«Έβγαζα ωχρό υγρό, όχι αίμα»: Εκκαθαριστής στο Τσερνόμπιλ θυμάται τις δραματικές στιγμές 40 χρόνια μετά

Ένας από τους ανθρώπους που έφτασαν στο σημείο που συνέβη το χειρότερο πυρηνικό δυστύχημα στην ιστορία στο Τσερνόμπιλ της Ουκρανίας, ο Πέτρο Χούριν αφηγήθηκε τις δραματικές στιγμές που βίωσε όταν έφτασε στο σημείο της τραγωδίας.

Ο Χούριν, ήταν ένας από τους εκατοντάδες χιλιάδες «εκκαθαριστές» που συμμετείχαν στις εργασίες αποκατάστασης μετά την έκρηξη στον αντιδραστήρα 4 του πυρηνικού εργοστασίου του Τσερνόμπιλ στις 26 Απριλίου 1986 και όπως είπε ο ίδιος, 40 χρόνια μετά η υγεία του δεν ήταν ποτέ ξανά η ίδια.

Η καταστροφή είχε σαν αποτέλεσμα σύννεφα από ραδιενεργό υλικό να εξαπλωθούν σε μεγάλο μέρος της Ευρώπης. Τριάντα ένας εργαζόμενοι του πυρηνικού σταθμού και πυροσβέστες πέθαναν αμέσως μετά το δυστύχημα από την έκθεσή τους στα ραδιενεργά υλικά και κυρίως από Σύνδρομο Οξείας Ακτινοβολίας (ARS). Χιλιάδες άλλοι έχουν από τότε υποκύψει σε ασθένειες που σχετίζονται με την ακτινοβολία, όπως ο καρκίνος, ωστόσο ο συνολικός αριθμός των θανάτων και οι μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία παραμένουν αντικείμενο έντονου διαλόγου.

«Από τους 40, ζουν μόνο πέντε»

Εκείνη την εποχή, ο Χούριν εργαζόταν σε μια εταιρεία με εκσκαφείς και οχήματα εργοταξίου, η οποία τον έστειλε στη ζώνη αποκλεισμού του Τσερνομπίλ τον Ιούνιο του 1986. Σύμφωνα με τον Χούριν από τα 40 άτομα που έστειλε η εταιρεία του, μόνο πέντε είναι ζωντανά σήμερα.

«Δεν υπάρχει ούτε ένας άνθρωπος από το Τσερνομπίλ που να είναι σε καλή υγεία», ανέφερε ο 76χρονος σήμερα Χούριν μιλώντας στο πρακτορείο ειδήσεων Reuters. «Είναι θάνατος από χιλιάδες πληγές», προσέθεσε.

Οι σοβιετικές Αρχές προσπάθησαν να αποκρύψουν την έκταση της καταστροφής του Τσερνομπίλ, αρνούμενες να ακυρώσουν την παρέλαση της 1ης Μαΐου στο Κίεβο, περίπου 100 χλμ. νότια. Η σημερινή κυβέρνηση της Ουκρανίας έχει επισημάνει την κακοδιαχείριση του δυστυχήματος από τις σοβιετικές Αρχές και τις προσπάθειες συγκάλυψης της καταστροφής.

Ο Χουρίν από την πλευρά του είπε ότι ορισμένοι συνάδελφοί του προσκόμισαν ιατρικά πιστοποιητικά για να απαλλαγούν από την υπηρεσία στο Τσερνομπίλ, αλλά ο ίδιος ήταν πρόθυμος να βοηθήσει.

«Συνειδητοποίησα ότι, όσο μικρή και αν ήταν η συμβολή μου, έκανα το καθήκον μου για να βοηθήσω να δαμάσουμε αυτό το ατομικό θηρίο», εξήγησε.

Πονοκέφαλος, πόνος στο στήθος, αιμορραγία

Δουλεύοντας σε 12ωρες βάρδιες, ο Χουρίν χρησιμοποιούσε έναν εκσκαφέα για να φορτώνει ξηρό σκυρόδεμα αναμεμειγμένο με μόλυβδο – το οποίο μεταφερόταν στο εργοτάξιο με ποταμόπλοια – σε φορτηγά για μεταφορά στον αντιδραστήρα, όπου αναμειγνύονταν για την κατασκευή μίας τεράστιας σαρκοφάγου που θα συγκρατούσε τη ραδιενέργεια.

