Τέσσερα χρόνια μετά την εισβολή στην Ουκρανία: Μικρά τα κέρδη της Ρωσίας, ανθεκτικό το Κίεβο - Οι θέσεις των δύο χωρών
Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, η οποία εισέρχεται τώρα στον πέμπτο ζοφερό χρόνο της, έχει ήδη διαρκέσει περισσότερο από ολόκληρη τη μάχη στο ανατολικό μέτωπο κατά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο. Οι Σοβιετικοί βάδισαν από τις πύλες του Λένινγκραντ στο Βερολίνο σε λίγο περισσότερο από 15 μήνες το 1944-45. Σήμερα, ο ρυθμός προέλασης των Ρώσων στο Ποκρόφσκ της Ουκρανίας είναι 70 μέτρα την ημέρα και στο Κουπιάνσκ 23 μέτρα, σύμφωνα με το Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Σπουδών.
Τα κέρδη είναι ασήμαντα, δεδομένου του μεγέθους της Ουκρανίας, που ανέρχεται σε 1.865 τετραγωνικά μίλια κατά το 2025 (περίπου 0,8% της χώρας) - επομένως η θέση που διαφημίζουν οι Ρώσοι ότι η Ουκρανία υφίσταται μια ήττα σε αργή κίνηση, δεν είναι ακριβής. Στην πραγματικότητα, ακόμη και αν λάβουμε υπόψη το γεγονός ότι εκατοντάδες χιλιάδες σπίτια είναι χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, θέρμανση και νερό μετά τους ρωσικούς βομβαρδισμούς, η Ουκρανία αντιδρά με μέτρια επιτυχία.
Μια ουκρανική αντεπίθεση βόρεια του Χουλιαΐπολε, στο έδαφος της επαρχίας Ζαπορίζια, έχει κερδίσει περίπου 40 τετραγωνικά μίλια αυτόν τον μήνα, εκμεταλλευόμενη την καθυστερημένη απόφαση του Starlink του Έλον Μασκ να αποτρέψει τους Ρώσους στρατιώτες να χρησιμοποιούν το σύστημα δορυφορικών επικοινωνιών εντός της Ουκρανίας. Αυτή ακολουθεί την ανακατάληψη του Κουπιάνσκ, στην περιοχή του Χάρκοβο, από την Ουκρανία τον Δεκέμβριο. Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, επισκέφθηκε την πόλη τρεις εβδομάδες αφότου η Ρωσία ανακοίνωσε ότι είχε καταλάβει την πόλη. «Το Κρεμλίνο προσπαθεί να δημιουργήσει μια αφήγηση ότι η Ουκρανία βρίσκεται στα πρόθυρα της κατάρρευσης», λέει η Κριστίνα Χάρβαρντ, του Ινστιτούτου Μελέτης του Πολέμου. «Είναι εντελώς ψευδές. Αυτό που βλέπουμε στην πραγματικότητα είναι μικρής κλίμακας απελευθερώσεις από την Ουκρανία, εκμεταλλευόμενη τον χειμερινό καιρό και το μπλοκάρισμα του Starlink».
Σε αυτό το πλαίσιο, δεν προκαλεί έκπληξη το γεγονός ότι η Ρωσία συνεχίζει να απαιτεί από την Ουκρανία να αποσύρει τον στρατό της από το Κραματόρσκ, το Σλαβιάνσκ και το υπόλοιπο Ντόνετσκ (η τελευταία πρόταση φαίνεται να είναι η δημιουργία μιας αποστρατιωτικοποιημένης ζώνης, αν και η Ρωσία θέλει να την περιπολεί).
Η διπλωματική παραπλάνηση καταδεικνύει πόσο κακές είναι οι επιδόσεις του ρωσικού στρατού. Την περασμένη εβδομάδα, ο Σεργκέι Λαβρόφ, υπουργός Εξωτερικών της Ρωσίας, έγινε ο τελευταίος αξιωματούχος του Κρεμλίνου που αναφέρθηκε στις συμφωνίες του Άνκορατζ, έναν ισχυρισμό ότι στη σύνοδο κορυφής του Αυγούστου στην Αλάσκα ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ είχε συμφωνήσει με τον Βλαντιμίρ Πούτιν ότι η Ουκρανία θα έπρεπε να αναγκαστεί να παραδώσει το υπόλοιπο Ντόνετσκ χωρίς μάχη.
Σε αντίθεση με σχεδόν ακριβώς ένα χρόνο πριν. Ο Τραμπ και ο Ζελένσκι διαφώνησαν ανοιχτά στο Οβάλ Γραφείο και φάνηκε ότι οι ΗΠΑ θα τερμάτιζαν εντελώς την υποστήριξη προς την Ουκρανία. «Το χειρότερο σενάριο όμως δεν συνέβη», δήλωσε η Ορίσια Λουτσέβιτς, ειδικός σε θέματα Ουκρανίας στο thinktank Chatham House.
Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει η Ουκρανία μετά από 4 χρόνια πολέμου
Η Ουκρανία, φυσικά, αντιμετωπίζει σημαντικές δυσκολίες και αλλού. Η κατάσταση των υπηρεσιών κοινής ωφέλειας είναι καταστροφική μετά τους συστηματικούς ρωσικούς βομβαρδισμούς, με περισσότερους από ένα εκατομμύριο Ουκρανούς χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, θέρμανση και νερό κατά τη διάρκεια ενός κρύου χειμώνα, ενώ οι θερμοκρασίες έχουν πέσει στους -20°C. Στο Κίεβο, 2.600 κτίρια είναι χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα ή θέρμανση, με την περιοχή που έχει πληγεί περισσότερο να βρίσκεται στην ανατολική αριστερή όχθη. Οι θερμοκρασίες πέφτουν στους 5 ή 6°C μέσα στα διαμερίσματα, λένε οι κάτοικοι, μετά από μια κυνική εκστρατεία βομβαρδισμού που μερικές φορές περιγράφεται ως kholodomor (θάνατος από το κρύο).
Αν και ο καιρός προβλέπεται να βελτιωθεί, η αποτυχία των δυτικών συμμάχων να κατασκευάσουν αρκετούς πυραύλους αεράμυνας δεν είναι μόνο προφανής, αλλά αναμφισβήτητα επιδεινώνεται. Έχουν εναποτεθεί ελπίδες σε φθηνά επίγεια αναχαιτιστικά Shahed, όπως οι πύραυλοι Sting της Wild Hornets, που βρίσκονται στην πρώτη γραμμή από το φθινόπωρο, αλλά μια στατιστική ανάλυση από το Ινστιτούτο Επιστήμης και Διεθνούς Ασφάλειας δείχνει ότι το ποσοστό των ένοπλων Shahed που χτυπούν στόχους αυξήθηκε από 6% τον περασμένο Ιανουάριο σε 30% τον Μάιο και παρέμεινε στο 29% τον Δεκέμβριο.
Ωστόσο, οι αδιάκοπες επιθέσεις εναντίον του άμαχου πληθυσμού της Ουκρανίας έχουν μέχρι στιγμής αποφέρει ελάχιστο στρατηγικό όφελος για τη Ρωσία, και είναι μια περίεργη στρατηγική που υιοθετεί ο Πούτιν, δεδομένου ότι ισχυρίστηκε ότι οι δύο χώρες αποτελούν «έναν λαό». Ο πληθυσμός της Ουκρανίας μπορεί να έχει εξαντληθεί, αλλά εξακολουθεί να μην υπάρχει επιθυμία να υποκύψει στη ρωσική κυριαρχία, πόσο μάλλον να παραδώσει το υπόλοιπο Ντόνετσκ. Ούτε υπάρχει κάποια προφανής αλλαγή στη δυναμική του πεδίου της μάχης υπέρ της Μόσχας.
Εν τω μεταξύ, η Ουκρανία υιοθέτησε μια πιο δυναμική προσέγγιση. Ο Μιχαήλ Φεντόροφ, ο νέος υπουργός Άμυνας της χώρας, θέλει να εξαλείψει 50.000 Ρώσους στρατιώτες το μήνα, μια αύξηση από το τρέχον ποσοστό απωλειών των περίπου 35.000 το μήνα. Πρόκειται για έναν αυστηρό στόχο, σχεδιασμένο να ξεπεράσει το τρέχον ποσοστό στρατολόγησης της Ρωσίας, που είναι περίπου 30.000 έως 35.000 το μήνα, και να αναγκάσει τη Μόσχα σε μια πολιτικά επικίνδυνη κινητοποίηση ή ακόμα και σε μια πιο ρεαλιστική διπλωματική θέση.
Οι ειδικοί πιστεύουν ότι ο υψηλότερος στόχος είναι εφικτός θεωρητικά, αν και εξαρτάται από τη συνέχιση των επιθέσεων της Ρωσίας. Υπολογίζεται ότι το 80% των απωλειών προκαλούνται από μη επανδρωμένα αεροσκάφη, τα οποία επιχειρούν σε βάθος έως και 25 χιλιομέτρων, γεγονός που εμποδίζει ουσιαστικά οποιαδήποτε πλευρά να συγκεντρώσει περισσότερους από μια χούφτα στρατιώτες, εκτός εάν βρίσκεται υπό την κάλυψη βροχής ή ομίχλης. Τον περασμένο μήνα, ο Φεντόροφ παραδέχτηκε ότι 200.000 Ουκρανοί απουσίαζαν χωρίς άδεια, ανίκανοι να ανταπεξέλθουν στην πίεση της παραμονής στο μέτωπο. Ο στρατός μπορεί να μην είναι σε θέση να επιχειρήσει με ταχύτερο ρυθμό.
Η Τζέιντ ΜακΓκλιν, ερευνήτρια στο King's College, δήλωσε ότι φοβάται ότι οι σύμμαχοι της Ουκρανίας δεν είχαν αξιόπιστο σχέδιο για να προσπαθήσουν να εξαναγκάσουν τη Ρωσία σε κατάπαυση του πυρός σε μια σύγκρουση που ουσιαστικά είχε περιέλθει σε αδιέξοδο. «Δεν βλέπω κάποια στρατηγική στην Ευρώπη, και οι ΗΠΑ έχουν εμπλακεί στην ειρηνευτική διαδικασία, αλλά δεν υπάρχει διαδικασία αν η Ρωσία δεν εμπλακεί σωστά», είπε.
14°
