Τα πιο συνηθισμένα ελληνικά ονόματα

Αν και κατά καιρούς αυξήθηκαν οι Δανάες, οι Δάφνες, οι Λήδες, οι Νεφέλες και οι Αλέξανδροι, τα ίδια ονόματα ανακυκλώνονται εδώ και έναν αιώνα. Η ελληνική οικογενειοκρατία, οι ψυχολογικές πιέσεις των παππούδων και των γιαγιάδων στους νέους γονείς και η αφοσίωση στην παράδοση έχουν ως αποτέλεσμα να επαναλαμβάνονται τα πιο συνηθισμένα χριστιανικά ονόματα. Οι κατά καιρούς έρευνες της ΕΛΣΤΑΤ, αλλά και ιδιωτικών φορέων, συμφωνούν ότι το πιο συνηθισμένο ανδρικό όνομα στη χώρα μας είναι το «Γιώργος»: φαίνεται ότι πάνω από το 10% των Ελλήνων έχουν το το όνομα «Γιώργος», πράγμα που επιβεβαιώνεται από την καθημερινή εμπειρία. Δεύτερο έρχεται το «Γιάννης» («σπίτι χωρίς Γιάννη, προκοπή δεν κάνει») με περίπου 8% και ακολουθεί το «Κώστας» ή «Κωνσταντίνος» πολύ κοντά, στο όριο του στατιστικού σφάλματος (παλιά ο Κωνσταντίνος γινόταν και «Ντίνος»). Στην 4η θέση βρίσκεται το «Νίκος» με 7,36% και στην 5η το «Δημήτρης» που κάποτε ήταν Μίμης ή Μήτσος. Έκτο στην κατάταξη βρίσκεται το «Παναγιώτης», ενώ έπονται το «Βασίλης», το «Χρήστος», το «Θανάσης» και το «Ανδρέας».

Η έλλειψη φαντασίας συνεχίζεται με το «Ανδρέας», το «Μιχάλης», το «Αντώνης», το «Σπύρος» και το «Βαγγέλης». Στα πιο συνηθισμένα 20 βρίσκουμε το «Αναστάσιος» ή «Τάσος», το «Μανόλης», το «Χαράλαμπος» που έχει κάποια υποκοριστικά (Χάρης, Μπάμπης, Λάμπης), το «Ηλίας» και το «Αλέξανδρος». Τα τελευταία χρόνια παρατηρήθηκε μια μόδα «Φοίβου», «Έκτορα» και «Τηλέμαχου» αλλά από στατιστική άποψη έχουν μικρό βάρος. Απ’ ό,τι παρατηρούμε, συνεχίζεται η τάση για υποκοριστικά όπως «Μάκης», «Άκης» και «Σάκης», αλλά μήπως το «Λάκης» έχει υποχωρήσεις κάπως;

Φαίνεται ότι μία στις 10 Ελληνίδες ονομάζεται Μαρία. Ακολουθεί η «Ελένη» και στην 3η θέση βρίσκεται η «Κατερίνα» που πριν από 50 χρόνια ίσως να τη φώναζαν Καίτη. Έπεται η «Βασιλική» (ή «Βάσω») με ποσοστό περίπου 4% και η «Παναγιώτα» (ή «Γιώτα») με 2,5% περίπου. Υπάρχουν επίσης πολλές Σοφίες, Αγγελικές, Γεωργίες, Ευαγγελίες και «Ειρήνες» μερικές από τις οποίες ακούνε στο όνομα Ρένα. Το «Δήμητρα» φαίνεται ότι καταλαμβάνει την 11η θέση, ενώ τη 12η μοιράζονται το «Αννα» μαζί με το «Ιωάννα». Ακολουθεί το «Κωνσταντίνα», το «Αναστασία», το «Παρασκευή», το «Χριστίνα», το «Σταυρούλα», το «Δέσποινα» και το «Καλλιόπη» που κάποτε ήταν Πόπη. Μία στις 100 Ελληνίδες έχουν είτε το όνομα «Φωτεινή», είτε «Αλεξάνδρα», είτε «Χρύσα», είτε «Αθηνά», είτε «Θεοδώρα». Η συχνότητα όλων αυτών των ονομάτων μοιάζει περίπου ίδια κάθε χρόνο.

Φαίνεται ότι τα ονόματα λουλουδιών που προσφάτως είχαν κάποια επιτυχία -Υακίνθη, Αμαρυλλίς, Μυρσίνη-δεν διαδόθηκαν όσο περιμέναμε. Το «Ίρις» και το «Άρτεμις» έχασαν τη φόρα τους. Τα γυναικεία που κατέληγαν σε ωμέγα -Ανθώ, Αστέρω, Μυρτώ- ξεχάστηκαν όπως και τα αρχαία ανδρικά, παρότι σημειώθηκε κάποια τάση για «Ορέστη» και για «Ερμή». Περιορίστηκαν στο «Αλέξανδρος» που έπαψε να γίνεται «Αλέκος» και, είτε παρέμεινε ως έχει, είτε έγινε «Αλέξης». Το «Δανιήλ» και το «Οφηλία» ακούστηκαν λίγο στη δεκαετία του 2000 αλλά τώρα ακούγονται ακόμα λιγότερο.

Κάποτε, πριν από τη μόδα των αρχαίων ελληνικών ονομάτων, είχε διαφανεί μια τάση που θεωρήθηκε «ξενομανία»: ακουγόταν το όνομα «Μπέτυ», «Άντζυ» και «Άννα-Μαρία» - σήμερα έχουν μισο-ξεχαστεί κι αυτά. Ευτυχώς, έχουν μισο-ξεχαστεί και τα κάπως κακόηχα σε «ούλα»: Κούλα, Τούλα, Ρούλα. Αλλά, απ’ όσο μπορώ να καταλάβω από την κοινωνική παρατήρηση, είμαστε μακριά από το να επινοούμε οικουμενικά ονόματα, πολλά από τα οποία μπορούν να αναζητηθούν ακόμα και στο ορθόδοξο εορτολόγιο: π.χ. Αδαμαντίνη, Ήρων, Ελισαίος, Κοραλία, Μελανία… Δεν λείπουν οι άγιοι και οι όσιοι, λείπει η επιθυμία μας να σκεφτούμε έξω από το κουτί και να βρούμε πιο ουσιαστικούς τρόπους να σεβόμαστε τους προγόνους μας από το να βαφτίζουμε συνονόματους.