Ανησυχητικά είναι τα στοιχεία της πανελλαδικής έρευνας του ΙΟΒΕ, όπου διαφαίνεται ότι ο μαθητικός πληθυσμός της χώρας απειλείται με σημαντική μείωση στο προσεχές μέλλον.
Σύμφωνα με τη μελέτη, η σημαντικότερη μεταβολή στα μεγέθη που καταγράφηκε αφορά στη μείωση του μαθητικού πληθυσμού, η οποία οφείλεται στην εξωτερική μετανάστευση κυρίως αλλοδαπών που σημειώθηκε στη χώρα μετά την έναρξη της κρίσης, αλλά και στη μεγάλη μείωση των γεννήσεων που έχει σημειωθεί από το 2010 και έπειτα.
Συγκεκριμένα:
Από 1,53 εκ. το 2000 μειώθηκε σε 1,49 εκ το 2009 (-3,1%) και 1,44 εκ το 2016 (-5.9% συγκριτικά με το 2000). Σύμφωνα με την έρευνα, η εξέλιξη αυτή οφείλεται σε δύο παράγοντες:
α) στην εξωτερική μετανάστευση οικογενειών κυρίως αλλοδαπών μετά την έναρξη της κρίσης, καθώς μεταξύ 2011 και 2015 ο αριθμός των παλιννοστούντων και αλλοδαπών μαθητών μειώθηκε κατά 55,9% (από τους 159,5 χιλ. στους 70,3 χιλ.), και
β) στη μείωση των γεννήσεων που σημειώθηκε από το 2010 και εντάθηκε από το 2012 και μετά (με εξαίρεση το 2016, όταν σημειώθηκε αύξηση σε σχέση με το 2015).
Η μείωση των γεννήσεων μετά την έναρξη της κρίσης κατά σχεδόν 30%, από 118,3 χιλ. το 2008 σε 88,5 χιλ. το 2017, άρχισε ήδη να αποτυπώνεται στον αριθμό των νηπίων στο νηπιαγωγείο (από 162 χιλ. το 2014 σε 155,2 χιλ. το 2015) και στις πρώτες τάξεις του δημοτικού σχολείου (από 107,2 το 2016 σε 101,9 το 2017).
Η εικόνα φαντάζει δυσοίωνη, ωστόσο τα εναλλακτικά σενάρια μελλοντικής προοπτικής δείχνουν ότι, αν στο μεταξύ δεν υπάρξουν ριζικές αλλαγές, ο συνολικός αριθμός των μαθητών από 1,48 εκ το 2008 θα μειωθεί σε 1,05 εκ περίπου (29,2 % ή 423,3 χιλ. λιγότεροι μαθητές) μέχρι το 2035. Τότε δηλαδή που θα έχει ενταχθεί στο εκπαιδευτικό σύστημα και η πιο πρόσφατη μείωση γεννήσεων που σημειώθηκε το 2017.
Σημειώνεται δε ότι ήδη καταγράφεται μείωση του αριθμού νηπίων στα νηπιαγωγεία, καθώς και του αριθμού μαθητών στις πρώτες τάξης του δημοτικού σχολείου, ενώ οι επιπτώσεις της έναρξης μείωσης των γεννήσεων που σημειώθηκε το 2010 θα αρχίσουν να αποτυπώνονται στη λειτουργία του Γυμνασίου από το 2022.
Αντίστοιχα, στα Γενικά και τα Επαγγελματικά Λύκεια, η εξέλιξη αυτή θα αρχίσει να φαίνεται από το 2025. Τέλος, στην τριτοβάθμια εκπαίδευση, οι επιπτώσεις αυτές θα αρχίσουν να εκδηλώνονται από το 2028 και έπειτα.
Συγκεκριμένα, ανάλογα και με την κατεύθυνση και τις επιλογές της κρατικής εκπαιδευτικής πολιτικής για τη διαχείριση του εκπαιδευτικού προσωπικού, του δικτύου σχολικών υποδομών και του σχολικού προγράμματος που θα εφαρμοστεί τα προσεχή χρόνια (αδράνεια, προσαρμογή ή ευρωπαϊκή σύγκλιση της λειτουργίας του εκπαιδευτικού συστήματος), στο πλαίσιο της παραπάνω προοπτικής μείωσης του μαθητικού πληθυσμού:
α) ο αριθμός των σχολικών μονάδων ενδέχεται να μειωθεί έως 10,7 χιλ. το 2035 από 15,5 χιλ. 2008 (μείωση κατά 30,8% ή 4,8 χιλ σχολικές μονάδες),
β) ο αριθμός των εκπαιδευτικών από 180,3 χιλ το 2009 ενδέχεται να μειωθεί το 2035 σε 110,5 χιλ (μείωση 38,7% στο σενάριο προσαρμογής) και σε 80,7 χιλ (μείωση 55,2% στο σενάριο της ευρωπαϊκής σύγκλισης).
Επισημαίνεται δε μεταξύ άλλων, ότι οι επιπτώσεις αυτές θα ξεκινήσουν να εκδηλώνονται από το 2027 και θα εντείνονται τα επόμενα χρόνια, μέχρι τουλάχιστον το 2035.
Ο καθηγητής και πρώην υπουργός, σχολιάζει τις φωτογραφίες, έχοντας προσωπική σύνδεση με την ιστορία: ο πατέρας του είχε κρατηθεί στο Χαϊδάρι και στις φυλακές Αβέρωφ.
17°
