Κοσμος

Η Τρόικα του αυταρχισμού κρατά στα χέρια της τις τύχες του πλανήτη

Τρεις ηγέτες, τρεις εκκρεμότητες και ένας κόσμος σε αναδιανομή

4766-35219.jpg
Νίκος Γεωργιάδης
5’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ
Η Τρόικα του αυταρχισμού κρατά στα χέρια της τις τύχες του πλανήτη
Ντόναλντ Τραμπ,Σι Τζινπίνγκ και Βλαντιμίρ Πούτιν στην πόλη Σενζέν της Κίνας © Win McNamee/Getty Images

Η Τρόικα του αυταρχισμού: Η τεχνολογική ισχύς της Κίνας, ο στρατοκρατικός αυταρχισμός της Ρωσίας και η πολιτική του MAGA συνθέτουν το νέο σκηνικό της διεθνούς ολιγαρχίας

Ένας ηγέτης κομφουκιανού τύπου με μία απίστευτη μηχανή παραγωγής τεχνολογίας. Ένας δικτάτορας – κληρονόμος ενός απαρχαιωμένου σοβιετικού απαράτ. Ένας εκλογικά στραπατσαρισμένος πρόεδρος σε πλήρες πολιτικό αδιέξοδο, με μία στρατηγικού τύπου ήττα από τους μουλάδες του Ιράν.

Στο βάθος του σκηνικού, τρεις εκκρεμότητες που αποτελούν θεματικές προτεραιότητες των τριών πρωταγωνιστών: Ουκρανία, Ταϊβάν και Κούβα. Σε ένα πίσω μικρό καρέ, μία τραγική αλήθεια που φέρει το όνομα Βενεζουέλα. Πρόκειται για την απόδειξη πως ο πλανήτης κυβερνάται από αδίστακτους ολιγάρχες οργανωμένους σε εθνικά καρτέλ.

Η πόλη Σεντζέν της Κίνας συμβολίζει τη μετάλλαξη του κομμουνιστικού καθεστώτος του Πεκίνου σε ένα πολιτικό σύμπλεγμα όπου η κομματική ελίτ, με όπλο την υψηλή τεχνολογία και κινητήρια πλέον δύναμη την Τεχνητή Νοημοσύνη, αντικαθιστά την παραδοσιακή ισχύ του Πολιτικού Γραφείου.

Σε αυτήν την πόλη, η οποία αναπνέει, κινείται και σκέπτεται τροφοδοτούμενη από ψηφιακές πλατφόρμες, όπου τα πάντα, άνθρωποι, αγαθά και υπηρεσίες, ακόμη και τα όνειρα, είναι απλώς data, συνεδρίασε η Διεθνής του Αυταρχισμού. Ο οικοδεσπότης είναι πλέον ο ισχυρότερος ηγέτης του πλανήτη, όπου η εξουσία του κινείται ήδη εκτός των γνωστών θεσμικών-πολιτικών ορίων. Ο απόλυτος άρχων της Κίνας έχει συνδέσει την υστεροφημία του με την ανακατάληψη της Ταϊβάν. Αυτό επιδιώκει και θα το αποτολμήσει με την ανοχή των φιλοξενουμένων του.

Ο πρώτος φιλοξενούμενος, ένας αυτοδημιούργητος πολιτικά πρώην συνταγματάρχης της Σοβιετικής KGB με απόλυτη εξουσία ζωής και θανάτου επί των υποτελών του. Όποιος διαφωνεί απλώς εξαφανίζεται. Ο Πούτιν ηγείται ενός στρατοκρατικού καθεστώτος όπου κυριαρχεί μόνον η βάναυση ισχύς της εξουσίας, όπως την κληρονόμησε το Κρεμλίνο από τον Ιβάν τον Τρομερό και τον Στάλιν. Επιδιώκει την ήττα της Ουκρανίας και την ανακατάληψη ή φινλανδοποίηση των στρατηγικών εδαφών της Βαλτικής.

