Ζελένσκι: Το σχέδιο των 20 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι παρουσίασε για πρώτη φορά δημόσια το σχέδιο ενός εγγράφου 20 σημείων για τον τερματισμό του πολέμου, το οποίο χαρακτήρισε ως πλαίσιο ή «βασικό έγγραφο» μεταξύ της Ουκρανίας, των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Ρωσίας.

Το αρχικό σχέδιο 28 σημείων, που ουσιαστικά ωθούσε την Ουκρανία προς υποχώρηση, επαναδιαμορφώθηκε σε ένα πλαίσιο 20 σημείων, το οποίο παρουσίασε ο Πρόεδρος Βολοντίμιρ Ζελένσκι στους δημοσιογράφους.

Το χάσμα ανάμεσα σε αυτό το σχέδιο και στην πρόταση που παρουσίασε πριν από κάποιες ημέρες ο Ντόναλντ Τραμπ έχει να κάνει με τα εδάφη στην περιοχή του Ντονέτσκ και τον πυρηνικό σταθμό της Ζαπορίζια. Παράλληλα, τόνισε ότι οι 2 πλευρές «έχουν έρθει ουσιαστικά πιο κοντά».

Επιπλέον, έχει συνταχθεί σχέδιο τριμερούς συμφωνίας για εγγυήσεις ασφαλείας μεταξύ Ουκρανίας, ΗΠΑ και Ευρώπης, καθώς και διμερής συμφωνία ασφαλείας μεταξύ Ουκρανίας και ΗΠΑ. Ένα άλλο έγγραφο επικεντρώνεται στη συνεργασία στον οικονομικό τομέα και περιγράφεται ως «οδικός χάρτης για την ευημερία της Ουκρανίας».

Οι ΗΠΑ αναμένεται να παραδώσουν το προσχέδιο των 20 σημείων στη Μόσχα στις 24 Δεκεμβρίου. Εάν εγκριθεί, το τελικό έγγραφο θα πρέπει να υπογραφεί από τους ηγέτες της Ουκρανίας, των ΗΠΑ, της Ευρώπης και της Ρωσίας. Η κατάπαυση του πυρός θα αρχίσει μόλις υπογραφεί η συμφωνία και θα πρέπει να επικυρωθεί από τη Βουλή της Ουκρανίας ή να υποστηριχθεί μέσω δημοψηφίσματος εντός 60 ημερών.

