Explainer: Γιατί οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι με συμφωνία Πούτιν - Τραμπ θα γίνουν «υποσημείωση της ιστορίας»

Νέα ανάλυση για την επικείμενη συνάντηση Πούτιν - Τραμπ στην Αλάσκα κάνει το CNN, τονίζοντας τη θέση που φοβούνται ότι θα έχουν οι Ευρωπαίοι αν επέλθει μία συμφωνία μεταξύ του Ρώσου και του Αμερικανού προέδρου για τον πόλεμο στην Ουκρανία. Μάλιστα, το δίκτυο, δεν διστάζει να παραλληλίσει τον Ντόναλντ Τραμπ με τον Νέβιλ Τσάμπερλεν που είχε συνάψει συμφωνία ειρήνης με τον Χίτλερ.

«Κινδυνεύουμε να αποτελέσουμε υποσημείωση της ιστορίας» υποστήριξε ο Ευρωπαίος διπλωμάτης στο CNN, σε σχόλιο του για τη συνάντηση Πούτιν - Τραμπ.

Η βαθιά ανησυχία των Ευρωπαίων για το αποτέλεσμα της συνάντησης Πούτιν - Τραμπ

Εν μέρει, οι φόβοι των Ευρωπαίων οφείλονται στο πόσο λίγα έχουν γίνει γνωστά για το τι έχει προτείνει το Κρεμλίνο για να σταματήσουν οι μάχες στην Ουκρανία. Ο Πούτιν δεν έχει δώσει λεπτομέρειες. Ο απεσταλμένος των ΗΠΑ Στιβ Γουίτκοφ δεν είπε τίποτα μετά τη συνάντησή του με τον Ρώσο ηγέτη την περασμένη Τετάρτη. Ο ίδιος ο Τραμπ δήλωσε μετά την αναχώρηση του Γουίτκοφ από τη Μόσχα: «Είναι πολύ περίπλοκο. Θα πάρουμε κάποια πίσω (σ.σ εδάφη), θα αλλάξουμε κάποια. Θα υπάρξει κάποια ανταλλαγή εδαφών, προς όφελος και των δύο». Οι Ευρωπαίοι φοβούνται ότι το απόσπασμα της δήλωσης Τραμπ «προς όφελος και των δύο» είναι ένα πολύ απίθανο αποτέλεσμα. Δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι ο Πούτιν έχει μετατοπιστεί ούτε εκατοστό από τις μαξιμαλιστικές του απαιτήσεις - είτε εδαφικά είτε όσον αφορά την Ουκρανία που θα παραμείνει ένας σάκος του μποξ για τη Ρωσία χωρίς καμία εγγύηση ασφάλειας και με όρια στο μέγεθος και τις δυνατότητες του στρατού της.

«Δεν υπάρχει η αίσθηση στο Παρίσι, το Βερολίνο ή το Λονδίνο ότι η κατάληψη εδάφους κάποιου άλλου έχει σημασία για αυτήν την αμερικανική κυβέρνηση, και οι (Ευρωπαίοι) το βρίσκουν αυτό βαθιά ανησυχητικό», δήλωσε ο διπλωμάτης.

Το Ηνωμένο Βασίλειο, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ιταλία και η ΕΕ ένιωσαν την υποχρέωση να επισημάνουν σε κοινή δήλωσή τους το Σάββατο: «Παραμένουμε προσηλωμένοι στην αρχή ότι τα διεθνή σύνορα δεν πρέπει να αλλάζουν με τη βία». Η Πολωνία και η Φινλανδία υπέγραψαν επίσης τη δήλωση. Πέρασαν μεγάλο μέρος της ημέρας παρουσιάζοντας την αντιπρόταση στον Αντιπρόεδρο των ΗΠΑ Τζέι Ντι Βανς, ο οποίος επρόκειτο να ξεκινήσει διακοπές του στο Ηνωμένο Βασίλειο, προσπαθώντας να διευκρινίσουν τι θα διαπραγματευόταν στην Αλάσκα.

Το κοινό στοιχείο στις εκδοχές που έχουν «ακουστεί» για τις απαιτήσεις του Πούτιν

Η «κυβέρνηση Τραμπ έχει περιγράψει τις αναφερόμενες απαιτήσεις του Ρώσου προέδρου Βλαντίμιρ Πούτιν για κατάπαυση του πυρός στην Ουκρανία με τέσσερις διαφορετικούς τρόπους από τις 6 Αυγούστου», επισημαίνει το Ινστιτούτο Μελέτης του Πολέμου (ISW), μια δεξαμενή σκέψης με έδρα την Ουάσινγκτον. Υπάρχει πάντως ένα κοινό στοιχείο σε όλες τις εκδοχές: ότι ο Πούτιν θα απαιτήσει από τις ουκρανικές δυνάμεις να αποσυρθούν από όλα τα μέρη της περιοχής του Ντόνετσκ που εξακολουθούν να κατέχουν. Αυτό θα περιλαμβάνει σημαντικές πόλεις: το Σλαβιάνσκ, το Κραματόρσκ και την Κοστιαντίνιβκα.

