Ισραήλ: Η αραβική ψήφος φέρνει τον Νετανιάχου πιο κοντά στην έξοδο από την εξουσία
Αντιμέτωπος με ένα ολοένα δυσκολότερο πολιτικό τοπίο βρίσκεται ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, καθώς οι διαβουλεύσεις για τον σχηματισμό κυβέρνησης στο Ισραήλ εισέρχονται σε καθοριστική φάση. Η απόφαση της αραβικής Ενωμένης Λίστας να προτείνει τον Γκάντι Άιζενκοτ για την πρωθυπουργία δίνει στον πρώην αρχηγό του ισραηλινού στρατού την υποστήριξη 67 μελών της νέας Κνεσέτ, αριθμό που υπερβαίνει την απαιτούμενη κοινοβουλευτική πλειοψηφία των 61 εδρών.
Σύμφωνα με τους Times of Israel και το Reuters, η εξέλιξη αυτή έρχεται λίγες ώρες μετά την απόφαση του υπερορθόδοξου κόμματος Ενωμένος Ιουδαϊσμός της Τορά να μην προτείνει κανέναν υποψήφιο για την πρωθυπουργία, στερώντας από τον Νετανιάχου τη στήριξη ενός παραδοσιακού κυβερνητικού του συμμάχου.
Παρότι το Λικούντ του Νετανιάχου αναδείχθηκε πρώτο κόμμα στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, η ευρύτερη θρησκευτική και εθνικιστική συμμαχία του έχασε την κοινοβουλευτική της πλειοψηφία. Ο απερχόμενος πρωθυπουργός παραμένει επικεφαλής υπηρεσιακής κυβέρνησης, ενώ ο πρόεδρος της χώρας καλείται να αποφασίσει ποιος από τους δύο βασικούς διεκδικητές έχει τις περισσότερες πιθανότητες να σχηματίσει κυβέρνηση.
Η αραβική Ενωμένη Λίστα δίνει 67 συστάσεις στον Άιζενκοτ
Η σημαντικότερη εξέλιξη της Πέμπτης 5 Νοεμβρίου ήταν η ανακοίνωση της Ενωμένης Λίστας, της πολιτικής συμμαχίας που εκπροσωπεί Άραβες πολίτες του Ισραήλ, ότι θα προτείνει στον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ τον επικεφαλής του κόμματος Γιάσαρ, Γκάντι Άιζενκοτ, ως επόμενο πρωθυπουργό.
Η απόφαση ελήφθη ομόφωνα από τις τρεις παρατάξεις που συγκροτούν την Ενωμένη Λίστα και, σύμφωνα με ανακοίνωσή τους, αποτελεί απάντηση στο «δημόσιο αίτημα να αποτραπεί η επιστροφή του Νετανιάχου και της κυβέρνησής του στην εξουσία».
Η αραβική συμμαχία υπογραμμίζει ότι η απόφασή της έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, παρά το γεγονός ότι τα κόμματα της αντιπολίτευσης δεν έχουν επιδείξει, κατά την εκτίμησή της, επαρκή διάθεση να αντιπαρατεθούν με την πολιτική του Νετανιάχου και να αντιμετωπίσουν την υποκίνηση εναντίον των Αράβων πολιτών.
Η ανακοίνωση αναφέρεται επίσης στις προσπάθειες υπονόμευσης της νομιμότητας της πολιτικής επιλογής των Αράβων ψηφοφόρων.
«Παρότι ο Άιζενκοτ έχει λάβει περισσότερες συστάσεις από τον Νετανιάχου, θεωρούμε σημαντικό να διευρυνθεί η μεταξύ τους διαφορά», αναφέρει η Ενωμένη Λίστα.
Όπως εξηγεί, η κίνηση αυτή θα μπορούσε να ενισχύσει τις προσπάθειες αντικατάστασης της σημερινής κυβέρνησης και να περιορίσει την πιθανότητα σχηματισμού κυβέρνησης εθνικής ενότητας που θα διατηρούσε τον Νετανιάχου στην εξουσία.
Αντιπροσωπεία της Ενωμένης Λίστας αναμένεται να μεταφέρει επισήμως τη σύστασή της στον πρόεδρο Χέρτσογκ.
