Ποια είναι τα ταχύτερα αναπτυσσόμενα επαγγέλματα για εργαζομένους χωρίς πτυχίο - Το μέλλον απομακρύνεται ακόμη περισσότερο από τα εργοστάσια
Οι οπαδοί του Τραμπ φαίνεται πως έχουν δίκιο για ένα πράγμα: η Αμερική χρειάζεται εργοστάσια. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ περιγράφει πως «οι εργάτες παρακολουθούν με αγωνία, καθώς ξένοι ηγέτες μας έκλεψαν τις δουλειές, ξένοι απατεώνες λεηλάτησαν τα εργοστάσιά μας και ξένοι διέλυσαν το κάποτε όμορφο Αμερικανικό Όνειρο». Ο Πίτερ Ναβάρο, σύμβουλος εμπορίου, λέει ότι οι δασμοί θα «γεμίσουν όλα τα μισοάδεια εργοστάσια». Ο Χάουαρντ Λάτνικ, υπουργός εμπορίου, δίνει τη δική του περιγραφή: «Ο στρατός των εκατομμυρίων ανθρώπων που φτιάχνουν iPhones - κάτι τέτοιο θα έρθει στην Αμερική».
Εδώ και χρόνια, πολιτικοί και ορισμένοι οικονομολόγοι συνδέουν την μακροχρόνια παρακμή της μεταποίησης με τις στάσιμες αμοιβές, τις ερημωμένες πόλεις και ακόμη και την κρίση των οπιοειδών. Μόνο στη δεκαετία του 2000, οι ΗΠΑ έχασαν σχεδόν 6 εκατομμύρια θέσεις εργασίας στον τομέα της μεταποίησης. Τέτοιες δουλειές συχνά προσέφεραν σε αποφοίτους λυκείου μια σταθερή ζωή. Υποστήριζαν ολόκληρες πόλεις, χαρίζοντας στο Πίτσμπεργκ το προσωνύμιο «Πόλη του Χάλυβα». Δεν είναι λοιπόν περίεργο που οι πολιτικοί, ανεξαρτήτως πολιτικής κατεύθυνσης, θέλουν να επαναφέρουν αυτές τις δουλειές. Μάλιστα, ο πρόεδρος Τζο Μπάιντεν συμμεριζόταν το ίδιο όνειρο με τον διάδοχό του, αν και φιλοδοξούσε να το πετύχει με διαφορετικά μέσα.
Ωστόσο, υπάρχει ένα πρόβλημα: ακόμα κι αν η βιομηχανία επιστρέψει, οι παλιές δουλειές δεν θα επιστρέψουν μαζί της. Σύμφωνα με τον Economist, οι εργασίες που μοιάζουν περισσότερο με τις μεταποιητικές θέσεις των δεκαετιών του 1970 δεν βρίσκονται πια στα εργοστάσια, τα οποία είναι πλέον αυτοματοποιημένα, αλλά σε επαγγέλματα όπως ο ηλεκτρολόγος, ο μηχανικός ή ο αστυνομικός. Όλα προσφέρουν αξιοπρεπείς αποδοχές σε άτομα χωρίς πανεπιστημιακό πτυχίο.
Ενώ σχεδόν το ένα τέταρτο των Αμερικανών εργαζομένων απασχολούνταν στη μεταποίηση τη δεκαετία του 1970, σήμερα λιγότερο από ένας στους δέκα εργάζεται σε αυτόν τον τομέα. Επιπλέον, οι μισές από τις «μεταποιητικές» θέσεις εργασίας αφορούν υποστηρικτικούς ρόλους, όπως ανθρώπινο δυναμικό και μάρκετινγκ ή επαγγελματικούς τομείς όπως ο σχεδιασμός και η μηχανική. Λιγότερο από το 4% των Αμερικανών εργάζονται πραγματικά σε γραμμή παραγωγής μέσα σε εργοστάσιο.
Έρευνα του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου χαρακτηρίζει αυτή την τάση ως «το φυσικό αποτέλεσμα μιας επιτυχημένης οικονομικής ανάπτυξης».
