Φινλανδία: «Δεν είμαστε Ελλάδα, αλλά οδεύουμε προς το να γίνουμε»

Στις 19 Απριλίου προσέρχονται στις κάλπες οι Φινλανδοί, οι οποίοι αντιμετωπίζουν τη χειρότερη οικονομική κρίση των τελευταίων δεκαετιών με τον επικεφαλής της αντιπολίτευσης και επικρατέστερο νικητής της αναμέτρησης Γιούχα Σιπίλα να προειδοποιεί ότι η Φινλανδία διατρέχει τον κίνδυνο να γίνει η επόμενη Ελλάδα.

Η οικονομία της βρίσκεται σε ύφεση εδώ και τρία χρόνια. Η εταιρεία-σύμβολο της χώρας, Nokia, συρρικνώνεται, τα κόστη της εργασίας αυξάνονται, ο ενεργός πληθυσμός μειώνεται. Η οικονομική κρίση στη Ρωσία, μια μεγάλη αγορά για τις φινλανδικές εξαγωγές, αποτέλεσε άλλο ένα μεγάλο πλήγμα. Η πόλη Κότκα, προεκλογική έδρα του Σιπίλα, απέχει δύο ώρες με το αυτοκίνητο από την πρωτεύουσα Ελσίνκι και θεωρείται «πρωτεύουσα της ανεργίας«Σχεδόν ο ένας στους πέντε είναι άνεργος μετά το κλείσιμο πολλών μονάδων χαρτοποιίας, οι οποίες ξεπεράστηκαν λόγω της ψηφιακής εποχής.

Οι κυβερνήσεις της Φινλανδίας ήταν τα τελευταία χρόνια από τους σκληρότερους επικριτές της Ελλάδας και άλλων χωρών της νότιας Ευρώπης στην ευρωζώνη, επιχειρηματολογώντας ότι απέτυχαν να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις. Αλλά πλέον στη Φινλανδία, μια χώρα όπου τα περισσότερα κόμματα συμφωνούν ότι οι μεταρρυθμίσεις είναι αναγκαίες, δεν μπορούν να συμφωνήσουν ποιες και πώς πρέπει να εφαρμοστούν. «Γίνονται απολύσεις παντού, νέοι άνθρωποι μένουν άνεργοι αμέσως μετά τη σχολή τους», σχολίασε η Καρολίνα Καρέστι, η οποία βοηθά τους ανέργους στην Κότκα να αναζητήσουν θέσεις εργασίας.

Σύμφωνα με τις δημοσκοπήσεις κανένα κόμμα της Φινλανδίας δεν αναμένεται να αποσπάσει μια συντριπτική νίκη στις εκλογές. Ο επικρατέστερος νικητής της αναμέτρησης, ο Σιπίλα—ένας εκατομμυριούχος επιχειρηματίας ο οποίος αυτοπροβάλλεται ως τεχνοκράτης—ενδέχεται να κληθεί να ηγηθεί ενός συνασπισμού μαζί με το λαϊκιστικό, αντιμεταναστευτικό κόμμα «Αληθινοί Φινλανδοί». Μια συνταγή για ακόμη περισσότερες έριδες και αντεγκλήσεις για τον τρόπο που πρέπει να προχωρήσει η χώρα: κρατικές επενδύσεις και δημιουργία θέσεων εργασίας, ή περικοπές των δημοσίων δαπανών και μια σύγκρουση με τα συνδικάτα;

Ο οίκος αξιολόγησης Standard & Poor's μείωσε πέρυσι το κρατικό αξιόχρεο της Φινλανδίας σε AA+, επικαλούμενος τα αναπτυξιακά της προβλήματα και την πολιτική αναποφασιστικότητα στη χώρα. Η κατάσταση μοιάζει να βρίσκεται στον αντίποδα εκείνης στις υπόλοιπες σκανδιναβικές χώρες. «Φοβάμαι πάρα πολύ για την Φινλανδία», δήλωσε ο Άκι Κανγκασάριου, επικεφαλής οικονομολόγος της τράπεζας Nordea στο Ελσίνκι, εξηγώντας ότι οι αγορές κρατικών ομολόγων στις οποίες προχωρά η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα μπορεί να τροφοδοτήσουν έναν εφησυχασμό διότι προστατεύουν την Φινλανδία από τις πιέσεις που συνήθως ασκούν οι αγορές σε κυβερνήσεις που θεωρούν ότι δεν προωθούν μεταρρυθμίσεις.

Υπάρχουν ανησυχίες ότι μπορεί να προκύψει το σενάριο που ταλάνισε την Φινλανδία τα τελευταία τέσσερα χρόνια—μια συμμαχία κομμάτων που δεν μπορούν να συμφωνήσουν. Η κυβέρνηση δεν κατάφερε να προωθήσει σχέδια για την μεταρρύθμιση του ασφαλιστικού συστήματος και του συστήματος πρόνοιας, ούτε να τροποποιήσει τους προϋπολογισμούς της αυτοδιοίκησης, ενώ ακύρωσε ορισμένες περικοπές δαπανών λόγω των ενδοκυβερνητικών διαφωνιών.

Η Φινλανδία προσελκύει λιγοστούς μετανάστες και αντιμετωπίζει πρόβλημα συρρίκνωσης της εργατικής της δύναμης, η οποία σημειώνεται με ρυθμό ταχύτερο από ό,τι σε οποιαδήποτε άλλη ανεπτυγμένη οικονομία. Το υπουργείο Οικονομικών προειδοποιεί ότι το δημόσιο χρέος μπορεί να φθάσει ακόμη και το 160% του ΑΕΠ το 2040, από 59% σήμερα, εάν δεν υπάρχουν μεταρρυθμίσεις ή περικοπές των δημοσίων δαπανών. Καθώς η μεταπολεμική γενιά στη Φινλανδία αρχίζει να συνταξιοδοτείται, χωρίς να υπάρχει ικανός αριθμός Φινλανδών ή μεταναστών εργαζομένων για να τους αντικαταστήσει, το ποσοστό των Φινλανδών σε εργάσιμη ηλικία αναμένεται να μειωθεί από το 65% σήμερα στο 58% περί το 2030.

«Δεν είμαστε η Ελλάδα, αλλά οδεύουμε προς το να γίνουμε», επισήμανε ο Γιούχανα Βαρτιάινεν, επικεφαλής του Κυβερνητικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών κι υποψήφιος με τον Εθνικό Συνασπισμό. «Αυτό είναι ιδιαίτερα ντροπιαστικό για μια σκανδιναβική χώρα», πρόσθεσε.