Γιατί οι 67 βουλευτές δεν εξασφαλίζουν ακόμη κυβέρνηση
Παρά το αριθμητικό πλεονέκτημα του Άιζενκοτ, ο σχηματισμός κυβέρνησης παραμένει αβέβαιος.
Στις εκλογές της 27ης Οκτωβρίου, το Λικούντ εξασφάλισε 27 έδρες στην Κνεσέτ των 120 μελών, περισσότερες από κάθε άλλο κόμμα. Ωστόσο, ο ευρύτερος συνασπισμός του Νετανιάχου περιορίστηκε συνολικά στις 53 έδρες, χάνοντας τη δυνατότητα να κυβερνήσει αυτοδύναμα.
Από την άλλη πλευρά, η συμμαχία τεσσάρων κομμάτων της αντιπολίτευσης, που εκτείνονται από την κεντροαριστερά έως τη δεξιά και υποστηρίζουν τον Άιζενκοτ, εξασφάλισε μόλις 48 έδρες.
Τα δύο κόμματα που εκπροσωπούν την αραβική μειονότητα κατέκτησαν συνολικά 19 έδρες, επίδοση χωρίς προηγούμενο, αποκτώντας καθοριστικό ρόλο στις μετεκλογικές διαβουλεύσεις.
Η υποστήριξή τους αυξάνει στις 67 τις συστάσεις υπέρ του Άιζενκοτ. Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι τα κόμματα που τον προτείνουν είναι διατεθειμένα να συμμετάσχουν στην ίδια κυβέρνηση.
Ο ίδιος ο Άιζενκοτ, όπως και ο Νετανιάχου, έχει μέχρι στιγμής αποκλείσει το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης με τη συμμετοχή των δύο αραβικών κομμάτων.
Το αποτέλεσμα είναι μια πολιτική εξίσωση στην οποία ο υποψήφιος που συγκεντρώνει τις περισσότερες συστάσεις για την πρωθυπουργία δεν διαθέτει αυτομάτως και έναν συμφωνημένο κυβερνητικό συνασπισμό.
Το πλήγμα από τους υπερορθόδοξους συμμάχους του Νετανιάχου
Η θέση του απερχόμενου πρωθυπουργού δυσκόλεψε ακόμη περισσότερο μετά την απόφαση του Ενωμένου Ιουδαϊσμού της Τορά να μην υποστηρίξει κανέναν υποψήφιο στις διαβουλεύσεις με τον πρόεδρο.
Πρόκειται για ένα από τα δύο μεγάλα κόμματα που εκπροσωπούν τους υπερορθόδοξους Εβραίους και για παραδοσιακό σύμμαχο του Νετανιάχου.
Η άρνησή του να προτείνει τον απερχόμενο πρωθυπουργό αποτελεί σημαντική διαφοροποίηση σε μια περίοδο κατά την οποία κάθε κοινοβουλευτική υποστήριξη μπορεί να επηρεάσει την απόφαση του προέδρου για την ανάθεση της εντολής σχηματισμού κυβέρνησης.
Η εξέλιξη αυτή έρχεται να προστεθεί στην απώλεια της κυβερνητικής πλειοψηφίας, παρά το γεγονός ότι ο Νετανιάχου και το Λικούντ είχαν επιτύχει καλύτερη εκλογική επίδοση από εκείνη που προέβλεπαν οι προσδοκίες πριν από την αναμέτρηση.
Ο πρόεδρος Χέρτσογκ μπροστά σε δύσκολη απόφαση
Το πολιτικό αδιέξοδο μεταφέρει πλέον το βάρος των εξελίξεων στον πρόεδρο Ισαάκ Χέρτσογκ, ο οποίος έχει αναλάβει τη διαδικασία διαβουλεύσεων με τα κοινοβουλευτικά κόμματα.
Αν και ο ρόλος του προέδρου του Ισραήλ είναι κατά κύριο λόγο εθιμοτυπικός, μετά τις εκλογές έχει την αρμοδιότητα να επιλέξει τον πολιτικό που θεωρεί ότι διαθέτει τις περισσότερες πιθανότητες να σχηματίσει κυβέρνηση.
Ο Χέρτσογκ έχει προθεσμία έως τις 11 Νοεμβρίου για να λάβει την απόφασή του.
