Οι Αφγανές γυναίκες ως «εισβολείς»

Το πρόσφατο περιστατικό στη Χίο, με τους 15 νεκρούς, μεταξύ των οποίων και έγκυες γυναίκες, είναι αφορμή να θυμηθούμε το δράμα των Αφγανών γυναικών. Από τον Αύγουστο του 2021 που αποχώρησαν οι αμερικανικές δυνάμεις από τη χώρα, οι γυναίκες έχουν σταδιακά απωλέσει κάθε δικαίωμα, και έχουν μετατραπεί σε ιδιοκτησίες των πατεράδων και των συζύγων τους. Δεν τους επιτρέπεται να εργάζονται, να σπουδάζουν, να αθλούνται, να κυκλοφορούν μόνες τους, πολλώ μάλλον να ταξιδεύουν, να ντύνονται όπως επιθυμούν, να συναναστρέφονται ανθρώπους της επιλογής τους (να έχουν φίλους δηλαδή), να επιλέγουν τους συντρόφους τους. Δεν μπορούν να εξεταστούν κανονικά από γιατρούς, και έχουν απαγορευτεί τα βιβλία από γυναίκες συγγραφείς στις πανεπιστημιακές βιβλιοθήκες. Δεν έχουν πρόσβαση στο ίντερνετ.

Αυτές αποκαλούν κάποιοι «εισβολείς» στη Βουλή, στην Ευρωβουλή, και στα κοινωνικά δίκτυα.

Η κατάσταση στη χώρα χειροτερεύει συνεχώς. Μόλις στις 7 Ιανουαρίου, οι Ταλιμπάν εξέδωσαν διάταγμα με το οποίο ενέκριναν επίσημα έναν νέο Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, που ήδη έχει τεθεί σε ισχύ. Η ύπαρξή του αποκαλύφθηκε από την έγκυρη αφγανική οργάνωση Rawadari, η οποία έχει ως στόχο την προώθηση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Αφγανιστάν.

Το περιεχόμενό του νέου ΚΠΔ είναι εξαιρετικά ανησυχητικό και έρχεται σε σαφή αντίθεση με τα διεθνή πρότυπα για τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως τα αντιλαμβανόμαστε στη Δύση.

Χωρίζει ουσιαστικά την κοινωνία σε τέσσερις κατηγορίες: «μελετητές» (ulama), «ελίτ» (ashraf), «μεσαία τάξη» και «κατώτερη τάξη». Σε περίπτωση διάπραξης του ίδιου εγκλήματος, το είδος και η σοβαρότητα της ποινής καθορίζονται όχι με βάση τη φύση του εγκλήματος που διαπράχθηκε, αλλά με βάση την κοινωνική θέση του δράστη. Για παράδειγμα, εάν ένα έγκλημα διαπραχθεί από θρησκευτικό λόγιο, επιβάλλει απλώς μια «συμβουλή», ενώ εάν διαπραχθεί από κάποιον που ανήκει στην ελίτ, έχει ως αποτέλεσμα κλήση σε δικαστήριο και «συμβουλή». Αν όμως το ίδιο έγκλημα διαπραχθεί από άτομα που ανήκουν στη «μεσαία τάξη», αυτά φυλακίζονται, ενώ εάν διαπραχθεί από άτομα που ανήκουν στην «κατώτερη τάξη» της κοινωνίας, εκτός από τη φυλάκιση, καταδικάζονται επίσης σε σωματική τιμωρία.

Ο Κώδικας νομιμοποιεί επίσης τη δουλεία, αναφέροντας τη λέξη «σκλάβος» (ghulam) σε διάφορα άρθρα. Όπως ορίζεται στο άρθρο 15: «Σε περίπτωση εγκλήματος για το οποίο δεν έχει καθοριστεί «hadd» (προδιαγεγραμμένη ποινή), επιβάλλεται tazir (διακριτική ποινή), ανεξάρτητα από το αν ο εγκληματίας είναι ελεύθερος ή σκλάβος...». Ομοίως, ορίζεται ότι η εκτέλεση της ποινής «hadd» μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον «ιμάμη» και η εκτέλεση της ποινής «tazir» μπορεί να πραγματοποιηθεί από τον «σύζυγο» και τον «αφέντη» (badaar).

