Explainer: Γιατί οι αρχές της Νότιας Κορέας θέλουν να συλλάβουν τον αποπεμφθέντα πρόεδρο

Ο αποπεμφθείς πρόεδρος της Νότιας Κορέας Γιουν Σουκ Γιολ αντιμετωπίζει τη μεγαλύτερη απειλή για τη σύντομη αλλά αμφίρροπη πολιτική του σταδιοδρομία, καθώς αγωνίζεται να αποτρέψει μια απόπειρα σύλληψης στο πλαίσιο ποινικής έρευνας που τον κατηγορεί ότι ηγήθηκε εξέγερσης.

Από τη στιγμή που ο Γιουν επέβαλε για λίγο στρατιωτικό νόμο στη Νότια Κορέα στις 3 Δεκεμβρίου, είχε πληγεί σοβαρά πολιτικά. Κήρυξε στρατιωτικό νόμο στις 3 Δεκεμβρίου σε μια προσπάθεια να ξεριζώσει αυτό που περιέγραψε ως «αντικρατικές, φιλοβορειοκορεατικές» δυνάμεις -μια αναφορά στους βουλευτές της αντιπολίτευσης στην εθνοσυνέλευση- χωρίς να παράσχει αποδείξεις για τους ισχυρισμούς αυτούς. Αναγκάστηκε να άρει τη διαταγή έξι ώρες αργότερα, αφού οι νομοθέτες πέρασαν με τη βία από τα στρατεύματα στο κτίριο του κοινοβουλίου για να την καταψηφίσουν.

Αποκλεισμένος μέσα στην επίσημη κατοικία του αυτή την εβδομάδα, εξέδωσε μήνυμα προς τους υποστηρικτές του ότι θα «αγωνιστεί μέχρι τέλους», συσπειρώνοντας τους σκληροπυρηνικούς υποστηρικτές του να τον ακολουθήσουν σε έναν αγώνα για να σώσει τη χώρα από τις «αντικρατικές δυνάμεις».

Οι υποστηρικτές του παραπεμφθέντος προέδρου της Νότιας Κορέας Γιουν Σουκ Γιολ υιοθετούν τα συνθήματα «Σταματήστε την κλοπή» που έχουν γίνει δημοφιλή από τους υποστηρικτές του εκλεγμένου προέδρου των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ και δήλωσαν ότι ελπίζουν ότι ο επερχόμενος πρόεδρος θα βοηθήσει τον μαχόμενό τους ηγέτη.

Καθώς οι υποστηρικτές του Γιουν συγκεντρώθηκαν έξω από την κατοικία του τα ξημερώματα της Παρασκευής σε μια προσπάθεια να αποτρέψουν τη σύλληψή του, ορισμένοι κρατούσαν πινακίδες στα αγγλικά που έγραφαν «Stop the Steal», ένα σύνθημα που χρησιμοποίησαν οι υποστηρικτές του Τραμπ για να αμφισβητήσουν τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών του 2020 στις ΗΠΑ, τις οποίες έχασε.

Ο Γιουν απέφυγε τη σύλληψη την Παρασκευή, αφού προεδρική φρουρά και στρατεύματα εμπόδισαν τις προσπάθειες να εκτελεστεί ένταλμα σε έρευνα για ποινική εξέγερση σχετικά με τον βραχύβιο στρατιωτικό νόμο του στις 3 Δεκεμβρίου.

Η μονοσέλιδη επιστολή, με την υπογραφή «Πρόεδρος Γιουν Σουκ Γιολ», και τα προηγούμενα μηνύματα υποστήριζαν ότι ενεργεί από «φλογερό πατριωτισμό» για να σώσει τη δημοκρατία, προκάλεσαν ανησυχία ότι μπορεί να έχει αποστασιοποιηθεί. Κάποιοι φοβήθηκαν ότι η κρίση του ήταν τόσο κατεστραμμένη που είχε γίνει κίνδυνος για τη Νότια Κορέα, μια παγκόσμια βιομηχανική δύναμη και μια από τις πιο ισχυρές ιστορίες επιτυχίας της δημοκρατικής ανθεκτικότητας.

Ένα μέλος του Δημοκρατικού Κόμματος της αντιπολίτευσης δήλωσε ότι ο Γιουν απέδειξε ότι έχει «παραισθήσεις». Ακόμα και οι πιο συμπαθείς είπαν ότι είχε λυγίσει κάτω από την ακραία πίεση των ατελείωτων πολιτικών επιθέσεων, μερικές από τις οποίες πιθανώς τις πήρε προσωπικά.

Σκάνδαλα και διώξεις

Ο τελευταίος χρόνος της προεδρίας του Γιουν επισκιάστηκε από ένα σκάνδαλο που αφορούσε τη σύζυγό του, η οποία κατηγορήθηκε ότι δέχτηκε ανάρμοστα μια πανάκριβη τσάντα Christian Dior ως δώρο, και από την άρνησή του να το παραδεχτεί πλήρως.

Ο Γιουν ζήτησε συγγνώμη αφού το σκάνδαλο θεωρήθηκε ως ένας από τους κύριους λόγους για τη συντριπτική ήττα που υπέστη το PPP στις βουλευτικές εκλογές τον Απρίλιο. Ωστόσο, συνέχισε να απορρίπτει τις εκκλήσεις για τη διενέργεια έρευνας.