Και η απόκτηση μιας θέσης στη βιομηχανία έχει γίνει πιο δύσκολη. Τα σύγχρονα εργοστάσια είναι υψηλής τεχνολογίας, λειτουργούν από μηχανικούς και τεχνικούς. Στις αρχές της δεκαετίας του 1980, οι εργάτες συναρμολόγησης, οι χειριστές μηχανημάτων και οι τεχνίτες συντήρησης αποτελούσαν περισσότερο από το μισό του εργατικού δυναμικού στη μεταποίηση. Σήμερα, αντιστοιχούν σε λιγότερο από το ένα τρίτο.
Οι εργαζόμενοι γραφείου (white-collar) υπερτερούν πλέον αριθμητικά των εργατών γραμμής παραγωγής με μεγάλη διαφορά. Περισσότεροι από 7 εκατομμύρια Αμερικανοί εργάζονται ως ξυλουργοί, ηλεκτρολόγοι, εγκαταστάτες ηλιακών πάνελ και σε άλλα παρόμοια τεχνικά επαγγέλματα· σχεδόν όλοι είναι άνδρες και δεν έχουν πανεπιστημιακό πτυχίο. Ο μέσος μισθός ανέρχεται σε 25 δολάρια την ώρα, ένα ποσό αρκετά αξιοπρεπές.
Άλλοι 5 εκατομμύρια εργάζονται ως τεχνικοί επισκευών και συντήρησης, όπως τεχνικοί HVAC ή εγκαταστάτες τηλεπικοινωνιακού εξοπλισμού, καθώς και ως μηχανικοί, με αποδοχές σημαντικά υψηλότερες από τον μέσο όρο των εργατών σε εργοστάσια. Εργαζόμενοι σε υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης και ασφάλειας εμφανίζουν επίσης κοινά χαρακτηριστικά· πάνω από το ένα τρίτο είναι μέλη συνδικάτων.
Ωστόσο, αυτές οι δουλειές διαφέρουν από τη μεταποίηση σε ένα βασικό σημείο: δεν υπάρχει τέτοιο πράγμα όπως μια «πόλη εταιρείας HVAC». Τα εργοστάσια κάποτε κινούσαν ολόκληρες πόλεις, δημιουργώντας ζήτηση για προμηθευτές, μεταφορές και συνοικιακά μπαρ. Οι νέες δουλειές είναι πιο κατανεμημένες γεωγραφικά και, ως εκ τούτου, λιγότερο πιθανό να στηρίξουν τοπικές οικονομίες.
Το μέλλον απομακρύνεται ακόμη περισσότερο από τα εργοστάσια. Σύμφωνα με επίσημες προβλέψεις, τα εξειδικευμένα τεχνικά επαγγέλματα και οι τεχνικοί επισκευών αναμένεται να αυξηθούν κατά 5% μέσα στην επόμενη δεκαετία, ενώ ο αριθμός των θέσεων εργασίας στη μεταποίηση προβλέπεται να μειωθεί.
Οι ταχύτερα αναπτυσσόμενες κατηγορίες για εργαζομένους χωρίς πανεπιστημιακό πτυχίο είναι στην υποστήριξη υγειονομικής περίθαλψης και την προσωπική φροντίδα, με αναμενόμενη αύξηση 15% και 6% αντίστοιχα. Σε αυτές περιλαμβάνονται επαγγέλματα όπως βοηθοί νοσηλευτών και φροντιστές παιδιών, τα οποία όμως δεν θυμίζουν σε τίποτα τις παλιές βιομηχανικές δουλειές, κυρίως λόγω των χαμηλών αποδοχών.
Στα τέλη του 18ου αιώνα, ο Τόμας Τζέφερσον θεωρούσε τη γεωργία θεμέλιο μιας αυτάρκους δημοκρατίας. Επηρεασμένος από τους Γάλλους φυσιοκράτες, που έβλεπαν τη γεωργία ως την πιο ευγενή πηγή εθνικού πλούτου, πίστευε πως η εργασία στη γη ήταν ο δρόμος προς την ελευθερία και την αφθονία. Μέχρι τον 20ό αιώνα όμως, αυτόν τον συμβολικό ρόλο τον είχε κληρονομήσει η βιομηχανική εργασία.