Και ο δεύτερος φιλοξενούμενος είναι ένας δισεκατομμυριούχος, πρώην κατασκευαστής, πρώην εκπομπάρχης, βαθιά εμπλεκόμενος σε έκφυλα κυκλώματα τύπου Επστάιν, προϊόν πολιτικής καραμπόλας. Ο Ντόναλντ Τραμπ υπέστη πρωτοφανή στρατηγικού τύπου ήττα από τους θεοκρατικούς δικτάτορες της Τεχεράνης. Ηττήθηκε κατά κράτος στις ενδιάμεσες εκλογές από τους πολιτικούς του αντιπάλους. Επιτέθηκε κατά της Βενεζουέλας όχι για να αποκαταστήσει τη δημοκρατία υπό καταστολή (οι ίδιοι κυβερνούν στο Καράκας), αλλά για να υφαρπάξει τα πετρέλαιά της. Τον ενδιαφέρει απόλυτα η ανακατάληψη της Κούβας και η επαναφορά της σε καθεστώς τουριστικής αποικίας της Φλόριντα. Θα το πετύχει με τη συνενοχή των δύο συνομιλητών του.

Η συνάντηση των τριών, όπως αναμενόταν, δεν κατέληξε σε συγκεκριμένα συμπεράσματα ή αποτελέσματα. Προϊόν της βιομηχανίας του πολιτικού θεάματος, οι τρεις παγκόσμιοι ολιγάρχες απλά κοινοποίησαν στη διεθνή κοινότητα κοινοτοπίες περί ειρήνης και αποφυγής του πυρηνικού πολέμου. Κοινοτοπίες με την επίκληση των οποίων κυβερνούν, ελίσσονται και απαιτούν.

Με μία ελάχιστα κεκαλυμμένη ειρωνεία και σαρκασμό, ο υπουργός για θέματα Ευρώπης και Εξωτερικών Υποθέσεων της Γαλλίας, Ζαν-Νοέλ Μπαρό, διαπιστώνει:

«Αυτοί οι τρεις ηγέτες δεν συμφωνούν σε τίποτα και, επομένως, δεν πρόκειται να προκύψει τίποτα από αυτή τη συνάντηση». Όσον αφορά τη φωτογραφία για την οποία έχει χυθεί πολύ μελάνι, κατά βάθος δεν είναι ακριβώς η φωτογραφία των τριών μεγαλύτερων δυνάμεων του κόσμου, καθώς οι τρεις μεγαλύτερες δυνάμεις του κόσμου είναι οι Ηνωμένες Πολιτείες, φυσικά, η Κίνα και η Ευρωπαϊκή Ένωση», συνέχισε ο υπουργός Εξωτερικών. Ερωτηθείς σχετικά με το γεγονός ότι ο Ντόναλντ Τραμπ και ο Σι Τζινπίνγκ θέλουν να προσφέρουν τη βοήθειά τους για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία, ο Ζαν-Νοέλ Μπαρό απάντησε προφανώς σαρκαστικά: «Τόσο το καλύτερο».

Είναι προφανές πως η Τρόικα δεν συναντήθηκε στην Κίνα για να «ξαναμοιράσει» την ανθρωπότητα ή για να επιλύσει τις βασικές διεθνείς εκκρεμότητες. Δηλαδή τις πολεμικές συρράξεις, την ενεργειακή κρίση και την επερχόμενη επισιτιστική καταστροφή. Δεν τους απασχολεί ούτε η όποια αρνητική συνέπεια από την Τεχνητή Νοημοσύνη, πόσο δε μάλλον η κλιματική αλλαγή.

Άλλωστε, από την ενεργειακή κρίση θησαυρίζουν οι Ρώσοι και οι Αμερικανοί, καθώς και οι πετρελαϊκοί κολοσσοί, όπως δείχνουν τα δημοσιευμένα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου. Οι τρεις εκφραστές των σύγχρονων τάσεων της διεθνούς ολιγαρχίας συνομίλησαν για τις επερχόμενες κρίσεις. Ταϊβάν στον Ειρηνικό, Ουκρανία στην Ευρώπη και Κούβα στην Αμερικανική Ήπειρο. Και οι τρεις αυτές εκκρεμότητες είναι εγγεγραμμένες στις ατζέντες των τριών ηγετών, διότι από την έκβασή τους εξαρτάται η διαμόρφωση των προσωπικών στρατηγικών τους.