Η τολμηρή προσπάθειά του να αντιστρέψει μια διπλωματική διαμάχη δεκαετιών με τη γειτονική Ιαπωνία και να ενταχθεί το Τόκιο σε μια τριμερή συνεργασία για την ασφάλεια με τις Ηνωμένες Πολιτείες θεωρούνται ευρέως ως η υπογραφή της εξωτερικής του πολιτικής.

Ο Γιουν έγινε διάσημος σε εθνικό επίπεδο το 2016, όταν, ως επικεφαλής ερευνητής που εξέταζε την τότε πρόεδρο Παρκ Γκουν-Χι για διαφθορά, ρωτήθηκε αν ήθελε να εκδικηθεί και απάντησε ότι οι εισαγγελείς δεν είναι γκάνγκστερ.

Τρία χρόνια νωρίτερα, η Παρκ έθεσε σε διαθεσιμότητα τον Γιουν και στη συνέχεια τον απέλυσε από την ομάδα που ερευνούσε μια υπόθεση υψηλού προφίλ κατά της υπηρεσίας κατασκοπείας της χώρας. Η κίνηση αυτή θεωρήθηκε ευρέως τιμωρία επειδή αμφισβήτησε την εξουσία της.

Ο ρόλος που διαδραμάτισε στη φυλάκιση του εν ενεργεία προέδρου και η δραματική επιστροφή του ως επικεφαλής της ισχυρής εισαγγελίας της κεντρικής περιφέρειας της Σεούλ σηματοδότησαν την αρχή μιας ιλιγγιώδους ανόδου στην εξουσία.

Τι γίνεται στο εξής;

Το τι θα συμβεί στη συνέχεια είναι ασαφές. Η υπηρεσία καταπολέμησης της διαφθοράς θα μπορούσε να επιχειρήσει άλλη μια σύλληψη, να ζητήσει παράταση του εντάλματος ή να επιδιώξει την έκδοση εντάλματος προδικαστικής κράτησης που θα απαιτούσε λιγότερο άμεση φυσική επιβολή. Εν τω μεταξύ, η αστυνομία έχει καταθέσει κατηγορίες για παρεμπόδιση της δικαιοσύνης εναντίον του επικεφαλής και του αναπληρωτή επικεφαλής της προεδρικής υπηρεσίας ασφαλείας, οι οποίοι έχουν κληθεί για ανάκριση.

Εάν τελικά συλληφθεί, ο Γιουν, θα γίνει ο πρώτος εν ενεργεία πρόεδρος της Νότιας Κορέας που συλλαμβάνεται και θα κρατηθεί στο κέντρο κράτησης της Σεούλ, ενώ η υπηρεσία καταπολέμησης της διαφθοράς θα έχει 48 ώρες για να τον ερευνήσει και είτε να ζητήσει ένταλμα για την επίσημη σύλληψή του είτε να τον αφήσει ελεύθερο.

Ο υπουργός Άμυνας του Γιουν, ο αρχηγός της αστυνομίας και αρκετοί ανώτατοι στρατιωτικοί διοικητές έχουν ήδη συλληφθεί για το ρόλο τους στην κήρυξη του στρατιωτικού νόμου.

Ενώ το συνταγματικό δικαστήριο της χώρας αποφασίζει αν θα επικυρώσει την ψηφοφορία για την πρόταση μομφής - μια κίνηση που θα προκαλούσε εκλογές για την ανάδειξη νέου προέδρου - ο Γιουν φαίνεται έτοιμος να συνεχίσει να αψηφά τους αξιωματούχους κατά της διαφθοράς για το διάταγμα στρατιωτικού νόμου.

Οι ποινικές κατηγορίες κατά του Γιουν, ενός υπερσυντηρητικού, του οποίου τα δυόμισι χρόνια στην εξουσία έχουν στιγματιστεί από σκάνδαλα και πολιτικές αδιέξοδες καταστάσεις, είναι σοβαρές.

Η εξέγερση είναι ένα από τα λίγα εγκλήματα από τα οποία οι πρόεδροι της Νότιας Κορέας δεν έχουν ασυλία και συνοδεύεται από ποινές που μπορεί να περιλαμβάνουν ισόβια κάθειρξη ή ακόμη και τη θανατική ποινή.

Η έφοδος της αστυνομομίας πραγματοποιήθηκε εν μέσω τεράστιας παρουσίας των υπηρεσιών ασφαλείας. Ο ραδιοτηλεοπτικός φορέας YTN μετέδωσε ότι 2.800 αστυνομικοί είχαν κινητοποιηθεί στην περιοχή, μαζί με 135 αστυνομικά λεωφορεία που έχουν τοποθετηθεί για να δημιουργήσουν ένα φράγμα, καθώς οι υποστηρικτές του Γιουν διατηρούσαν νυχθημερόν επαγρύπνηση έξω από την κατοικία.

Υποστηρικτές, κυρίως ηλικιωμένοι, αν και υπήρχαν και νεότερα πρόσωπα, συγκεντρώθηκαν γύρω από τραπέζια προσφέροντας τσάι και στιγμιαία νουντλς. Πολλοί από το πλήθος επέμεναν ότι η κήρυξη του στρατιωτικού νόμου από τον Γιουν ήταν συνταγματική και δικαιολογημένη.

Πηγή: Reuters, Guardian