Σχετικό Άρθρο

Κοσμος Οι Ταλιμπάν επιτρέπουν το ξύλο στις γυναίκες αρκεί να μην...σπάνε κόκαλα

Newsroom 19.02.2026, 19:25

Απαγορεύονται μόνο ορισμένες μορφές σωματικής βίας κατά των παιδιών από εκπαιδευτικούς, συγκεκριμένα περιπτώσεις που έχουν ως αποτέλεσμα «κάταγμα οστών», «σχισίματα στο δέρμα» ή «μώλωπες στο σώμα», και δεν απαγορεύονται ρητά άλλες μορφές σωματικής βίας, ψυχολογικής βίας και σεξουαλικής βίας. Όσον αφορά ειδικά τη βία κατά των γυναικών, ο Κώδικας ορίζει ότι μόνο εάν ο σύζυγος χτυπήσει τη γυναίκα με ένα ραβδί και η πράξη αυτή έχει ως αποτέλεσμα σοβαρό τραυματισμό, όπως «πληγή ή σωματικές κακώσεις», και η γυναίκα μπορεί να το αποδείξει ενώπιον δικαστή, ο σύζυγος θα καταδικαστεί σε δεκαπέντε ημέρες φυλάκισης. Άλλα είδη σωματικής βίας, ψυχολογικής βίας και σεξουαλικής βίας κατά των γυναικών δεν απαγορεύονται.

Τέλος, ορίζεται ότι εάν μια γυναίκα πηγαίνει επανειλημμένα στο σπίτι του πατέρα της ή άλλων συγγενών χωρίς την άδεια του συζύγου της και δεν επιστρέφει στο σπίτι παρά το αίτημα του συζύγου της, η γυναίκα και οποιοδήποτε μέλος της οικογένειας και των συγγενών της που την εμπόδισε να επιστρέψει στο σπίτι του συζύγου της θεωρούνται εγκληματίες και θα καταδικαστούν σε φυλάκιση τριών μηνών. Η διάταξη αυτή εκθέτει τις γυναίκες σε συνεχή ενδοοικογενειακή βία και τους στερεί τη μόνη προστασία που απομένει, εφόσον βεβαίως οι γονείς τους τις δέχονται πίσω, σε συνθήκες όπου δεν υπάρχουν επίσημα μέσα προστασίας.

Σε αυτό το πλαίσιο, όταν μιλάμε για Αφγανές γυναίκες που επιβιβάζονται σε ένα φουσκωτό για να φτάσουν στην Ευρώπη, δεν επιτρέπεται να μιλάμε για «εισβολή». Είναι μία απόπειρα διαφυγής από ένα καθεστώς που δεν αναγνωρίζει την ανθρώπινη ιδιότητά τους. Και ναι, καταλαβαίνω τον προβληματισμό γιατί επιλέγουν, ενώ είναι έγκυες, να κάνουν αυτό το επικίνδυνο ταξίδι στη Ευρώπη, και δεν μένουν στην Τουρκία. Αντιλαμβάνομαι όμως επίσης πόσο θελκτική μπορεί να είναι η Ευρώπη σε ανθρώπους που ζουν σε τέτοιο καθεστώς - και θα έπρεπε να είμαστε περήφανοι που εμείς έχουμε φτάσει σε αυτό το επίπεδο πολιτισμού.

Κλείνοντας : άποψή μου είναι ότι χρειάζεται συνολικά η Ευρώπη να κινητοποιηθεί να βρει έναν τρόπο να υποδέχεται νόμιμα και εύκολα γυναίκες από το Αφγανιστάν. Σε αυτή τη χώρα, οι γυναίκες έχουν πλέον εξισωθεί με αντικείμενα, και θα έπρεπε να ντρεπόμαστε που αφήνουμε το έργο της αναγκαίας διάσωσής τους στους εγκληματίες διακινητές.