Η Τρόικα του αυταρχισμού κρατά στα χέρια της τις τύχες του πλανήτη
Ντόναλντ Τραμπ © EPA/Aaron Schwartz

Είναι λοιπόν πολύ λογικό να επικρατεί προβληματισμός, ακόμη και αγωνία, στις ευρωπαϊκές καγκελαρίες όσον αφορά τα επιμέρους deals που κλείστηκαν κατά τις διμερείς προσωπικές συναντήσεις κυρίως και κατά την τριμερή, η οποία λειτούργησε σαν μαγικό σκηνικό Θεάτρου Σκιών.

Το ότι στα κοινά ανακοινωθέντα και την τελική ανακοίνωση δεν υπάρχει ουσιαστική αναφορά στον πόλεμο στο Ιράν σημαίνει πως, σε έναν βαθμό, έχει διευθετηθεί η προμήθεια ιρανικού πετρελαίου από την Κίνα, η οποία εξαρτά την ενεργειακή επάρκειά της από αυτό.

Η βασική επιδίωξη του ηγέτη της Κίνας, Σι Τζινπίνγκ, ήταν να αναγνωριστεί από τους Αμερικανούς ως βασικός εγγυητής της παγκόσμιας ειρήνης, έστω και αν απειλεί μονίμως και ξεκάθαρα την Ταϊβάν.

Η βασική επιδίωξη του Πούτιν ήταν να του αναγνωριστεί το δικαίωμα να επιβάλει τους δικούς του όρους στους Ευρωπαίους για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Τη φινλανδοποίηση δηλαδή της Βαλτικής, την αποχώρηση της Φινλανδίας από το ΝΑΤΟ και, βεβαίως, τον «ευνουχισμό» της ευρωπαϊκής πυρηνικής ισχύος αποτροπής. Α, ναι. Και τη σταδιακή επαναφορά του ρωσικού φυσικού αερίου στις ευρωπαϊκές αγορές.

Η βασική επιδίωξη του Τραμπ ήταν να εφοδιαστεί με λευκό χαρτί όσον αφορά τις επιδιώξεις του στην Αμερικανική Ήπειρο και να μην του τεθούν δημόσια τουλάχιστον όροι για τη διαχείριση της ιρανικής κρίσης.

Και οι τρεις θα πρέπει να έφυγαν ικανοποιημένοι από τη συνάντηση.

Γράφουν οι New York Times:

«Η συνάντηση στην Κίνα φάνηκε να είναι σε μεγάλο βαθμό συμβολικού χαρακτήρα. Αμέσως μετά την αναχώρηση του προέδρου Τραμπ, ο πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν δήλωσε ότι η Ρωσία δεν θα διαπραγματευτεί με την Ουκρανία για κατάπαυση του πυρός». Έτσι, για να μην ξεχνιόμαστε και κυρίως για να μην παραμυθιαζόμαστε.

Ο Πούτιν και ο Σι έχουν συναντηθεί 40 φορές τα τελευταία χρόνια. Και οι δύο διακατέχονται από τη νοσηρή σιγουριά πως αλλάζουν τον κόσμο σύμφωνα με τα δικά τους μέτρα και σταθμά. Και οι δύο αδιαφορούν για την έννοια του πολιτικού χρόνου. Αντίθετα με τον Τραμπ, ο οποίος ξέρει πως, όσο και να ήθελε να το αποφύγει, σε δύο χρόνια πιθανότατα θα απομακρυνθεί από την εξουσία, οι Πούτιν και Σι ξέρουν πως διαθέτουν (αν το θέλουν) ανεξάντλητα χρονικά περιθώρια.

Τόσο ο Πούτιν όσο και ο Σι βίωσαν με τρόμο τη διάλυση της Σοβιετικής Ένωσης. Την αποδίδουν και οι δύο στις «αμερικανικές συνωμοσίες». Είναι και οι δύο κληρονόμοι καθεστώτων ευρασιατικού τύπου και δεσποτικού χαρακτήρα. Και οι δύο αδιαφορούν για… δημοκρατικές διαδικασίες, τις οποίες θεωρούν προϊόν παρακμιακών πολιτικών νοοτροπιών. Η συνάντηση των τριών στην Κίνα ήταν για τους δύο αυτούς ηγέτες και μία ιστορική επιβράβευση. Τουλάχιστον όπως αντικρίζουν αυτοί οι δύο τον εαυτό τους στον καθρέφτη. Το κοινό ανακοινωθέν περί παγκόσμιας ειρήνης ήταν η ιστορική αναγνώριση της σταδιακής υποχώρησης των ΗΠΑ από την απόλυτη παγκόσμια ηγεμονία, με αποτέλεσμα τη σταδιακή επέκταση της επιρροής των ευρασιατικών εναλλακτικών μοντέλων.