«Η σκόνη ήταν φοβερή, μισή ώρα με αναπνευστική μάσκα και στο τέλος έμοιαζε (καφέ) σαν κρεμμύδι», περιέγραψε και θυμήθηκε ότι μετά από τέσσερις ημέρες, άρχισε να εμφανίζει σοβαρά συμπτώματα όπως πονοκεφάλους, πόνο στο στήθος, αιμορραγία και μια μεταλλική γεύση στον λαιμό του. Δέχθηκε τις πρώτες βοήθειες από τους γιατρούς, ωστόσο μετά από άλλη μία βάρδια, μόλις που μπορούσε να περπατήσει. Φοβόταν ότι του έμεναν «μία ή δύο μέρες» ζωής.

«Με μετέφεραν στο νοσοκομείο και οι γιατροί έκαναν πρώτα εξέταση αίματος», περιέγραψε ακόμα. «Μου τρύπησαν όλα τα δάχτυλα και βγήκε ένα ωχρό υγρό, αλλά όχι αίμα», προσέθεσε.

Οι Σοβιετικοί γιατροί αρνήθηκαν να διαγνώσουν ασθένεια από ακτινοβολία, μια διάγνωση που, όπως είπε, δεν επιτρεπόταν εκείνη την εποχή. Αντ’ αυτού, του είπαν ότι είχε φυτοαγγειακή δυστονία, μια νευρική διαταραχή που συχνά συνδέεται με το άγχος.

Πριν από την καταστροφή, ο Χουρίν δεν είχε πάρει ποτέ αναρρωτική άδεια, αλλά μετά πέρασε περίπου επτά μήνες πηγαίνοντας από το ένα νοσοκομείο στο άλλο για να λάβει θεραπεία, συμπεριλαμβανομένης μετάγγισης αίματος.

Πλέον όπως είπε έχει διαγνωστεί με αναιμία, μία ασθένεια που συχνά συνδέεται με την έκθεση σε ακτινοβολία, στηθάγχη, παγκρεατίτιδα και μια σειρά άλλων παθήσεων.

Πάντως παρά το προβλήματα υγείας ο Χούριν έχει ζήσει μια μακρά ζωή, καθώς έχει ζήσει περισσότερο από τον μέσο όρο των συμπατριωτών του. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας, ο μέσος όρος προσδόκιμου ζωής για τους άνδρες στην Ουκρανία ήταν 66 έτη το 2021, έχοντας μειωθεί κατά τη διάρκεια της πανδημίας του COVID.

Συνταξιούχος πλέον ο Χούριν ζει με τη σύζυγό του Όλια στην περιοχή Τσερκάσι της κεντρικής Ουκρανίας. Αν και πάσχει από προβλήματα υγείας, εξακολουθεί να παίζει μπαγιάν – ένα είδος ακορντεόν – και να γράφει τραγούδια και ποιήματα.

Ο ίδιος πάντως δεν κρύβει και τα γραφειοκρατικά προβλήματα που αντιμετωπίζει, καθώς αγωνίζεται για να λάβει ειδική σύνταξη αναπηρίας για τους «εκκαθαριστές» της πυρηνικής καταστροφής.

Μια άλλη καταστροφή – η εισβολή της Ρωσίας στην πατρίδα του το 2022 – έχει επιπτώσεις τη ζωή του και τον έχει συνταράξει. Αυτός και η σύζυγός του Όλια επισκέπτονται τακτικά ένα μνημείο στο κοντινό Χολόντι Γιαρ, αφιερωμένο στον εγγονό τους, Αντρέι Βορόμπκαλο, έναν ⁠Ουκρανό στρατιώτη, ο οποίος σκοτώθηκε πριν από τρία χρόνια στον πόλεμο, σε ηλικία 26 ετών.

Αφού η κόρη του έφυγε για να εργαστεί στην Ευρώπη, ο Χούριν και η σύζυγός του μεγάλωσαν τον Αντρέι από την ηλικία των τεσσάρων ετών. Όταν η Ρωσία εισέβαλε στην Ουκρανία το 2022, ο Αντρέι παραιτήθηκε από τη δουλειά του στην Ελλάδα.

«Άφησε τα πάντα πίσω του και ήρθε να υπερασπιστεί την Ουκρανία», είπε ο Χούριν ενώ στεκόταν κοντά στο μνημείο αφιερωμένο στον εγγονό του. «Σκεφτόμαστε τον Αντρέι συνεχώς», κατέληξε.

Πηγή: Reuters