Τα 20 σημεία που προτείνουν ΗΠΑ και Ουκρανία

1. Οι υπογράφοντες επιβεβαιώνουν ότι η Ουκρανία είναι κυρίαρχο κράτος.
2. Το έγγραφο αποτελεί πλήρη και αδιαμφισβήτητη συμφωνία μη επίθεσης μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας, με μηχανισμό παρακολούθησης μέσω δορυφόρου για έγκαιρη ανίχνευση παραβιάσεων.
3. Η Ουκρανία θα λάβει εγγυήσεις ασφαλείας.
4. Το μέγεθος των Ενόπλων Δυνάμεων της Ουκρανίας θα παραμείνει στις 800.000 σε περίοδο ειρήνης.
5. Οι ΗΠΑ, το ΝΑΤΟ και οι ευρωπαϊκές χώρες-υπογράφοντες θα παρέχουν εγγυήσεις τύπου «Άρθρου 5», με τους εξής όρους: A) Αν η Ρωσία εισβάλει στην Ουκρανία, θα υπάρξει συντονισμένη στρατιωτική αντίδραση και επανενεργοποίηση όλων των διεθνών κυρώσεων κατά της Ρωσίας. B) Αν η Ουκρανία επιτεθεί χωρίς πρόκληση στη Ρωσία, οι εγγυήσεις ακυρώνονται. C) Οι προηγούμενες διμερείς συμφωνίες ασφαλείας της Ουκρανίας παραμένουν σε ισχύ.
6. Η Ρωσία θα επικυρώσει τη στάση μη επίθεσης προς την Ευρώπη και την Ουκρανία μέσω των νόμων και εγγράφων της, με επικύρωση από τη Δούμα.
7. Η Ουκρανία θα ενταχθεί στην ΕΕ σε προκαθορισμένο χρονικό σημείο και θα έχει βραχυπρόθεσμη προνομιακή πρόσβαση στην ευρωπαϊκή αγορά.
8. Η Ουκρανία θα λάβει πακέτο παγκόσμιας ανάπτυξης, περιλαμβάνοντας: Α) Δημιουργία αναπτυξιακού ταμείου για τεχνολογία, data centers και AI. Β) Κοινές επενδύσεις ΗΠΑ–Ουκρανίας στην αποκατάσταση και εκσυγχρονισμό υποδομών φυσικού αερίου. Γ) Αποκατάσταση πολεμοτραυματισμένων περιοχών. Δ) Προτεραιοποίηση ανάπτυξης υποδομών. Ε) Επέκταση εκμετάλλευσης φυσικών πόρων. ΣΤ) Χρηματοδότηση από την Παγκόσμια Τράπεζα για επιτάχυνση των προσπαθειών,.Ζ) Σύσταση υψηλού επιπέδου ομάδας για την υλοποίηση του στρατηγικού σχεδίου.
9. Δημιουργία διαφόρων ταμείων για αποκατάσταση της οικονομίας και ανθρωπιστική βοήθεια, με στόχο τη συγκέντρωση 800 δισ. δολαρίων.
10. Επιτάχυνση διαπραγματεύσεων για συμφωνία ελεύθερου εμπορίου με τις ΗΠΑ.
11. Η Ουκρανία παραμένει κράτος χωρίς πυρηνικά, σύμφωνα με τη Συνθήκη Μη Διάδοσης Πυρηνικών Όπλων.
12. Έλεγχος του Πυρηνικού Σταθμού Ζαπορίζια και αποκατάσταση του Υδροηλεκτρικού Σταθμού Καχόβκα. Προτάσεις για κοινή διαχείριση με ΗΠΑ και Ρωσία, με επιτήρηση από τις ΗΠΑ. Η Ουκρανία ζητά πλήρη διαχείριση από κοινοπραξία ΗΠΑ–Ουκρανίας και αποστρατικοποίηση της περιοχής.
13. Εκπαιδευτικά προγράμματα για κατανόηση πολιτισμών, καταπολέμηση ρατσισμού και προστασία μειονοτήτων.
14. Αναγνώριση της γραμμής στρατιωτικών θέσεων σε Ντονέτσκ, Λουχάνσκ, Ζαπορίζια και Χερσώνα ως de facto μέτωπο, με πιθανά «ελεύθερα οικονομικά ζώνες». Αποχώρηση ρωσικών στρατευμάτων από γειτονικές περιοχές και παρακολούθηση από διεθνείς δυνάμεις.
15. Δέσμευση Ρωσίας και Ουκρανίας για επίλυση διαφορών με διπλωματικά μέσα και χωρίς χρήση βίας.
16. Η Ρωσία δεν θα εμποδίζει τη χρήση του Δνείπερου και της Μαύρης Θάλασσας για εμπορικούς σκοπούς.
17. Ίδρυση ανθρωπιστικής επιτροπής για ανταλλαγή κρατουμένων, απελευθέρωση πολιτών και αντιμετώπιση προβλημάτων θυμάτων.
18. Διεξαγωγή προεδρικών εκλογών στην Ουκρανία όσο το δυνατόν νωρίτερα μετά τη συμφωνία.
19. Το συμφωνητικό θα είναι νομικά δεσμευτικό, με παρακολούθηση από το Peace Council, υπό την προεδρία του Τραμπ, και συμμετοχή Ουκρανίας, Ευρώπης, ΝΑΤΟ, Ρωσίας και ΗΠΑ. Παραβιάσεις θα επιφέρουν κυρώσεις.
20. Η κατάπαυση πυρός θα τεθεί σε ισχύ αμέσως μόλις συμφωνήσουν όλα τα μέρη.