Η προσκόλληση του Ντόναλντ Τραμπ στην «Ομάδα των δύο» δεν έγινε μόνον από ανάγκη. Ήταν και ζήτημα προσωπικών επιλογών και πολιτικής αισθητικής. Το κίνημα MAGA, στον πολιτικό του πυρήνα, επιδιώκει την εγκαθίδρυση καθεστώτος δεσποτικού χαρακτήρα και αυταρχικής καθοδήγησης. Οι πρωτεργάτες του κινήματος αυτού αντιμετωπίζουν τις δυτικές δημοκρατίες ως μαλθακά δημιουργήματα πολιτικής παρακμής. Από αυτήν την προσέγγιση προκύπτει και η γοητεία που ασκούν στους Αμερικανούς προύχοντες του MAGA αυταρχικοί ηγέτες τύπου Ερντογάν ή πολιτικοί τύπου Όρμπαν ή Μαρίν Λεπέν. Αν κάποιος ασχοληθεί και λίγο παραπάνω, θα ανακαλύψει πως ο Τραμπισμός γοητεύεται και κυρίως έλκεται από τη διαφθορά στην οποία καταφεύγουν και υποχρεωτικά υιοθετούν τα αυταρχικά καθεστώτα ευρασιατικού τύπου ή εκείνα κεντροευρωπαϊκής προέλευσης. Βλέπε τις αποκαλύψεις για τον πρόεδρο της Τουρκίας και την οικογένειά του ή για τα «κλεμμένα» από τον Όρμπαν στην Ουγγαρία.

Στο Σεντζέν της Κίνας δεν υπεγράφη κάποια νέα Γιάλτα ούτε και ξαναμοιράστηκε ο κόσμος σε σφαίρες επιρροής. Δεν υφίσταται τέτοια ανάγκη τουλάχιστον προς το παρόν. Κυβερνούν και διοικούν τον κόσμο εθνικά καρτέλ με συστήματα εξουσίας όπου ολιγάρχες λειτουργούν με μοντέλα διαχείρισης κρίσεων που παραπέμπουν σε γιγαντιαίες εταιρείες. Βρισκόμαστε στην εποχή των «Firms», όπου κάθε Μασκ μπορεί φιλάρεσκα να παραδέχεται πως έκανε λάθος προσφέροντας μισό δισεκατομμύριο δολάρια για την εκλογή Ρεπουμπλικάνων γερουσιαστών ή βουλευτών. Σε άλλες εποχές θα ντρεπόταν ακόμη και θα φοβόταν να προβεί σε μία τέτοια δημόσια παραδοχή. Σήμερα η ωμή παρέμβαση των «Firms» ή των ολιγαρχικών Holdings στις πολιτικές εξελίξεις είναι κοινά αποδεκτή μέθοδος εν είδει «must» και εκλαμβάνεται ως φυσικό επακόλουθο. Αυτή η νέα πραγματικότητα, η οποία παντρεύει τον δυτικό μετακαπιταλισμό με τον ευρασιατικό αυταρχισμό, έκανε πρεμιέρα στο Silicon Valley της Κίνας. Σαν κάτι από ταινία προσεχώς. Τα υπόλοιπα θα τα παρακολουθήσουμε στις οθόνες των τηλεοράσεών μας.

ΕΓΓΡΑΦΕΙΤΕ ΣΤΟ NEWSLETTER ΜΑΣ

Tα καλύτερα άρθρα της ημέρας έρχονται στο mail σου

ΠΡΟΣΦΑΤΑ

ΤΑ ΠΙΟ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΔΙΑΒΑΖΟΝΤΑΙ ΠΑΝΤΑ

ΔΕΙΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Έχετε δει 20 από 200 άρθρα.

// EMPTY