τα ρίχτερ να μας ταρακουνήσουν και το μυαλό εκτός από το κορμί, ίσως το χτες να μας διδάξει για το αύριο. Ίσως η κοινωνία των πολιτών να πείσει τους φορείς να αλλάξουμε ρότα, πριν να είναι αργά, πριν την επόμενη κρίση. Αλλά προέχει το σήμερα, το τώρα. Μία σκέψη είναι καρφωμένη στο μυαλό μας, πιο έντονα απ’ όλες τις άλλες. Πριν λίγα χρόνια ανυπομονούσαμε να βγούμε από το σπίτι. Τώρα δεν βλέπουμε την ώρα να επιστρέψουμε σε αυτό.