Κοσμος

Explainer | Πώς το Ιράν μετατρέπει τα Στενά του Ορμούζ σε όπλο πίεσης απέναντι στις ΗΠΑ

Τι κρύβεται πίσω από την επιδίωξη του Ιράν για μεγαλύτερο έλεγχο στα Στενά του Ορμούζ και ποιοι είναι οι κίνδυνοι για την παγκόσμια οικονομία

03.08.2026, 16:28
Newsroom
1’ ΔΙΑΒΑΣΜΑ

Eπιλογές

Φωτογραφια Platon: «Αποτυπώνω την αυθεντικότητα των στιγμών των ανθρώπων»

Νίκη - Μαρία Κοσκινά

Αθλητισμος Μαραθώνιος της Αθήνας: 130 χρόνια από τη νίκη του Σπύρου Λούη που έγραψε ιστορία

Δήμητρα Μιχαηλίδη

Κοσμος Ο ανταγωνισμός για τις σπάνιες γαίες

Σώτη Τριανταφύλλου

Explainer | Πώς το Ιράν μετατρέπει τα Στενά του Ορμούζ σε όπλο πίεσης απέναντι στις ΗΠΑ

Το Ιράν εκτιμά ότι μπορεί να αντέξει την πίεση της Ουάσινγκτον περισσότερο από ό,τι οι Ηνωμένες Πολιτείες και οι σύμμαχοί τους μπορούν να αντέξουν το κόστος μιας παρατεταμένης κρίσης. Σύμφωνα με αναλυτές και αξιωματούχους του Κόλπου, η Τεχεράνη δεν επιδιώκει μια αποφασιστική στρατιωτική νίκη, αλλά εφαρμόζει μια στρατηγική ελεγχόμενης κλιμάκωσης, μετατρέποντας τις εμπορικές οδούς, τις θαλάσσιες αρτηρίες και τις ενεργειακές υποδομές της περιοχής σε μοχλούς πίεσης.

Στόχος της είναι να καταστήσει σαφές ότι η συνέχιση της αντιπαράθεσης θα έχει μεγαλύτερο κόστος από μια συμφωνία που θα της αναγνωρίζει αυξημένο ρόλο, ιδιαίτερα στα Στενά του Ορμούζ.

Η Τεχεράνη θεωρεί ότι, απειλώντας κρίσιμα σημεία του παγκόσμιου εμπορίου και της ενεργειακής ασφάλειας, μπορεί να ενισχύσει τη διαπραγματευτική της θέση. Αντί να επιδιώκει άμεση σύγκρουση με τις ΗΠΑ ή το Ισραήλ, προσπαθεί να αυξήσει το κόστος για τις περιφερειακές χώρες και την παγκόσμια οικονομία.

Οι απειλές πέρα από τα Στενά του Ορμούζ, όπως στην Ερυθρά Θάλασσα και σε ενεργειακές εγκαταστάσεις της Σαουδικής Αραβίας, αποτελούν μέρος μιας ευρύτερης προσπάθειας να δοκιμαστούν τα όρια της αμερικανικής αντίδρασης και να δημιουργηθεί πίεση για αλλαγή των όρων μιας μελλοντικής συμφωνίας.

Κεντρικό ζήτημα της αντιπαράθεσης είναι ο έλεγχος και η διαχείριση των Στενών του Ορμούζ. Το Ιράν επιδιώκει μεγαλύτερη διοικητική επιρροή στη στρατηγική αυτή θαλάσσια δίοδο, ακόμη και τη δυνατότητα επιβολής τελών σε πλοία που τη χρησιμοποιούν, ενώ η Ουάσινγκτον απορρίπτει οποιαδήποτε μορφή ιρανικού ελέγχου, υποστηρίζοντας ότι τα Στενά πρέπει να παραμείνουν ελεύθερη διεθνής θαλάσσια οδός. Η ιρανική ηγεσία θεωρεί ότι οι προηγούμενες προσπάθειες συμβιβασμού οδήγησαν μόνο σε μεγαλύτερη αμερικανική πίεση και ότι οι παραχωρήσεις πρέπει να γίνονται μόνο αφού έχει εξασφαλιστεί επαρκής διαπραγματευτική ισχύς.

Η στρατηγική αυτή βασίζεται στη λογική της αντοχής στον χρόνο. Καθώς οι απειλές επεκτείνονται σε περισσότερα σημεία, οι περιφερειακές και δυτικές δυνάμεις επικεντρώνονται περισσότερο στην προστασία των εμπορικών δρόμων και των ενεργειακών υποδομών παρά στην άσκηση άμεσης πίεσης κατά του Ιράν.

Για την Τεχεράνη, αυτό αποτελεί ένδειξη ότι η τακτική της αποδίδει, καθώς χωρίς να μπορεί να ανταγωνιστεί τη στρατιωτική ισχύ των ΗΠΑ, μπορεί να επιβάλει σημαντικό κόστος μέσω της διαρκούς αβεβαιότητας. Ωστόσο, η αμοιβαία κλιμάκωση ενέχει τον κίνδυνο η προσπάθεια ενίσχυσης της διαπραγματευτικής θέσης κάθε πλευράς να οδηγήσει τελικά σε μια σύγκρουση που κανείς δεν θα μπορεί εύκολα να ελέγξει.

Πηγή: Reuters