Αυτή την Κυριακή η πρώτη (σχεδόν) υπερπανσέληνος του 2020

Την Κυριακή 9 Φεβρουαρίου θα υπάρξει η πρώτη υπερπανσέληνος του 2020, καθώς η πανσέληνος θα συμπέσει σχεδόν -με διαφορά μιας μέρας- με την κοντινότερη απόσταση της Σελήνης από τη Γη, με αποτέλεσμα το φεγγάρι να φαίνεται κάπως μεγαλύτερο και πιο φωτεινό από ό,τι συνήθως. Φέτος θα υπάρξουν άλλες τρεις υπερπανσέληνοι.

Η πανσέληνος θα συμβεί στις 09:34 ώρα Ελλάδας της Κυριακής, ενώ το φεγγάρι θα φθάσει στο περίγειο της ελλειπτικής τροχιάς του, δηλαδή στην κοντινότερη απόσταση από τη Γη (360.461 χιλιόμετρα) το βράδυ της Δευτέρας (στις 22:28 ώρα Ελλάδας). Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τόσο το βράδυ του Σαββάτου όσο και της Κυριακής η Σελήνη θα έχει την «τιμητική» της, εφόσον βέβαια ο καιρός κατά τόπους το επιτρέψει.

Στη Βόρεια Αμερική αυτή η πανσέληνος της χρονιάς ήταν γνωστή από παλιά ως «πανσέληνος του χιονιού» (επειδή συνήθως χιόνιζε πολύ τέτοια εποχή) ή «πανσέληνος της πείνας» (επειδή το κυνήγι ήταν δύσκολο λόγω του χιονιού και του κρύου) ή «πανσέληνος της αρκούδας» (γιατί έβγαινε… παγανιά).

Υπερπανσέληνος © ΑΠΕ-ΜΠΕ / NASA

Η Σελήνη ακολουθεί μια ελλειπτική τροχιά και η απόστασή της από τον πλανήτη μας δεν είναι σταθερή. Η μέση απόσταση Γης-Σελήνης είναι περίπου 384.400 χιλιόμετρα, αλλά αυξάνεται κατά 5% περίπου στο απόγειο (μέγιστη απόσταση) και μειώνεται κατά 5% στο περίγειο (ελάχιστη απόσταση). Στις 26 Φεβρουαρίου, που θα βρίσκεται στο απόγειο του, το φεγγάρι θα απέχει από τη Γη σχεδόν 406.300 χιλιόμετρα.

Ο όρος Υπερ-Σελήνη ή σούπερ-Σελήνη δεν είναι επίσημος αστρονομικός, αλλά δημιουργήθηκε από αστρολόγους. Έως τη δεκαετία του 1970 κανένας δεν μιλούσε για σούπερ-φεγγάρια και υπερ-πανσέληνους, οπότε ένας αστρολόγος εφηύρε τον όρο, ο οποίος «έπιασε» σιγά-σιγά.