Βlexit & Blaxit: Η έξοδος των μαύρων από το «λευκό» χρηματοπιστωτικό σύστημα και η ιδέα του μαζικής επιστροφής στην Αφρική
Το Blexit και το Blaxit είναι δυο πολύ διαφορετικά κινήματα που αφορούν τους Αφροαμερικανούς και παίζουν πολύ στα social media. Το Blexit είναι μη κερδοσκοπικός οργανισμός, έχει έδρα τη Μινεάπολη και ιδρύθηκε το 2016 μετά τη δολοφονία του 32χρονου Αφροαμερικανού Philando Castile, στη μητροπολιτική περιοχή Μινεάπολης-Σεντ Πολ, στη Μινεσότα. Το δίκτυο του Blexit προσφέρει στήριξη σε Αφροαμερικανούς μέσω οικονομικού ακτιβισμού και ιδρυμάτων που ανήκουν αποκλειστικά σε μαύρους: το όνομα, μια σύνθεση των λέξεων «Black» και «Exit», επινόησε η ακτιβίστρια του Black Lives Matter, Me’Lea Connelly, εννοώντας την «έξοδο» των μαύρων από τα «λευκά» χρηματοπιστωτικά συστήματα, τα οποία εκμεταλλεύονται τη μαύρη κοινότητα. Mε λίγα λόγια, το Blexit ήταν αρχικά μια πρωτοβουλία μαύρου κοινοτισμού (Black separatism), μιας ευρύτερης τάσης που παρατηρείται στις ΗΠΑ με σκοπό να ελαχιστοποιούνται οι συναλλαγές μεταξύ των φυλών.
Το 2018, η δεξιά influencer Candace Owens, γνωστή από τις ψεύτικες φήμες που έχει διαδώσει περί της τρανς ταυτότητας της Μπριζίτ Μακρόν, υιοθέτησε τον όρο για μια καμπάνια στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης που παρότρυνε τους Αφροαμερικανούς να εγκαταλείψουν το Δημοκρατικό Κόμμα και να ενταχθούν στο Ρεπουμπλικανικό. Εδώ το Blexit δεν αναφέρεται μόνο στους μαύρους (Blacks) αλλά και στο χρώμα του Δημοκρατικού Κόμματος (Blue). Η Owens ίδρυσε τον οργανισμό BLEXIT, ο οποίος το 2023 συγχωνεύτηκε με το Turning Point USA του Τσάρλι Κερκ που εκπροσωπεί τη χριστιανική ακροδεξιά.
Όσο για το Blaxit, είναι ένα κοινωνικό κίνημα που προωθεί τον επαναπατρισμό των μαύρων από τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρώπη στην Αφρική. Ο όρος αναφέρεται στους ανθρώπους αφρικανικής καταγωγής που επιθυμούν να μετακομίσουν στην Αφρική για πολλούς λόγους, συμπεριλαμβανομένων των νέων ευκαιριών οικονομικής ανάπτυξης ή της επιστροφής στις ρίζες. Αν και τα ριζοσπαστικά κινήματα των δεκαετιών 1960-70 έκαναν λόγο για τη μαζική επιστροφή των μαύρων στην Αφρική, προωθώντας την ιδέα του αφροκεντρισμού, το Blaxit είναι προσαρμοσμένο στις συνθήκες του 21ου αιώνα: πολλές αφρικανικές χώρες, όπως η Γκάνα, επιδιώκουν τώρα να αποκτήσουν εξειδικευμένους και μορφωμένους μετανάστες· δεν πολυενδιαφέρονται για τις «ρίζες». Χώρες όπως η Σιέρα Λεόνε, η Ρουάντα, το Μπενίν και η Ζάμπια χορηγούν πολύ εύκολα υπηκοότητα σε άτομα αφρικανικής καταγωγής με προνομιακά διαβατήρια, με τα οποία μπορεί κανείς να ταξιδέψει χωρίς βίζα σε πάνω από 60 χώρες. Ο διοικητής της Κεντρικής Τράπεζας της Αιθιοπίας, Μάμο Μιχρέτου, κάλεσε δημοσίως την αιθιοπική διασπορά να συμμετάσχει στις νέες ευκαιρίες που δημιουργούνται από τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις στην Αιθιοπία, προς όφελος των ίδιων και της παλιάς πατρίδας τους. Έτσι, ακόμα και διασημότητες αφρικανικής καταγωγής, όπως ο Ίντρις Έλμπα, αποκτούν επαγγελματική έδρα στην Αφρική για να δημιουργήσουν το «Zollywood» και να κάνουν επενδύσεις.
Τον όρο Blaxit επινόησε ο ακαδημαϊκός, δημοσιογράφος και σύμβουλος ανθρωπίνων δικαιωμάτων Δρ. Ulysses Burley III με σκοπό να ενθαρρύνει την επιστροφή των απογόνων των σκλάβων στις πατρίδες τους, μια ιδέα και κίνηση που επηρέασε την ίδρυση του Οργανισμού Αφρικανικής Ενότητας (νυν Αφρικανική Ένωση) το 1963, αλλά που, παρά τις διακηρύξεις, δεν γνώρισε μεγάλη επιτυχία εκείνη την πρώτη εποχή του τέλους της αποικιοκρατίας. Σήμερα όμως όλα έχουν αλλάξει και αρκεί ένα απλό τεστ DNA για να αποδειχθεί ότι κάποιος κατάγεται από την Αφρική. Πέρυσι τον Νοέμβριο η Γκάνα χορήγησε υπηκοότητα σε 524 άτομα — μεταξύ των οποίων ήταν ο Στίβι Γουόντερ — πολλά από τα οποία προέρχονταν από τις ΗΠΑ. Από τότε, εξαιτίας της προεδρίας του Ντόναλντ Τραμπ, το ρεύμα συνεχίζεται προς αυτή την αφρικανική χώρα. Παραλλήλως, αν και λίγοι Αφροαμερικανοί ζητούν αφρικανική υπηκοότητα, ο τουρισμός στην Αφρική αναπτύσσεται ως μια ηπιότερη τάση του Blaxit, μαζί με την ανάπτυξη της Αφρικανικής Ηπειρωτικής Ζώνης Ελεύθερων Συναλλαγών η οποία περιλαμβάνει 27 κράτη.
11°