Την Πέμπτη το βράδυ είναι προγραμματισμένο να συναντηθεί χωριστά με τον Άιζενκοτ και τον Νετανιάχου στην προεδρική κατοικία της Ιερουσαλήμ, ολοκληρώνοντας τον κύκλο των διαβουλεύσεων που ξεκίνησε την Τετάρτη, μετά την ανακοίνωση των επίσημων εκλογικών αποτελεσμάτων.
Ο πρόεδρος έχει καλέσει τις πολιτικές δυνάμεις να καταβάλουν κάθε δυνατή προσπάθεια ώστε να αποφευχθεί μια νέα εκλογική αναμέτρηση.
«Κάθε λογικός άνθρωπος χρειάζεται μόνο να κοιτάξει τις προκλήσεις ασφάλειας και διπλωματίας που βρίσκονται μπροστά μας, την περιοχή γύρω μας που αλλάζει και να θυμηθεί τα ζητήματα που μας διχάζουν εσωτερικά, για να καταλάβει ότι έχουμε μπροστά μας μια τεράστια ευθύνη», δήλωσε.
Εάν κανένας υποψήφιος δεν καταφέρει να σχηματίσει κυβέρνηση, το Ισραήλ θα οδηγηθεί σε νέες εκλογές. Μέχρι να συγκροτηθεί νέος κυβερνητικός συνασπισμός, ο Νετανιάχου παραμένει πρωθυπουργός υπηρεσιακής κυβέρνησης.
Οι καταγγελίες Νετανιάχου για τις εκλογές και η απάντηση της Εκλογικής Επιτροπής
Η μετεκλογική αντιπαράθεση δεν περιορίζεται στον σχηματισμό κυβέρνησης. Ο Νετανιάχου έχει επικαλεστεί έρευνα των εκλογικών αρχών για πιθανή αλλοίωση της ψηφοφορίας, προκειμένου να αμφισβητήσει τα αποτελέσματα, κατηγορώντας αραβικά κόμματα ότι έκλεψαν ψήφους.
Επικριτές του υποστηρίζουν ότι ο ίδιος και οι πολιτικοί του σύμμαχοι επιχειρούν να υπονομεύσουν τη νομιμότητα του εκλογικού αποτελέσματος, κατηγορία την οποία ο απερχόμενος πρωθυπουργός αρνείται.
Η Κεντρική Εκλογική Επιτροπή του Ισραήλ ανακοίνωσε την Τετάρτη ότι η ακεραιότητα των εκλογών δεν έχει υπονομευθεί.
Ο επικεφαλής της Επιτροπής, δικαστής του Ανώτατου Δικαστηρίου Νόαμ Σόλμπεργκ, κάλεσε τους εκλεγμένους αξιωματούχους να προστατεύσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών στους θεσμούς αντί να την κλονίζουν.
«Αυτός είναι ένας πραγματικός κίνδυνος. Ένα από τα θεμέλια της δημοκρατίας είναι η ειρηνική μεταβίβαση της εξουσίας», δήλωσε ο Σόλμπεργκ κατά τη συνάντησή του με τον Χέρτσογκ στην προεδρική κατοικία.
Ο ίδιος χαρακτήρισε ευλογία την υψηλή συμμετοχή στις εκλογές, συμπεριλαμβανομένης της συμμετοχής της αραβικής μειονότητας.
Την ίδια στιγμή, ακροδεξιοί σύμμαχοι του Νετανιάχου, μεταξύ των οποίων ο υπουργός Εθνικής Ασφάλειας Ιταμάρ Μπεν Γκβιρ, έχουν ζητήσει την άμεση σύλληψη και ανάκριση ηγετικών στελεχών των αραβικών κομμάτων.
Οι εξελίξεις εντείνουν την πολιτική αντιπαράθεση σε μια χώρα όπου το εκλογικό αποτέλεσμα δεν έχει ακόμη μεταφραστεί σε κυβερνητική πλειοψηφία.
Με 67 βουλευτές να προτείνουν τον Άιζενκοτ και τον Νετανιάχου να χάνει την υποστήριξη παραδοσιακών συμμάχων του, η πρωτοβουλία των κινήσεων μεταφέρεται πλέον στον πρόεδρο Χέρτσογκ. Η αριθμητική υπεροχή στις συστάσεις, όμως, δεν επιλύει από μόνη της τις πολιτικές διαφωνίες που δυσκολεύουν τον σχηματισμό της επόμενης ισραηλινής κυβέρνησης.
15°