«Η αποδοχή ενός τέτοιου αιτήματος θα αναγκάσει την Ουκρανία να εγκαταλείψει τη ''ζώνη-φρούριο'' της, την κύρια οχυρωμένη αμυντική γραμμή στην περιοχή του Ντόνετσκ από το 2014», σημείωσε το ISW, εκθέτοντας την Ουκρανία σε περαιτέρω επιθετικότητα στο μέλλον. Ο Μικ Ράιαν, ο οποίος παρακολουθεί την ουκρανική σύγκρουση στο blog του Futura Doctrina, δήλωσε την Κυριακή ότι «η Ουκρανία, περισσότερο από οποιονδήποτε άλλον, καταλαβαίνει ότι η παραχωρηθείσα περιοχή θα χρησιμοποιηθεί στη συνέχεια ως εφαλτήριο για μελλοντική ρωσική επιθετικότητα».

Οι παραλληλισμοί με τη Συμφωνία του Μονάχου

Οι παραλληλισμοί με τη Συμφωνία του Μονάχου μεταξύ του Βρετανού πρωθυπουργού Νέβιλ Τσάμπερλεν και του Αδόλφου Χίτλερ το 1938 είναι εντυπωσιακοί. Ακόμα και μετά την εισβολή των Ναζί στην Τσεχοσλοβακία, ο Τσάμπερλεν είπε ότι ο Χίτλερ τον διαβεβαίωσε: «Αυτή είναι η τελευταία εδαφική αξίωση που πρέπει να κάνω στην Ευρώπη».

Είναι επίσης άγνωστο αν ο Πούτιν θα επιμείνει στην απαίτησή του να παραχωρηθεί στη Ρωσία και ο έλεγχος δύο άλλων ουκρανικών περιοχών - της Χερσώνας και της Ζαπορίζια - των οποίων οι τοπικές πρωτεύουσες εξακολουθούν να βρίσκονται σε ουκρανικά χέρια. Ή αν θα δεχόταν πάγωμα κατά μήκος των σημερινών μετώπων σε αυτές τις περιοχές. Δεν είναι ακόμη σαφές αν ο Πούτιν θα απαιτήσει από την Ουκρανία να αναγνωρίσει την κυριαρχία της Μόσχας στην Κριμαία - και αν ναι, τι θα μπορούσε να προσφέρει ως αντάλλαγμα. Ο Ζελένσκι έχει ήδη επισημάνει ότι το ουκρανικό σύνταγμα εμποδίζει την παραχώρηση οποιουδήποτε μέρους του εδάφους της.

Υπάρχει επίσης ένα ερώτημα σχετικά με την ακολουθία των γεγονότων, με τους Ευρωπαίους να θεωρούν την κατάπαυση του πυρός ως προϋπόθεση για οποιαδήποτε συζήτηση για εδαφικό ζήτημα. «Η τρέχουσα γραμμή επαφής θα πρέπει να είναι το σημείο εκκίνησης των διαπραγματεύσεων», δήλωσαν οι Ευρωπαίοι ηγέτες το Σάββατο.

Θα συμφωνήσει το Κρεμλίνο σε κάποιο είδος ευρωπαϊκής δύναμης;

Ένα άλλο άγνωστο στοιχείο: αν το Κρεμλίνο θα συμφωνήσει σε κάποιο είδος ευρωπαϊκής δύναμης που θα εγγυάται την κατάπαυση του πυρός. Όλες οι ενδείξεις μέχρι σήμερα είναι ότι δεν θα επιτραπεί σε κανένα μέλος του ΝΑΤΟ να συνεισφέρει σε μια τέτοια δύναμη. Οι Ευρωπαίοι ηγέτες δήλωσαν το Σάββατο ότι πρέπει να υπάρχουν «ισχυρές και αξιόπιστες εγγυήσεις ασφαλείας που θα επιτρέψουν στην Ουκρανία να υπερασπιστεί αποτελεσματικά την κυριαρχία και την εδαφική της ακεραιότητα».

Ωστόσο, η εμπειρία δείχνει ότι οι Ευρωπαίοι μπορεί να μιλάνε σε... τοίχο, παρά τις αλλεπάλληλες προσπάθειές τους να κολακεύσουν και να κατευνάσουν τον Τραμπ. «Από την ορκωμοσία του τον Ιανουάριο, οι Ευρωπαίοι έχουν αγοράσει απεριόριστα εισιτήρια για τη βόλτα με το τρενάκι του τρόμου του Τραμπ. Έχουν ανέβει, έχουν δέσει τις ζώνες τους και τακτικά ουρλιάζουν από φόβο, αλλά δεν έχουν καταφέρει να κατέβουν», δήλωσε χαρακτηριστικά στο CNN ο Ριμ Μομτάζ του Carnegie Endowment for International Peace, μια δεξαμενή σκέψης με έδρα την Ουάσινγκτον.

Πληρώνουν το τίμημα επειδή δεν αναπτύσσουν μια στρατηγική ταυτότητα ανεξάρτητη από τις αμερικανικές πιέσεις, όπως ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προτρέπει εδώ και οκτώ χρόνια. Όσο κι αν θέλουν να υποστηρίξουν και να προστατεύσουν την Ουκρανία, οι Ευρωπαίοι περιορίζονται στο να παρακαλούν - και να μαντεύουν τι μπορεί να αποφασιστεί ερήμην τους. Η επικεφαλής εξωτερικής πολιτικής της ΕΕ Κάγια Κάλας δήλωσε την Κυριακή ότι «οποιαδήποτε συμφωνία μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας πρέπει να περιλαμβάνει την Ουκρανία και την ΕΕ, γιατί πρόκειται για θέμα ασφάλειας της Ουκρανίας και ολόκληρης της Ευρώπης».

Πηγή: CNN